Đi trên những con đường nhỏ giữa vùng Xuân Trường, quý vị sẽ quen dần với cảnh cứ vài cây số lại gặp một tháp chuông. Rồi tới một chỗ, mặt đất mở ra thành một quảng trường lát rộng, và ở cuối quảng trường ấy là một khối nhà dài tám mươi mét với hai ngọn tháp vươn lên bốn mươi bốn mét. Bên phải lối vào là một tượng đài cao mười bảy mét, bên trái là một đài xây thấp hơn. Cả cụm công trình ấy đứng trên đất ruộng, không có gì che chắn, nên nhìn từ xa mấy cây số đã thấy.
Đây là Phú Nhai. Điều làm nên sức nặng của nơi này không phải chiều dài của thân nhà thờ, mà một tước vị do Tòa Thánh ban năm 2008, đưa ngôi nhà thờ giáo xứ này lên hàng vương cung thánh đường. Bài dưới đây bắt đầu từ chính chỗ ấy, vì đó là chỗ người đọc hay hiểu nhầm nhất.
ITước Hiệu, Tước Vị Vương Cung Thánh Đường Và Chỗ Đứng Trong Giáo Phận Bùi Chu
Ngôi nhà thờ này dâng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, và ngày lễ bổn mạng là 8 tháng 12. Trong Công giáo, tước hiệu của một ngôi nhà thờ là phần thờ tự chứ không phải một cái tên phụ ghi cho đủ: nó định ngày lễ lớn nhất của nhà thờ ấy, định tên các hội đoàn trong xứ, và định luôn ảnh tượng đặt ở vị trí trang trọng nhất trong cung thánh. Ở Phú Nhai, tước hiệu ấy còn trùng với bổn mạng của cả giáo phận Bùi Chu, nên ngày 8 tháng 12 tại đây là ngày lễ của một vùng chứ không riêng một xứ.
Bên cạnh tước hiệu, nơi này mang thêm một thứ khác hẳn về bản chất, là tước vị vương cung thánh đường. Hai chữ tước hiệu và tước vị nghe gần nhau nhưng nói hai việc khác nhau, và phần dưới đây tách bạch cho rõ.
Chữ vương cung thánh đường là cách người Việt dịch chữ Latinh basilica. Nó không mô tả kích thước, không phải một hạng mục kiến trúc, và cũng không phải một bậc trong bộ máy của giáo phận. Đó là một tước vị mà Tòa Thánh ban cho từng ngôi nhà thờ cụ thể, qua một thủ tục riêng.
Thủ tục ấy đi theo một đường khá rõ. Vị giám mục giáo phận làm đơn trình lên Tòa Thánh kèm hồ sơ về ngôi nhà thờ, cơ quan phụ trách phụng vụ của Tòa Thánh xét, rồi nếu chấp thuận thì ra văn thư ban tước vị. Những điều được cân nhắc thường là: ngôi nhà thờ đã được cung hiến hay chưa, có đủ rộng và đủ trang nghiêm để cử hành phụng vụ cách long trọng hay không, và có chỗ đứng riêng trong lịch sử, trong nghệ thuật hoặc trong lòng sùng kính của giáo dân cả một vùng hay không.
Tước vị có hai bậc. Bậc trên là đại vương cung thánh đường, chỉ dành cho bốn ngôi ở Rôma. Bậc dưới là tiểu vương cung thánh đường, tiếng Latinh là basilica minor, và mọi vương cung thánh đường ở Việt Nam đều thuộc bậc này. Kèm theo tước vị là mấy dấu hiệu trông thấy được: chiếc lọng nửa đỏ nửa vàng và chiếc chuông nhỏ gắn trên cán, hai vật chỉ nhà thờ mang tước vị mới được dùng, thường đặt trong cung thánh và rước ra trong các dịp trọng. Đổi lại, ngôi nhà thờ nhận thêm bổn phận: giữ phụng vụ cho mẫu mực và làm chỗ quy tụ cho cả một vùng rộng hơn địa bàn giáo xứ của mình.
Phú Nhai được Tòa Thánh nâng lên hàng tiểu vương cung thánh đường ngày 12 tháng 8 năm 2008, với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Các tư liệu trong vùng ghi việc này được loan báo chính thức vào ngày 8 tháng 12 năm 2008, tức đúng ngày lễ bổn mạng, và đây là ngôi nhà thờ đầu tiên ở miền Bắc mang tước vị ấy.
