Chạy trên đường Trần Phú men theo chân Núi Lớn, một bên là biển, quý vị sẽ thấy trên sườn núi phía trên đầu một pho tượng trắng đứng giữa cây xanh: Đức Mẹ bồng Chúa Hài Đồng, mặt quay ra vịnh. Từ cổng dưới chân núi, một con đường dốc quanh co dẫn lên, dọc đường là những cụm tượng lớn hơn người thật, cứ vài chục bước lại một cụm, và ở mỗi cụm có người dừng lại đọc kinh.
Đây là Trung tâm hành hương Đức Mẹ Bãi Dâu của giáo phận Bà Rịa. Nơi này khởi đầu từ một nhà nguyện gia đình năm 1926 và một pho tượng bảy mét năm 1963. Người về đây không chỉ để dự một thánh lễ, mà để đi hết con đường lên núi, và chính con đường ấy làm Bãi Dâu khác một nhà thờ giáo xứ.
ITrung Tâm Hành Hương Khác Nhà Thờ Giáo Xứ Ở Đâu
Một nhà thờ giáo xứ có giáo dân của mình: những gia đình sống trong ranh giới xứ, đi lễ ở đó hằng tuần, rửa tội, cưới hỏi và an táng ở đó. Một trung tâm hành hương thì không có ranh giới như vậy. Người về Bãi Dâu phần đông không ở Bãi Dâu. Họ từ các giáo xứ khắp giáo phận Bà Rịa, từ Sài Gòn và các tỉnh miền Đông, đi theo đoàn hoặc đi riêng, về để cầu nguyện ở một nơi đã được chọn cho việc ấy rồi lại ra về.
Trong Công giáo, hành hương là việc đạo đức lâu đời: rời chỗ ở quen để tới một nơi được coi là thánh, coi chính chuyến đi như một lời cầu nguyện. Việc chọn một nơi làm trung tâm hành hương thuộc thẩm quyền của giám mục giáo phận. Khi được chọn, nơi ấy nhận mấy việc mà nhà thờ giáo xứ không phải lo: đón đoàn từ xa, giữ một nhịp hành hương đều trong năm để các giáo xứ biết đường tổ chức, và có những chặng cầu nguyện ngoài trời như Đàng Thánh Giá hay các mầu nhiệm Mân Côi để người về có việc mà làm suốt quãng đường.
Theo trang của giáo phận Bà Rịa, sau khi giáo phận Xuân Lộc được thành lập, Đức cha Giuse Lê Văn Ấn công bố Bãi Dâu là trung tâm hành hương Đức Mẹ của giáo phận, và từ đó các cuộc hành hương có tổ chức về đây mỗi năm một đông. Khi giáo phận Bà Rịa được lập năm 2005, tách từ Xuân Lộc, Bãi Dâu thuộc về giáo phận mới và giữ vai trò ấy. Hai lớp thẩm quyền ấy cho thấy Bãi Dâu là trung tâm của một giáo phận, không phải trung tâm Thánh Mẫu cả nước, vai trò mà hàng giám mục đã trao cho La Vang.
Chỗ hay hiểu lầm nhất: nhiều người tưởng Bãi Dâu là nơi Đức Mẹ đã hiện ra, như La Vang theo lời lưu truyền hay Fatima ở Bồ Đào Nha. Các tư liệu của giáo phận không kể chuyện hiện ra nào ở đây. Bãi Dâu là một nơi kính Đức Mẹ, khởi từ lòng đạo của một gia đình và ý định của một linh mục chánh xứ, rồi được giám mục chọn làm nơi hành hương. Giữa người đi lễ và người đi biển trong vùng có truyền những chuyện được ơn sau khi cầu nguyện ở đây. Đó là lời tín hữu kể với nhau, Giáo hội không có phán quyết nào về những chuyện ấy, và thư viện ghi đúng như vậy.
IITừ Nhà Nguyện Gia Đình Tới Đền Thánh
Lịch sử Bãi Dâu là lịch sử của những lớp công trình chồng lên nhau trên cùng một sườn núi: một nhà nguyện nhỏ, rồi một pho tượng, rồi pho tượng lớn hơn, rồi một đền thánh. Mỗi lớp mới không xóa lớp cũ mà thêm vào.
