Ở phía tây khu phố cổ của thủ đô Reykjavík, thuộc quận Vesturbær nhìn ra mặt nước xanh thẳm của vịnh Faxaflói, có một ngọn đồi cỏ xanh mang tên Landakotshæð (Đồi Landakot). Nổi bật trên đỉnh đồi ấy là một công trình kiến trúc bê tông màu xám đá uy nghiêm, mang dáng dấp của một pháo đài tâm linh Bắc Âu với ngọn tháp chuông cao vút không kết thúc bằng mũi kim nhọn thông thường mà bằng một đỉnh phẳng vuông vức như những vách đá cột bazan đứng sừng sững trước gió biển Bắc Cực. Đó chính là Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua (tiếng Iceland gọi chính thức là Basilíka Krists konungs hay Dómkirkja Krists konungs), nhưng đối với mọi người dân Reykjavík bất kể tôn giáo nào, ngôi thánh đường này luôn được gọi bằng cái tên thân thuộc gắn liền với mảnh đất khai sáng của nó là Landakotskirkja.
Trong bản đồ hành hương của truyền thống Công giáo toàn cầu, Landakotskirkja giữ một kỷ lục địa lý và lịch sử đặc biệt: đây là nhà thờ chính tòa duy nhất của Giáo phận Công giáo Reykjavík (giáo phận bao trùm toàn bộ lãnh thổ Cộng hòa Iceland) và đồng thời là Tiểu Vương cung thánh đường Tòa Thánh nằm ở vĩ độ cực bắc nhất trên thế giới. Nếu như Nhà thờ chính tòa Reykjavík (Dómkirkjan) ở dưới chân đồi bên quảng trường Austurvöllur đại diện cho truyền thống Tin Lành Luther quốc gia từ cuối thế kỷ 18 và Nhà thờ chính tòa lịch sử Skálholt gợi nhắc bảy thế kỷ giáo phận cổ, thì Landakotskirkja là biểu tượng sống động cho sự hồi sinh kiên cường của đức tin Công giáo trên hòn đảo băng lửa sau hơn ba thế kỷ vắng bóng kể từ năm 1550, đồng thời là kiệt tác mở đường cho phong cách kiến trúc bê tông bản địa của đại kiến trúc sư Guðjón Samúelsson trước khi ông thiết kế Nhà thờ Akureyri (Akureyrarkirkja) ở miền Bắc.
ITước Hiệu Chúa Kitô Vua Vũ Trụ, Tượng Gỗ Tuyết Tùng Của Giáo Hoàng Piô XI Và Thánh Bổn Mạng Þorlákur Của Iceland
Tên gọi phụng vụ chính thức của Landakotskirkja là Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua (Basilíka Krists konungs trong tiếng Iceland và Cathedralis Basilica Christi Regis trong tiếng Latinh). Lịch sử ra đời của tước hiệu này gắn liền trực tiếp với bối cảnh thần học của Giáo hội Công giáo hoàn vũ vào thập niên 1920: ngày 11 tháng 12 năm 1925, nhân kỷ niệm 1.600 năm Công đồng Chung Nicaea thứ nhất (325 tới 1925), Đức Giáo hoàng Piô XI đã ban hành thông điệp lịch sử Quas primas, thiết lập Đại lễ Chúa Giêsu Kitô Vua Vũ Trụ nhằm khẳng định vương quyền tâm linh của tình yêu và hòa bình Thiên Chúa giữa một châu Âu đang rạn nứt bởi chủ nghĩa dân tộc cực đoan sau Thế chiến thứ nhất.
Khi công trình xây dựng nhà thờ mới trên đồi Landakot tại Reykjavík được khởi công ngay năm sau đó (1926) và hoàn tất vào mùa hè năm 1929, Đức Giáo hoàng Piô XI đã dành một sự quan tâm đặc biệt cho cộng đồng Công giáo nhỏ bé nơi cực bắc châu Âu. Ngài đã chọn tước hiệu Chúa Kitô Vua làm bổn mạng chính thức cho ngôi nhà thờ chính tòa mới của Iceland (khiến Landakotskirkja trở thành một trong những nhà thờ chính tòa đầu tiên trên thế giới mang tước hiệu Chúa Kitô Vua ngay sau thông điệp Quas primas), đồng thời gửi tặng từ Rôma một pho tượng Chúa Giêsu Kitô Vua chạm khắc từ gỗ tuyết tùng Libăng để tôn trí ngay phía trên bàn thờ chính.