Về mặt tổ chức, Phú Nhai thuộc giáo phận Bùi Chu. Gốc gác của giáo phận này là chỗ các nguồn ghi khác nhau, xin nêu cả. Hội đồng Giám mục Việt Nam truy gốc về địa phận Đàng Ngoài lập năm 1659 và ghi giáo phận mang hình hài Bùi Chu như hôm nay từ lần chia năm 1936. Tư liệu của chính giáo phận thì ghi mốc thành lập là ngày 5 tháng 9 năm 1848 và mốc đổi tên thành Bùi Chu là ngày 3 tháng 12 năm 1924. Ba cách ghi ấy không mâu thuẫn về sự việc mà khác nhau ở chỗ chọn mốc nào làm mốc gốc, nên bài này gọi gọn là giáo phận Bùi Chu vùng Xuân Trường.
Số liệu về quy mô giáo phận cũng vênh. Bản của Hội đồng Giám mục Việt Nam ghi 13 giáo hạt, 159 giáo xứ và khoảng 412.539 giáo dân, chiếm chừng ba mươi hai phần trăm dân số trong vùng, theo số của năm 2017. Trang giới thiệu của chính giáo phận lại ghi 14 giáo hạt, 176 giáo xứ và khoảng 398.084 giáo dân. Chênh lệch này nhiều khả năng do hai bản đếm ở hai thời điểm khác nhau, nhưng chúng tôi chưa tra được bản nào nói dứt điểm nên ghi cả hai.
Chỗ hay hiểu lầm nhất về nơi này, xin nói bằng giọng sử liệu: Phú Nhai không phải nhà thờ chính tòa của giáo phận Bùi Chu.
Hai chức danh bị gộp làm một vì cả hai đều nghe trang trọng, nhưng chúng thuộc hai hệ khác nhau. Chính tòa là một chức năng trong tổ chức: nhà thờ nào có đặt ngai tòa của vị giám mục coi sóc giáo phận thì gọi là nhà thờ chính tòa, và mỗi giáo phận chỉ có đúng một ngôi như vậy. Vương cung thánh đường là một tước vị được ban, không gắn với ngai tòa và không xếp ngôi nhà thờ vào bậc nào trong bộ máy giáo phận. Một ngôi có thể mang cả hai, hoặc chỉ một, hoặc không mang cái nào.
Ngai tòa của giám mục Bùi Chu đặt ở nhà thờ chính tòa Bùi Chu, một ngôi khác cũng trong vùng Xuân Trường và cách đây không xa, thư viện có trang riêng. Phú Nhai mang tước vị vương cung thánh đường mà vẫn là nhà thờ của một giáo xứ. Lẫn hai nơi càng dễ vì chúng gần nhau, cùng một giáo phận, và ảnh chụp cả hai đều là mặt tiền hai tháp trên nền ruộng.
Sáu vị thánh tử đạo được tôn kính tại xứ này
Phần này thuộc về thờ tự, và thư viện viết đúng ở mức ấy: ai được tôn kính tại đây, được phong hiển thánh năm nào, hài cốt giữ ở đâu, giáo dân kính nhớ thế nào.
Ngày 19 tháng 6 năm 1988, Tòa Thánh phong hiển thánh cho 117 vị tử đạo tại Việt Nam. Trong số ấy, các tư liệu của giáo phận ghi có 26 vị thuộc địa bàn Bùi Chu, và riêng xứ Phú Nhai có sáu vị được tôn kính, gồm bốn linh mục thuộc dòng Đaminh và hai giáo dân. Lễ chung kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam mừng vào ngày 24 tháng 11 hằng năm.
Việc dòng Đaminh có mặt đậm trong danh sách ấy không phải ngẫu nhiên: cả vùng châu thổ này là địa bàn truyền giáo lâu năm của dòng, và dấu ấy còn nguyên trong khuôn viên, ở pho tượng thánh Đaminh dựng bên phải lối vào. Trong khuôn viên còn có một đài xây bên trái lối vào, nơi các tư liệu ghi là chỗ lưu giữ hài cốt của tám mươi ba vị tử đạo thuộc xứ này. Giáo dân trong xứ kính viếng đài ấy như kính viếng phần mộ người cùng làng, và đó là lý do lòng kính nhớ ở Phú Nhai rất cụ thể chứ không chỉ là một việc đạo đức chung.