- 1926Nhà nguyện gia đìnhTheo trang giáo phận Bà Rịa, gia đình ông bà Micae Nguyễn Hồng Ân dựng một nhà nguyện nhỏ tại Bãi Dâu. Đây là hạt nhân đầu tiên của nơi thờ tự.
- 1963Tượng Đức Maria Ban ƠnCha Phaolô Nguyễn Minh Tri, chánh xứ Vũng Tàu, dựng trên sườn tây Núi Lớn pho tượng Đức Maria Ban Ơn cao 7 mét. Đức cha Phaolô Nguyễn Văn Bình làm phép ngày 11 tháng 8.
- Sau 1965Trung tâm hành hương của giáo phậnGiáo phận Xuân Lộc được lập, Đức cha Giuse Lê Văn Ấn công bố Bãi Dâu là trung tâm hành hương Đức Mẹ của giáo phận.
- 1992Khởi công tượng lớnNgày 1 tháng 1, Đức cha Phaolô Maria Nguyễn Minh Nhật khởi công pho tượng Mẹ Thiên Chúa bồng Chúa Hài Đồng.
- 1994Khánh thành tượng lớnPho tượng khánh thành ngày 31 tháng 12. Cũng trong năm ấy, ngày 19 tháng 3, đền thánh được khởi công.
- 1995Cung hiến đền thánhĐền thánh dâng kính Đức Maria Mẹ Thiên Chúa, dài 46 mét, rộng 26 mét, chứa 1.000 chỗ ngồi, cung hiến ngày 22 tháng 7.
- 2005Thuộc giáo phận Bà RịaGiáo phận Bà Rịa được lập, tách từ giáo phận Xuân Lộc. Bãi Dâu thành trung tâm hành hương Đức Mẹ của giáo phận mới.
Hai chỗ nguồn vênh nhau, xin nói thẳng.
Chiều cao pho tượng lớn. Trang của giáo phận Bà Rịa ghi pho tượng Mẹ Thiên Chúa cao 32 mét. Một trang du lịch của địa phương lại ghi tượng cao khoảng 25 mét, bằng đá, nặng chừng 500 tấn. Hai con số lệch nhau bảy mét, và chưa nguồn nào giải thích chỗ lệch. Có thể một bên tính cả bệ còn bên kia chỉ tính thân tượng, nhưng đó chỉ là phỏng đoán. Bài này ghi theo giáo phận và nói rõ là theo giáo phận.
Độ cao của tượng so với mặt biển. Giáo phận ghi pho tượng đứng ở độ cao chừng 60 mét so với mặt biển. Trang du lịch nói trên ghi 28 mét. Chúng tôi ghi cả hai con số và không chốt.
IIIPho Tượng, Đền Thánh Và Con Đường Lên Núi
Bãi Dâu không phải một công trình mà là một sườn núi được tổ chức thành đường đi. Ở chân núi là cổng và các nhà phục vụ khách hành hương. Ở giữa là đền thánh. Ở trên là pho tượng lớn. Nối tất cả lại là một con đường dốc, dọc đường đặt các chặng Đàng Thánh Giá và các mầu nhiệm Mân Côi, nên người lên núi đọc kinh theo từng chặng chứ không chỉ leo.
Đức Mẹ bồng Chúa Hài Đồng, mặt nhìn ra vịnh. Giáo phận ghi cao 32 mét, khánh thành cuối năm 1994. Người đi biển từ xa nhìn thấy được pho tượng trên sườn núi.
Pho tượng 7 mét do cha Phaolô Nguyễn Minh Tri dựng, làm phép năm 1963. Đây là pho tượng khởi đầu của cả trung tâm, có trước tượng lớn ba mươi năm.
Dâng kính Đức Maria Mẹ Thiên Chúa, dài 46 mét, rộng 26 mét, 1.000 chỗ ngồi, cung hiến năm 1995. Theo giáo phận, nơi đây có chầu Thánh Thể liên lỉ.
Mười bốn chặng, mỗi chặng một cụm tượng cao 3 mét, kể lại con đường Chúa Giêsu vác thập giá. Người hành hương dừng ở từng chặng đọc kinh.
Các cụm tượng cao 2,5 mét, mỗi cụm một mầu nhiệm trong kinh Mân Côi. Đi hết các cụm là lần xong một chuỗi kinh dài.
Theo giáo phận, nhà nguyện lưu giữ thánh tích của 71 vị trong các Thánh Tử Đạo Việt Nam.