Bên cạnh việc tôn thờ Chúa Kitô Vua và sùng kính Đức Trinh Nữ Maria (với bức tượng Đức Mẹ Lộ Đức trong khuôn viên và bàn thờ Đức Mẹ bên cánh bắc), đời sống tâm linh tại Landakotskirkja còn thấm đẫm lòng tôn kính đối với Thánh Þorlákur Þórhallsson (Thánh Thorlak, 1133 tới 1193), vị thánh bản địa vĩ đại nhất của dân tộc Iceland. Sinh ra tại miền Nam Iceland, thụ phong linh mục năm mười tám tuổi, từng du học tại Paris (Pháp) và Lincoln (Anh) trước khi lập đan viện dòng Kinh sĩ Thánh Âu Tinh đầu tiên tại Þykkvabær rồi trở thành Giám mục thứ sáu của Skálholt từ năm 1178 tới khi qua đời ngày 23 tháng 12 năm 1193, Thánh Þorlákur nổi tiếng với đời sống khổ chế thanh sạch, lòng thương người nghèo khổ và công cuộc chấn hưng kỷ luật giáo sĩ.
Chỉ năm năm sau khi ngài qua đời, vào mùa hè năm 1198, hội nghị lập pháp Alþingi đã chính thức cho phép tôn kính ngài như một vị hiển thánh trên toàn cõi Iceland, và thánh cốt của ngài được nâng lên bàn thờ tại Skálholt ngày 20 tháng 7 năm 1198. Sau gần tám thế kỷ, vào ngày 14 tháng 1 năm 1984 (nhân dịp chuẩn bị cho chuyến tông du Bắc Âu), Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã ban sắc lệnh chính thức xác nhận án phong thánh cổ truyền của Thánh Þorlákur trong sổ bộ các thánh của Giáo hội hoàn vũ và tuyên phong ngài làm Thánh Bổn mạng Quốc gia của Iceland. Bên trong Landakotskirkja, hình ảnh Thánh Giám mục Þorlákur cùng các vị giám mục thánh thiện thời trung cổ của Iceland như Thánh Jón Ögmundsson (Giám mục đầu tiên của Hólar, 1052 tới 1121) được khắc họa trang trọng trên các khung cửa kính màu rực rỡ.
Sự hiện diện của một vương cung thánh đường Công giáo nguy nga trên đồi Landakot là kết quả của một hành trình truyền giáo đầy gian khổ bắt đầu từ giữa thế kỷ 19. Sau khi vị Giám mục Công giáo cuối cùng của Iceland là Jón Arason (Giám mục Hólar) cùng hai con trai bị hành quyết tại Skálholt vào ngày 7 tháng 11 năm 1550, đạo Công giáo bị cấm đoán hoàn toàn trên đảo quốc suốt hơn ba trăm năm dưới luật lệ quân chủ chuyên chế Đan Mạch. Mãi đến năm 1857 và 1858, hai linh mục thừa sai người Pháp thuộc Phái bộ Bắc Cực (Praefectura Apostolica Poli Arctici) là cha Bernard Bernard (1821 tới 1895) và cha Jean-Baptiste Baudoin (1831 tới 1875) mới đặt chân đến Iceland.
Vào năm 1859, hai vị linh mục Pháp đã mua lại trang trại Landakot nằm trên ngọn đồi gió lộng ở phía tây thị trấn Reykjavík. Bất chấp những hạn chế khắt khe của pháp luật thời bấy giờ (trước khi Hiến pháp năm 1874 của Vua Christian IX chính thức công nhận quyền tự do tôn giáo tại Iceland), cha Bernard và cha Baudoin đã kiên trì chăm sóc y tế, dạy học miễn phí cho người dân địa phương và dựng một nhà nguyện nhỏ tại Landakot năm 1864 (hiện nay ngôi nhà gỗ cổ của cha Baudoin từ thế kỷ 19 vẫn được bảo tồn cẩn thận ngay sát phía nam nhà thờ). Sau một thời gian gián đoạn, đến năm 1895, các linh mục dòng Hội Thừa sai Đức Maria (dòng Montfort, Societas Mariae Montfortana) cùng các nữ tu Dòng Thánh Giuse thành Chambéry (Systur hins heilaga Jósefs) đã đến Landakot, xây dựng ngôi nhà thờ gỗ Tân Gothic năm 1897, thành lập Trường học Landakot (Landakotsskóli, năm 1896) và Bệnh viện Thánh Giuse tại Landakot (Landakotsspítali, năm 1902, bệnh viện lớn và hiện đại đầu tiên phục vụ toàn thể người dân Reykjavík), tạo nên uy tín và lòng cảm mến sâu sắc trong xã hội Iceland.