IIBốn Lần Dựng Trên Cùng Một Nền
Lịch sử nơi này là lịch sử của bốn lần dựng lại trong bảy mươi năm, mỗi lần một lối kiến trúc khác, rồi một lần trùng tu lớn và một lần được nâng tước vị. Các mốc dưới đây chỉ thuộc việc lập giáo phận, việc xây dựng và các quyết định của Giáo hội về ngôi nhà thờ.
- 1848Lập giáo phậnTheo tư liệu của giáo phận, ngày 5 tháng 9 năm này Tòa Thánh ra sắc lập giáo phận, với tên gọi gắn với vùng Trung. Tên Bùi Chu được dùng từ ngày 3 tháng 12 năm 1924.
- 1866Ngôi nhà thờ gỗ đầu tiênNgôi nhà thờ đầu tiên của xứ Phú Nhai, dựng bằng gỗ, quy mô nhỏ, theo cách làm quen thuộc của nhà thờ quê vùng châu thổ thời ấy.
- 1881Dựng lại theo lối Á ĐôngNgôi nhà thờ được dựng lại lớn hơn, các tư liệu mô tả là theo lối kiến trúc Á Đông và đã có hai tháp chuông ở mặt tiền.
- 1916Khởi dựng ngôi GothicNgôi nhà thờ thứ ba khởi dựng theo lối Gothic châu Âu, tức lối lấy vòm nhọn và chiều cao làm phương tiện chính, thay hẳn ngôn ngữ tạo hình của ngôi trước.
- 1922 tới 1923Hoàn thành và cung hiếnNgôi Gothic hoàn thành và được cung hiến, tức dâng hẳn công trình cho việc thờ phượng. Các nguồn ghi năm khác nhau, xem phần ghi chú ngay dưới bảng mốc.
- 1929 tới 1933Bão làm hư hại rồi dựng lạiMột trận bão lớn năm 1929 làm hư hại nặng công trình. Ngôi nhà thờ được dựng lại theo lối cũ và hoàn thành năm 1933, lễ cung hiến cử hành vào tháng 12 năm ấy. Đây chính là ngôi đang đứng.
- 2003 tới 2004Đợt trùng tu lớnCông trình được trùng tu toàn diện trong khoảng từ tháng 3 năm 2003 tới tháng 9 năm 2004, giữ nguyên hình dáng và lối kiến trúc của ngôi năm 1933.
- 2008Tiểu vương cung thánh đườngNgày 12 tháng 8, Tòa Thánh nâng ngôi nhà thờ lên hàng tiểu vương cung thánh đường. Việc được loan báo chính thức ngày 8 tháng 12 cùng năm, đúng ngày lễ bổn mạng.
Mấy chỗ nguồn ghi khác nhau, xin nêu thẳng thay vì chọn bừa một con số.
Mốc hoàn thành ngôi Gothic thứ ba. Có nguồn ghi công trình khánh thành năm 1922, có nguồn ghi lễ cung hiến diễn ra ngày 8 tháng 12 năm 1923. Hai cách ghi này nhiều khả năng ứng với hai việc khác nhau, một là ngày xây xong và một là ngày cung hiến, nhưng chưa tư liệu nào nói dứt điểm.
Ngày cung hiến ngôi năm 1933. Trang giới thiệu của giáo phận ghi ngày 7 tháng 12 năm 1933, trong khi nhiều bài mô tả công trình ghi ngày 8 tháng 12 năm 1933. Cả hai cùng năm và cùng tháng, chỉ lệch một ngày, và lệch đúng vào ranh giới giữa ngày cung hiến với ngày lễ bổn mạng.
Mốc năm 1533. Các tài liệu về lịch sử Công giáo Việt Nam thường dẫn năm 1533, khi bộ sử biên soạn đời sau chép việc một người phương Tây tới giảng đạo ở mấy làng ven biển châu thổ. Bản biên niên của Hội đồng Giám mục Việt Nam nêu tên Ninh Cường và Trà Lũ, các bản khác kể thêm Quần Anh, tên nôm là Quần Phương. Cả ba đều nằm trên địa bàn về sau thuộc Bùi Chu, nhưng Phú Nhai không nằm trong danh sách ấy, nên xin đừng gộp Phú Nhai vào mốc 1533 như một số bài vẫn viết.