Điều đáng để ý là cách công trình được xếp theo chiều cao. Nơi cử hành chung, tức đền thánh, nằm giữa sườn, đủ chỗ cho một nghìn người ngồi. Nơi nhìn ra xa, tức pho tượng lớn, nằm trên cao, không có mái. Người về đây vì thế có hai nhịp: một nhịp tập thể trong đền và một nhịp riêng trên đường lên tượng. Đó là cấu trúc quen của các nơi hành hương trên núi, và nó khác hẳn một nhà thờ giáo xứ, nơi mọi việc diễn ra dưới một mái nhà.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này cần rào trước cho rõ. Công giáo không dạy phong thủy. Nhà thờ xưa thường quay theo hướng phụng vụ, tức hướng đặt bàn thờ và cung thánh theo quy tắc của việc cử hành, còn ở Bãi Dâu thì chỗ đặt công trình đi theo sườn núi và theo ý muốn cho pho tượng nhìn ra biển. Những gì viết dưới đây là cách đọc của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền, không phải điều chép trong văn bản của Giáo hội, và chỉ là chỗ đối chiếu cho bạn đọc quen lối cổ truyền của người Việt.
Một, lưng tựa núi, mặt ra biển. Trung tâm nằm trên sườn tây Núi Lớn, lưng là khối núi, mặt là vịnh. Lối đọc cổ truyền gọi đây là thế tọa sơn hướng hải đúng nghĩa: có chỗ dựa vững phía sau, có mặt nước rộng phía trước để khí tụ. Hiếm có nơi thờ tự nào ở vùng này có được cả hai thứ rõ như vậy.
Hai, đặt ở lưng chừng chứ không ở đỉnh. Pho tượng không đứng trên đỉnh Núi Lớn mà đứng ở lưng chừng sườn. Sách địa lý xưa chuộng chỗ lưng chừng hơn đỉnh trống, vì đỉnh thì gió tán, còn lưng chừng thì vừa có tầm nhìn vừa được núi che sau lưng. Người thiết kế có thể không nghĩ theo lối ấy, nhưng kết quả trùng khớp.
Ba, con đường như một trục dẫn. Lối lên núi có các chặng đặt đều nhau, đọc theo phép cũ là một trục dẫn nối chân núi với chỗ cao, buộc người đi theo một chiều và một nhịp. Ở đây nhịp ấy trùng với nhịp của lời kinh: mỗi chặng tượng là một lần dừng.
Bốn, hướng nhìn của pho tượng. Tượng quay mặt ra vịnh, tức quay về phía người đi biển. Trong lối nghĩ cổ truyền của các làng chài, một hình tượng đặt cao nhìn ra cửa biển là chỗ người trên ghe nhìn về khi ra khơi và khi trở về. Chúng tôi ghi nhận xét ấy như một cách đọc cổ truyền, và dừng ở đó.
VAi Về Và Về Dịp Nào
Bãi Dâu có khách quanh năm, vì Vũng Tàu là nơi nhiều người tới vào cuối tuần và dịp nghỉ. Nhưng nhịp hành hương thật sự đi theo lịch phụng vụ kính Đức Mẹ và theo các mốc riêng của trung tâm. Bảng dưới ghi các ngày cố định, không ghi giờ cử hành.