Nhiều người khi chiêm ngắm ngọn tháp cao vút của Landakotskirkja thường thắc mắc vì sao một nhà thờ phong cách Tân Gothic lại không có mũi tháp nhọn chọc trời mà lại kết thúc bằng một đỉnh tháp phẳng vuông vức, thậm chí có người lầm tưởng công trình bị thiếu kinh phí nên chưa xây xong phần chóp nhọn. Thực ra, đây là ý đồ nghệ thuật hoàn toàn chủ đích và đầy sáng tạo của Quốc gia Kiến trúc sư Guðjón Samúelsson. Khi thiết kế Landakotskirkja vào năm 1926, Samúelsson muốn vượt thoát khỏi việc sao chép máy móc các tháp nhọn gỗ Đan Mạch để tạo ra một ngôn ngữ kiến trúc thánh mang bản sắc địa chất Iceland: ông đã kết hợp tỷ lệ tháp vuông đỉnh phẳng của các nhà thờ Gothic Anh và Pháp (như Nhà thờ chính tòa Đức Bà Paris hay các tháp kiểu Perpendicular Gothic) với những đường gân thẳng đứng mô phỏng vách đá cột bazan núi lửa (stuðlaberg) đặc trưng của Iceland, đồng thời giúp ngọn tháp bê tông cốt thép đứng vững tuyệt đối trước những cơn bão biển Bắc Đại Tây Dương có sức gió cực mạnh trên đỉnh đồi Landakot.
IITừ Trang Trại Landakot Năm 1859, Đại Thánh Đường Bê Tông Năm 1929 Tới Chuyến Viếng Thăm Của Giáo Hoàng Gioan Phaolô II
Trải qua hơn một thế kỷ rưỡi kể từ ngày hai linh mục Pháp mua mảnh đất trên đồi Landakot năm 1859, cộng đồng Công giáo tại Iceland từ chỗ chỉ có vài tín hữu người nước ngoài đã phát triển thành cộng đồng tôn giáo lớn thứ hai trên đảo quốc (với hơn 15.000 tín hữu thuộc nhiều quốc tịch như Iceland, Ba Lan, Philippines, Việt Nam, Tây Ban Nha và Pháp), quy tụ quanh ngôi thánh đường mẹ Landakotskirkja.
- 1859 tới 1864Hai linh mục Pháp Bernard Bernard và Jean-Baptiste Baudoin mua đất LandakotHai vị thừa sai thuộc Phái bộ Bắc Cực mua trang trại Landakot ở phía tây Reykjavík năm 1859 và dựng nhà nguyện gỗ đầu tiên năm 1864 trước khi Hiến pháp 1874 ban bố quyền tự do tôn giáo tại Iceland.
- 1896 tới 1902Các tu sĩ dòng Montfort và Nữ tu Dòng Thánh Giuse lập trường học, nhà thờ gỗ và bệnh việnCác linh mục dòng Montfort và các nữ tu Dòng Thánh Giuse Chambéry mở Trường Landakotsskóli (1896), xây nhà thờ gỗ Tân Gothic (1897) và khánh thành Bệnh viện Landakotsspítali (1902) chăm sóc y tế cho cư dân thủ đô.
- 12 tháng 6 năm 1923 và 1929Tòa Thánh thiết lập Phủ Doãn Tông Tòa rồi Đại Diện Tông Tòa IcelandĐức Giáo hoàng Piô XI thiết lập Phủ Doãn Tông Tòa Iceland năm 1923 và nâng lên hàng Đại Diện Tông Tòa năm 1929 dưới sự coi sóc của Giám mục người Hà Lan thuộc dòng Montfort là Martin Meulenberg (1872 tới 1941).
- 1926 tới 23 tháng 7 năm 1929Guðjón Samúelsson xây dựng Landakotskirkja và Hồng y van Rossum cử hành lễ thánh hiếnQuốc gia Kiến trúc sư Guðjón Samúelsson thiết kế ngôi đại thánh đường bê tông cốt thép lớn nhất Iceland thời bấy giờ; ngày 23 tháng 7 năm 1929, Hồng y Willem Marinus van Rossum (Tổng trưởng Bộ Truyền giáo) chủ sự lễ thánh hiến trọng thể.
- 18 tháng 10 năm 1968Đức Giáo hoàng Phaolô VI nâng lên hàng Giáo phận chính thức ReykjavíkTòa Thánh chính thức thiết lập Giáo phận Reykjavík (Dioecesis Reykiavikensis) trực thuộc Tòa Thánh, bao gồm toàn bộ lãnh thổ Iceland với Landakotskirkja là nhà thờ chính tòa chính thức.