Xếp hạng di tích. Bảng tra của thư viện ghi nơi này chưa có quyết định xếp hạng di tích, và chúng tôi cũng chưa tra được văn bản xếp hạng nào. Xin ghi đúng như vậy.
IIIThân Tám Mươi Mét, Hai Tháp Bốn Mươi Bốn Mét Và Khoảng Quảng Trường
Lối tạo hình ở đây là Gothic, phần lớn tư liệu gọi rõ hơn là Gothic kiểu Pháp. Đặc điểm nhận ra ngay là các vòm nhọn, các ô cửa sổ lớn chạy suốt hai bên thân nhà thờ, và cách dồn mọi đường nét về chiều đứng. Đây là điểm khác hẳn ngôi nhà thờ chính tòa của giáo phận cùng vùng, vốn theo lối Baroque với mặt tiền trang trí dồi dào. Hai ngôi cách nhau không xa mà nói hai thứ tiếng kiến trúc khác nhau.
Số đo của công trình được các nguồn ghi thống nhất: thân nhà thờ dài 80 mét, rộng 27 mét, cao 30 mét, hai tháp chuông ở mặt tiền cao 44 mét. Diện tích xây dựng được một số bài ghi là khoảng 2.160 mét vuông.
Hai khối tháp ở mặt tiền, định hình bóng dáng công trình khi nhìn từ xa trên nền ruộng bằng. Đây cũng là bộ phận duy nhất của nhà thờ mà cả vùng chung quanh đều trông thấy.
Bộ bốn quả chuông đồng, các nguồn ghi trọng lượng lần lượt khoảng 2 tấn, 1,2 tấn, 600 ki lô gam và 100 ki lô gam. Bốn quả nặng nhẹ khác nhau cho phép đổ chuông thành nhịp chứ không chỉ thành một tiếng.
Thân dài tám mươi mét chia thành nhiều gian bởi hai hàng cột, trần bắc thành vòm nhọn cao ba mươi mét. Ánh sáng lấy qua hệ cửa sổ lớn hai bên theo đúng nếp của nhà thờ Gothic.
Phần trong cùng, nơi đặt bàn thờ. Theo mô tả của các tư liệu, khu cung thánh đặt tượng Chúa Giêsu và tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm, đúng theo tước hiệu của ngôi nhà thờ.
Dựng bên phải lối vào, cả đài cao 17 mét trong đó phần tượng cao 2,3 mét. Pho tượng nhắc dấu ấn của dòng Đaminh trên cả vùng châu thổ này.
Dựng bên trái lối vào, cao 15 mét theo các bản mô tả, là nơi lưu giữ hài cốt của tám mươi ba vị tử đạo thuộc xứ Phú Nhai.
Bộ phù điêu mười bốn chặng đặt ngoài trời trong khuôn viên, để giáo dân đi ngắm theo thứ tự, nhất là trong Mùa Chay.
Khoảng sân lát rộng trước nhà thờ, nơi diễn ra các nghi lễ đông người vào những dịp mà lòng nhà thờ không đủ chỗ.
Một điều đáng nói về tay nghề và tiền của. Ngôi đang đứng là bản dựng lại sau trận bão năm 1929, làm theo lối của ngôi trước chứ không phải một thiết kế mới. Lối làm ấy quen thuộc ở vùng này: hình thức đi theo mẫu châu Âu, việc thi công do thợ bản xứ đảm nhận, tiền của thì giáo dân trong xứ và các xứ chung quanh góp. Ở một vùng quê đồng chiêm, dựng được một khối nhà dài tám mươi mét bằng cách ấy là việc của cả một cộng đồng.
Về danh hiệu nhà thờ lớn nhất Đông Dương hoặc lớn nhất Đông Nam Á mà nhiều bài báo gắn cho Phú Nhai, xin ghi đúng mức. Đây là cách nói của báo chí phổ thông, không phải một xếp hạng do cơ quan nào công bố, và các bài dùng hai cách gọi khác nhau cho cùng một công trình. Cái chắc chắn là số đo, tám mươi mét dài và ba mươi mét cao, thuộc loại lớn nhất trong các nhà thờ dựng cùng thời ở miền Bắc. Còn việc so với cả một vùng rộng thì chưa có bản đối chiếu nào để dẫn, nên thư viện không dùng danh hiệu ấy.