| Thời điểm | Dịp | Ai về và làm gì |
|---|---|---|
| Ngày 1 tháng 1 | Lễ Đức Maria Mẹ Thiên Chúa | Lễ theo đúng tước hiệu của đền thánh, trùng dịp đầu năm dương lịch, nhiều gia đình lên núi xin ơn cho năm mới. |
| Cả tháng Năm | Tháng Hoa | Các giáo xứ trong giáo phận Bà Rịa và các vùng lân cận tổ chức đoàn về dâng hoa, lần hạt dọc đường lên núi. |
| Ngày 22 tháng 7 | Kỷ niệm cung hiến đền thánh | Mốc riêng của trung tâm, ngày đền thánh được cung hiến năm 1995. |
| Ngày 15 tháng 8 | Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời | Một trong những lễ kính Đức Mẹ lớn nhất trong năm phụng vụ, đông đoàn hành hương. |
| Cả tháng Mười | Tháng Mân Côi | Tháng dành cho kinh Mân Côi, hợp với hai mươi cụm tượng mầu nhiệm trên sườn núi. |
| Ngày 31 tháng 12 | Kỷ niệm khánh thành tượng lớn | Ngày pho tượng Mẹ Thiên Chúa khánh thành năm 1994, cũng là đêm cuối năm, nhiều người lên tạ ơn. |
Người về Bãi Dâu có ba lớp. Lớp thứ nhất là các đoàn giáo xứ, đi có tổ chức, có linh mục đi kèm, thường dâng lễ trong đền rồi đi Đàng Thánh Giá. Lớp thứ hai là người đi riêng, phần đông từ Sài Gòn và miền Đông, lên núi lần hạt rồi về trong ngày. Lớp thứ ba là khách du lịch không theo đạo, ghé lên xem pho tượng và nhìn vịnh. Lệ của nơi này dành cho cả ba lớp như nhau.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Sườn Núi Lớn bên đường Trần Phú, khu Bãi Dâu, phường Vũng Tàu (phường 5 cũ, thành phố Vũng Tàu cũ, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũ), Thành phố Hồ Chí Minh
- Đường tới
- Trung tâm nằm trên sườn Núi Lớn bên đường Trần Phú, khu Bãi Dâu, phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, cách khu Bãi Trước chừng vài cây số theo đường ven biển.
- Toạ độ
- 10.3712, 107.0622
Đây là nơi cầu nguyện, không phải điểm ngắm cảnh thuần túy, nên lệ của nơi thờ tự là lệ phải theo: ăn mặc kín đáo, không mặc đồ tắm biển lên núi, bỏ mũ khi vào đền, giữ im lặng trong đền và ở nhà nguyện thánh tích. Trên đường lên núi, người đang dừng đọc kinh ở một chặng thì đi vòng qua, không chen ngang. Không trèo lên bệ tượng và không viết vẽ lên tượng.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Trung tâm hành hương Đức Mẹ Bãi Dâu
Contribute photos, information or video for Our Lady of Bai Dau ShrineThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tượng Đức Mẹ Bãi Dâu cao bao nhiêu mét
Trang của giáo phận Bà Rịa ghi pho tượng Mẹ Thiên Chúa cao 32 mét, đứng ở độ cao chừng 60 mét so với mặt biển. Một trang du lịch của địa phương lại ghi tượng cao khoảng 25 mét. Các nguồn vênh nhau và chưa bên nào giải thích, bài này ghi theo giáo phận và nói rõ là theo giáo phận.
Đức Mẹ Bãi Dâu có phải nơi Đức Mẹ hiện ra không
Không. Các tư liệu của giáo phận không kể chuyện hiện ra nào ở Bãi Dâu. Đây là nơi kính Đức Mẹ, khởi từ nhà nguyện của một gia đình năm 1926 và pho tượng bảy mét năm 1963, sau được giám mục chọn làm trung tâm hành hương. Những chuyện được ơn ở đây là lời tín hữu kể, Giáo hội không phán quyết.
Trung tâm hành hương khác nhà thờ giáo xứ thế nào
Nhà thờ giáo xứ phục vụ giáo dân sống trong ranh giới xứ. Trung tâm hành hương do giám mục chọn để đón người từ khắp giáo phận và nơi khác về cầu nguyện, có những chặng ngoài trời như Đàng Thánh Giá, mầu nhiệm Mân Côi, và giữ một nhịp hành hương đều trong năm để các đoàn biết đường tổ chức.
Tượng Đức Mẹ Bãi Dâu xây năm nào
Pho tượng đầu tiên, tượng Đức Maria Ban Ơn cao 7 mét, do cha Phaolô Nguyễn Minh Tri dựng và được làm phép ngày 11 tháng 8 năm 1963. Pho tượng lớn hiện nay khởi công ngày 1 tháng 1 năm 1992 và khánh thành ngày 31 tháng 12 năm 1994. Đền thánh cung hiến ngày 22 tháng 7 năm 1995.
Đi Đức Mẹ Bãi Dâu nên đi dịp nào
Nếu muốn gặp nhịp hành hương thật sự thì tháng Năm và tháng Mười, hai tháng kính Đức Mẹ, là lúc các đoàn giáo xứ về đông. Các ngày 1 tháng 1, 15 tháng 8 và 31 tháng 12 cũng đông. Ngày thường thì vắng hơn, hợp cho người muốn đi Đàng Thánh Giá một mình.