- 14 tháng 1 năm 1984Tuyên phong Thánh Þorlákur Þórhallsson làm Bổn mạng Quốc gia IcelandĐức Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban tông thư chính thức công nhận Thánh Giám mục Þorlákur (1133 tới 1193) của Skálholt là Thánh Bổn mạng của toàn thể đất nước Iceland.
- 3 và 4 tháng 6 năm 1989Chuyến tông du lịch sử của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tới LandakotskirkjaTrong chuyến thăm mục vụ đầu tiên của một vị Giáo hoàng tới Iceland, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã chủ sự thánh lễ đại trào tại Landakotskirkja và gặp gỡ đại kết tại Þingvellir.
- 23 tháng 7 năm 1999Sắc phong tước hiệu Tiểu Vương cung thánh đường (Basilica Minor) cực bắc thế giớiNhân dịp kỷ niệm 70 năm thánh hiến nhà thờ (1929 tới 1999) và hướng tới Năm Thánh 2000 kỷ niệm 1.000 năm Kitô giáo tại Iceland, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II nâng Landakotskirkja lên bậc Tiểu Vương cung thánh đường.
Nhà văn đoạt giải Nobel Halldór Laxness và mối duyên tâm linh với đồi Landakot. Trong lịch sử văn học hiện đại Bắc Âu, Vương cung thánh đường Landakotskirkja còn gắn liền mật thiết với tên tuổi của đại văn hào duy nhất của Iceland từng đoạt Giải Nobel Văn học (năm 1955) là Halldór Kiljan Laxness (1902 tới 1998). Vào đầu thập niên 1920, chàng thanh niên Halldór Guðjónsson đã trải qua thời gian tu học tại Đan viện Biển Đức Thánh Mauriô ở Clervaux (Luxembourg), chịu phép rửa gia nhập Giáo hội Công giáo năm 1923 với tên thánh là Halldór Kiljan (theo tên Thánh Kilian tử đạo người Ireland) và trở về gắn bó sâu sắc với cộng đồng các linh mục và tu sĩ tại đồi Landakot trong những năm ngôi đại thánh đường mới đang được kiến thiết.
Dù về sau ngài rẽ sang nhiều khuynh hướng tư tưởng xã hội khác nhau trong sự nghiệp cầm bút đồ sộ của mình, Halldór Laxness vẫn dành cho bầu không khí thanh tịnh, tiếng chuông ngân và nếp sống tận tụy của các linh mục cùng các nữ tu tại Landakot một sự trân trọng đặc biệt. Năm 1972, ông đã viết cuốn tiểu thuyết hồi ức nổi tiếng mang tên Brekkukotsannáll (tựa tiếng Anh là The Fish Can Sing) lấy bối cảnh ngay quanh khu vực sườn đồi Landakot và khu phố cổ phía tây Reykjavík đầu thế kỷ 20. Đến khi đại văn hào qua đời vào tháng 2 năm 1998 ở tuổi 95, theo đúng tâm nguyện cuối đời của ông và gia đình, thánh lễ an táng trọng thể của Halldór Laxness đã được cử hành ngay tại Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua (Landakotskirkja) trước sự hiện diện của Tổng thống, Thủ tướng và giới trí thức toàn quốc.
IIIKiến Trúc Tân Gothic Bê Tông Đá Bazan Của Guðjón Samúelsson, Vòm Cao Phía Bắc Và Kính Màu Các Thánh Iceland
Hoàn thành vào năm 1929, Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua là công trình tôn giáo quy mô lớn đầu tiên đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp của Quốc gia Kiến trúc sư Guðjón Samúelsson (1887 tới 1950). Được xây dựng hoàn toàn bằng bê tông cốt thép đúc tại chỗ (vật liệu mà Samúelsson tiên phong biến thành chất liệu nghệ thuật quốc gia của Iceland do hòn đảo thiếu gỗ rừng tự nhiên và đá vôi mềm), nhà thờ có bình đồ hình chữ thập Latinh cân xứng, chiều dài tổng thể khoảng 40 mét và ngọn tháp mặt tiền cao vút thống lĩnh đường chân trời phía tây thủ đô.
Mặt tiền chính của nhà thờ nổi bật với khối tháp chuông trung tâm vuông vức vươn thẳng lên bầu trời nhưng kết thúc bằng một gờ tường đỉnh phẳng thay vì chóp nhọn. Dọc theo bốn mặt tháp và hai sườn tường ngoài là các trụ ốp thẳng đứng (buttresses) chạy suốt từ chân móng lên tới mái, mô phỏng cấu trúc hình học của những cột đá bazan lục giác tự nhiên (stuðlaberg) vùng núi lửa Iceland. Trên tháp treo ba quả chuông đồng lớn được đúc năm 1929 mang tên Chúa Kitô Vua, Đức Trinh Nữ Maria và Thánh Þorlákur.
Bước qua cửa chính vào bên trong, du khách bắt gặp một không gian nội thất Tân Gothic thanh khiết và ngập tràn ánh sáng phương Bắc: trần nhà thờ được cấu tạo bởi hệ thống vòm múi giao nhau có sống gân nhọn (ribbed groin vaults) đúc bằng bê tông cốt thép liền khối, sơn màu trắng ngà và xám xanh dịu mắt. Hai hàng cột bát giác thanh mảnh chia lòng nhà thờ thành gian chính cao rộng và hai hành lang bên dẫn thẳng tới cánh ngang (transept) và cung thánh năm cạnh.
Tại trung tâm hậu cung đa giác, phía sau bàn thờ chính là pho tượng Chúa Giêsu Kitô Vua Vũ Trụ có kích thước lớn hơn người thật, được chạm khắc tinh xảo từ gỗ cây tuyết tùng Libăng (Cedrus libani) và được chính Đức Giáo hoàng Piô XI gửi tặng từ Vatican nhân lễ thánh hiến ngày 23 tháng 7 năm 1929. Chúa Kitô đứng trong tư thế uy nghi khoác áo choàng vương đế, đầu đội vương miện và hai tay dang rộng đón nhận nhân loại dưới chân Thánh Giá.
Chiếu sáng cho cung thánh và hai bên tường lòng nhà thờ là hệ thống cửa sổ kính màu hình mũi giáo (lancet windows) được chế tác tại Đức vào cuối thập niên 1920 và đầu thập niên 1930. Các bức tranh kính màu rực rỡ sắc đỏ hồng ngọc và xanh lam coban khắc họa hình ảnh Chúa Giêsu Kitô Vua, Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Giuse, các Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô, Thánh Ansgar (Tông đồ vùng Bắc Âu), Thánh Vua Olaf của Na Uy, và đặc biệt là các vị thánh lịch sử của chính đất nước Iceland: Thánh Giám mục Þorlákur Þórhallsson của Skálholt, Thánh Giám mục Jón Ögmundsson của Hólar và Giám mục Guðmundur Arason.
Tại hai đầu cánh ngang (transepts) mở rộng hai bên cung thánh là hai bàn thờ phụ trang nghiêm: một bên cung hiến cho Đức Trinh Nữ Maria (nơi đặt tượng Đức Mẹ bế Chúa Hài Đồng và thắp nến cầu nguyện), bên kia cung hiến cho Thánh Giuse và Thánh Þorlákur Bổn mạng Iceland (nơi tôn trí thánh tích và phù điêu của ngài). Dọc theo hai bức tường bên là mười bốn chặng Đàng Thánh Giá chạm nổi tinh tế.
Bao quanh Vương cung thánh đường trên đỉnh đồi Landakot là một quần thể lịch sử xanh mát: ngay phía nam nhà thờ vẫn còn giữ nguyên ngôi nhà gỗ cổ màu xám trắng do các linh mục thừa sai Pháp xây dựng từ nửa sau thế kỷ 19, Tòa Giám mục Giáo phận Reykjavík, Trường học Landakotsskóli và một Hang đá Đức Mẹ Lộ Đức (Lourdes Grotto) xây bằng đá dung nham núi lửa tự nhiên của Iceland nơi các tín hữu thường đến lần hạt Mân Côi.
| Hạng mục kiến trúc và Bảo vật | Niên đại và Tác giả thực hiện | Đặc điểm kỹ thuật và Ý nghĩa phụng vụ |
|---|---|---|
| Khối nhà chính và Tháp chuông đỉnh phẳng | 1926 tới 1929 (Quốc gia Kiến trúc sư Guðjón Samúelsson) | Nhà thờ bê tông cốt thép lớn nhất Iceland năm 1929, kết hợp Tân Gothic với gân cột đá bazan bản địa |
| Tượng Chúa Kitô Vua trên cung thánh | 1929 (quà tặng của Đức Giáo hoàng Piô XI từ Rôma) | Điêu khắc nguyên khối bằng gỗ tuyết tùng Libăng kỷ niệm thông điệp Quas primas (1925) |
| Hệ thống cửa sổ kính màu mũi giáo | 1929 tới thập niên 1930 (xưởng nghệ thuật kính màu Đức) | Khắc họa Chúa Kitô, Đức Mẹ và các vị thánh bản địa Iceland gồm Thánh Þorlákur và Thánh Jón Ögmundsson |
| Ba quả chuông đồng trên tháp chính | 1929 (đúc và thánh hiến cùng năm khánh thành nhà thờ) | Đặt tên theo Chúa Kitô Vua, Đức Trinh Nữ Maria và Thánh Giám mục Þorlákur Bổn mạng Iceland |
| Nhà gỗ thừa sai cổ và Hang đá Đức Mẹ | Thế kỷ 19 (thời cha Jean-Baptiste Baudoin) và thế kỷ 20 | Chứng tích buổi đầu tái lập Công giáo trên đồi Landakot năm 1859 và không gian cầu nguyện ngoài trời |
IVThế Đất Và Hướng
Cần nêu rõ rằng Giáo hội Công giáo tại Iceland và Quốc gia Kiến trúc sư Guðjón Samúelsson không sử dụng thuật phong thủy phương Đông trong việc chọn đất và xây dựng Vương cung thánh đường Landakotskirkja. Vị trí của nhà thờ bắt nguồn từ việc các linh mục thừa sai người Pháp mua lại trang trại trên đồi Landakot ở rìa tây thị trấn Reykjavík vào năm 1859, còn trục công trình được định vị theo địa hình đỉnh đồi và truyền thống kiến trúc nhà thờ phương Tây. Những nhận định dưới đây là góc nhìn đối chiếu theo phép xem hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại cuộc địa hình của thủ đô Reykjavík tại tọa độ 64,1475 độ vĩ bắc, 21,9489 độ kinh tây, Vương cung thánh đường Landakotskirkja ngự ngay trên đỉnh cao nhất của gò đồi đá bazan Landakotshæð ở phía tây khu phố cổ Kvosin. Trong cấu trúc địa hình của bán đảo Reykjavík, hai ngọn đồi đối xứng qua thung lũng trung tâm gồm đồi Skólavörðuholt ở phía đông và đồi Landakotshæð ở phía tây tạo thành hai đầu gò long hổ nâng đỡ toàn bộ đô thị. Đứng từ chân tháp Landakotskirkja phóng tầm mắt về phía bắc và đông bắc là mặt nước mênh mông của bến cảng Reykjavík và vịnh Kollafjörður (thuộc đại vịnh Faxaflói) với dãy núi Esja cao 914 mét chắn ngang chân trời như một bức tiền án và bình phong vĩ đại.
Về tọa hướng và tụ khí, ngôi đại thánh đường được kiến trúc sư Guðjón Samúelsson đặt dọc theo sống lưng đỉnh đồi theo trục tọa Tây hướng Đông (ngược chiều với lối đặt tháp phía tây thông thường để mặt tiền chính và ngọn tháp chuông đỉnh phẳng hướng thẳng về phía Đông nhìn xuống trung tâm thành phố Reykjavík, quảng trường Austurvöllur và hồ Tjörnin, trong khi hậu cung đặt ở phía Tây đón ánh nắng chiều phản chiếu từ mặt biển Đại Tây Dương). Phía trước mặt tiền tháp chuông ở sườn đông là khoảng sân rộng mở ra phố Túngata và bãi cỏ xanh dốc thoai thoải xuống phố cổ, tạo thành một minh đường cao ráo, quang đãng không bị bất kỳ công trình cao tầng nào che khuất. Thế đứng độc chiếm cao phong trên đỉnh đồi đá bazan giúp khối tháp phẳng của Landakotskirkja vừa thu trọn ánh sáng quý giá của vùng Cực Bắc, vừa đứng vững chãi như một trụ đá thiên nhiên giữa bốn bề gió biển.
VĐại Lễ Chúa Kitô Vua Vũ Trụ, Hai Kỳ Lễ Thánh Þorlákur Và Đời Sống Đa Sắc Tộc Tại Giáo Phận Cực Bắc
Đời sống phụng vụ tại Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua diễn ra sôi nổi quanh năm theo lịch phụng vụ Công giáo Rôma (dương lịch), kết hợp hài hòa giữa truyền thống bản địa Iceland với sự tham gia đông đảo của các cộng đoàn tín hữu đa quốc tịch đang sinh sống trên đảo quốc.
| Thời điểm trong năm | Hệ lịch | Tên đại lễ phụng vụ và sự kiện | Nghi thức cử hành đặc trưng tại Vương cung thánh đường Landakotskirkja |
|---|---|---|---|
| Chúa Nhật cuối cùng của Năm Phụng vụ (cuối tháng 11) | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Chính tòa) | Đại lễ Chúa Giêsu Kitô Vua Vũ Trụ (Hátíð Krists konungs) | Ngày lễ tước hiệu trọng đại nhất của Vương cung thánh đường: Giám mục Giáo phận Reykjavík cùng toàn thể linh mục đoàn cử hành thánh lễ đại trào, chầu Thánh Thể trọng thể và cầu nguyện cho hòa bình thế giới dưới chân bức tượng gỗ tuyết tùng Chúa Kitô Vua. |
| Ngày 20 tháng 7 và ngày 23 tháng 12 hằng năm | Dương lịch (Lễ Bổn mạng Quốc gia Iceland) | Lễ Thánh Þorlákur Mùa Hạ (Þorláksmessa að sumri) và Lễ Thánh Þorlákur Mùa Đông (Þorláksmessa að vetri) | Hai ngày lễ kính vị Giám mục thánh thiện bổn mạng của Iceland: ngày 20 tháng 7 kỷ niệm ngày nâng thánh cốt ngài lên bàn thờ năm 1198, và ngày 23 tháng 12 kỷ niệm ngày ngài qua đời năm 1193 ngay trước đêm Giáng Sinh. |
| Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô (tháng 6) | Dương lịch | Đại lễ Kiệu Mình Thánh Chúa Ngoài Trời (Corpus Christi) | Tận dụng ánh sáng ban ngày kéo dài gần như suốt đêm của mùa hạ Bắc Cực, cộng đoàn tín hữu từ khắp vùng thủ đô quy tụ về đồi Landakot tham dự cuộc rước kiệu Thánh Thể trang nghiêm quanh khuôn viên nhà thờ và hang đá Đức Mẹ. |
| Ngày 23 tháng 7 hằng năm | Dương lịch | Lễ Kỷ niệm Thánh hiến Vương cung thánh đường (1929) và Sắc phong Tiểu Vương cung thánh đường (1999) | Thánh lễ tạ ơn kỷ niệm ngày Hồng y Willem Marinus van Rossum thánh hiến nhà thờ năm 1929 và ngày Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban tước hiệu Tiểu Vương cung thánh đường năm 1999. |
| Tam Nhật Thánh Phục Sinh và Đêm Giáng Sinh 24 tháng 12 | Dương lịch | Đại lễ Phục Sinh và Thánh lễ Đêm Giáng Sinh Đa Ngôn Ngữ | Các thánh lễ trọng thể được cử hành bằng tiếng Iceland, tiếng Anh, tiếng Ba Lan và tiếng Latinh, quy tụ hàng ngàn tín hữu đến mức tràn ra cả sân trước trên đồi Landakot. |
Mái nhà tâm linh của cộng đồng người Việt Công giáo và các sắc tộc tại Iceland. Một nét đặc trưng đầy sức sống của Vương cung thánh đường Landakotskirkja trong thế kỷ 21 là vai trò ngôi nhà chung của những người nhập cư từ khắp năm châu đến lập nghiệp tại Iceland. Hàng tuần, ngoài các thánh lễ chính bằng tiếng Iceland và tiếng Latinh, nhà thờ còn cử hành thánh lễ bằng tiếng Anh, tiếng Ba Lan, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Lithuania. Đối với cộng đồng người Việt Nam sinh sống và làm việc tại Reykjavík cùng các thị trấn lân cận, Landakotskirkja và Hang đá Đức Mẹ Lộ Đức trong khuôn viên là nơi bà con thường xuyên quy tụ cầu nguyện mỗi dịp Tết Nguyên Đán, lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam và Giáng Sinh, tìm thấy sự ấm áp quê hương ngay dưới mái vòm bê tông nơi cực bắc địa cầu.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Đồi Landakot, Phố Túngata 15, Quận Vesturbær, 101 Reykjavík, Cộng hòa Iceland
- Đường tới
- Vương cung thánh đường Landakotskirkja tọa lạc tại số 15 phố Túngata trên đỉnh đồi Landakot (quận Vesturbær, mã bưu chính 101 Reykjavík). Từ quảng trường Austurvöllur và Nhà thờ chính tòa Tin Lành Dómkirkjan ở trung tâm phố cổ, quý vị chỉ cần đi bộ về hướng tây dọc theo phố Kirkjustræti nối tiếp phố Túngata lên dốc nhẹ khoảng 600 mét (mất chừng 8 đến 10 phút đi bộ). Nếu sử dụng xe buýt công cộng thành phố (Strætó), các tuyến số 1, 3, 6, 11, 13 và 14 dừng gần khu vực phố Hringbraut hoặc Ráðhúsið, từ đó đi bộ vài phút lên đồi Landakot.
- Toạ độ
- 64.1475, -21.9489
Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua (Landakotskirkja) mở cửa tự do hằng ngày từ sáng sớm đến chiều tối để đón các tín hữu đến cầu nguyện và du khách tham quan kiến trúc. Khi bước vào bên trong nhà thờ, quý vị cần bỏ mũ nón, giữ im lặng tuyệt đối (đặc biệt là trong giờ Chầu Thánh Thể và các thánh lễ ban ngày), không sử dụng đèn flash chụp ảnh và không bước lên khu vực cung thánh. Vì đỉnh đồi Landakot đón gió biển trực tiếp từ vịnh Faxaflói, thời tiết bên ngoài nhà thờ thường lộng gió và lạnh hơn các phố trũng bên dưới, quý vị nên mặc áo chắn gió ấm áp khi dạo quanh khuôn viên chiêm ngưỡng ngôi nhà gỗ thế kỷ 19 và Hang đá Đức Mẹ Lộ Đức.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường chính tòa Chúa Kitô Vua (Landakotskirkja), Reykjavík
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Vương cung thánh đường Chúa Kitô Vua tại Reykjavík lại thường được người dân gọi là Landakotskirkja?
Tên gọi Landakotskirkja bắt nguồn từ tên trang trại cổ Landakot nằm trên ngọn đồi phía tây Reykjavík, nơi hai linh mục thừa sai người Pháp là Bernard Bernard và Jean-Baptiste Baudoin đã mua lại vào năm 1859 để đặt nền móng tái lập Giáo hội Công giáo tại Iceland sau hơn ba thế kỷ gián đoạn. Vì vậy người dân địa phương quen gọi cả nhà thờ gỗ cũ năm 1897 lẫn đại thánh đường năm 1929 là Landakotskirkja (Nhà thờ Landakot).
Ai là kiến trúc sư thiết kế Landakotskirkja và vì sao ngọn tháp chuông của nhà thờ lại có đỉnh phẳng thay vì mũi nhọn?
Nhà thờ do Quốc gia Kiến trúc sư đầu tiên của Iceland là Guðjón Samúelsson (1887 tới 1950) thiết kế và hoàn thành năm 1929. Ông chủ đích thiết kế ngọn tháp Tân Gothic bằng bê tông cốt thép có đỉnh phẳng kết hợp các đường gân thẳng đứng nhằm mô phỏng hình thái những vách đá cột bazan núi lửa (stuðlaberg) đặc trưng của thiên nhiên Iceland, đồng thời giúp tháp đứng vững trước gió bão Bắc Đại Tây Dương.
Kỷ lục đặc biệt nào của Vương cung thánh đường Landakotskirkja được ghi nhận trong thế giới Công giáo?
Sau khi được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II viếng thăm năm 1989 và ban đoản sắc nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường (Basilica Minor) vào ngày 23 tháng 7 năm 1999 nhân kỷ niệm 70 năm thánh hiến, Landakotskirkja chính thức trở thành Tiểu Vương cung thánh đường Công giáo nằm ở vĩ độ cực bắc nhất trên toàn thế giới (64,1475 độ vĩ bắc).
Pho tượng Chúa Kitô Vua đặt phía trên bàn thờ chính của nhà thờ có nguồn gốc từ đâu?
Pho tượng Chúa Giêsu Kitô Vua Vũ Trụ được chạm khắc từ gỗ tuyết tùng Libăng là món quà đặc biệt do chính Đức Giáo hoàng Piô XI gửi tặng từ Rôma cho lễ thánh hiến nhà thờ vào ngày 23 tháng 7 năm 1929, chỉ bốn năm sau khi ngài ban hành thông điệp Quas primas thiết lập lễ Chúa Kitô Vua năm 1925.
Vị thánh bản địa nào của Iceland được tôn kính đặc biệt tại Vương cung thánh đường Landakotskirkja?
Đó là Thánh Giám mục Þorlákur Þórhallsson (Thánh Thorlak, 1133 tới 1193), vị Giám mục thứ sáu của Skálholt từng được hội nghị Alþingi tôn vinh từ năm 1198 và được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II chính thức tuyên phong làm Thánh Bổn mạng Quốc gia của Iceland vào ngày 14 tháng 1 năm 1984. Hình ảnh và thánh tích của ngài được tôn kính trang trọng trên cửa kính màu, bàn thờ cánh ngang và quả chuông của nhà thờ.
Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học nào của Iceland từng gắn bó với Landakotskirkja?
Đại văn hào duy nhất của Iceland đoạt giải Nobel Văn học năm 1955 là Halldór Kiljan Laxness (1902 tới 1998) từng chịu phép rửa gia nhập Công giáo năm 1923, gắn bó mật thiết với cộng đồng tu sĩ tại đồi Landakot trong thập niên 1920, lấy cảm hứng từ khu vực này để viết tiểu thuyết Brekkukotsannáll, và lễ an táng cấp nhà nước của ông năm 1998 đã được cử hành ngay tại Landakotskirkja.