IVThế Đất Và Hướng
Phần này cần rào trước cho rõ. Công giáo không dạy phong thủy, và hướng của một ngôi nhà thờ theo truyền thống là hướng phụng vụ, tức hướng đặt bàn thờ và cung thánh theo quy tắc của việc cử hành. Lối cổ của Giáo hội là quay cung thánh về hướng đông, phía mặt trời mọc, vì mặt trời mọc được hiểu như hình ảnh của Chúa Phục Sinh. Đó là quy tắc của đạo chứ không phải một lựa chọn theo la bàn của thầy địa lý. Những gì viết dưới đây hoàn toàn là cách đọc thế đất theo lối cổ truyền của người Việt, do thư viện đưa ra làm chỗ đối chiếu cho bạn đọc quen lối ấy, không phải điều chép trong tư liệu của giáo phận.
Một, đất bồi không có núi. Xuân Trường nằm trong vùng châu thổ bồi tụ ở cửa sông Hồng, đất phẳng tới mức không có một điểm cao nào để lấy làm mốc. Trong phép xem đất, một vùng như vậy thiếu hẳn hậu chẩm, tức chỗ tựa sau lưng, và cũng thiếu tả thanh long hữu bạch hổ, tức hai tay ôm hai bên. Người xưa gặp thế đất ấy thì phải thay núi bằng thứ khác, thường là đê, gò hoặc hàng cây. Nhà thờ vùng này chọn cách thứ ba: dựng tháp thật cao. Hai ngọn tháp bốn mươi bốn mét ở Phú Nhai chính là câu trả lời cho một mặt đất không có gì nổi.
Hai, quảng trường đọc theo phép cũ. Khoảng đất trống trước mặt tiền, theo lối đọc cổ truyền, gọi là minh đường, và sách xưa đòi minh đường phải rộng, bằng và sáng. Ở đây cả ba điều đều có trọn vẹn, vì công trình đứng giữa đồng chứ không kẹt trong phố. Nhưng có một chỗ khác biệt đáng ghi: ở phần lớn nơi thờ tự, khoảng trống trước cửa chỉ là chỗ dẫn vào, còn ở một ngôi mang tước vị vương cung thánh đường thì chính quảng trường mới là nơi diễn ra việc chính trong những dịp đông người, bởi số người về vượt quá sức chứa của lòng nhà thờ.
Ba, thế đối xứng của mặt tiền. Hai tháp vuông cân nhau hai bên một khối giữa thấp hơn tạo ra cái mà lối cũ gọi là song phong hộ vệ, hai ngọn kèm giữ ở hai bên, bố cục được coi là ổn định bậc nhất vì không bên nào lấn bên nào. Thêm một lớp nữa ở Phú Nhai: tượng đài thánh Đaminh bên phải và đài lưu giữ hài cốt bên trái đứng cân hai đầu quảng trường, nên cả cụm công trình đối xứng qua một trục dọc từ cổng vào tới bàn thờ. Xin nhắc lại rằng mặt tiền hai tháp là quy ước lâu đời của kiến trúc nhà thờ châu Âu, nên đây là trùng khớp của hình thể chứ không phải của chủ ý.
Bốn, đất giữ hài cốt. Trong cách nghĩ của người Việt xưa, mảnh đất đã đặt hài cốt thì không dời, và nơi giữ di hài của người đã khuất là nơi con cháu tụ về. Khuôn viên Phú Nhai có một đài lưu giữ hài cốt các vị tử đạo thuộc chính xứ này, nên theo lối đọc ấy, khu đất mang tính chất của một nơi tụ lâu dài, không chuyển chỗ được. Trong Công giáo việc giữ hài cốt các thánh có lý do riêng của đạo, nên sự trùng khớp ở đây là trùng khớp về kết quả. Thư viện ghi lối đọc này như một cách đối chiếu, và dừng ở đó.
VLễ Trong Năm Và Nếp Đạo Của Vùng Xuân Trường
Nhịp của Phú Nhai gồm hai lớp. Lớp thứ nhất là lịch phụng vụ chung của Giáo hội Công giáo, tính theo dương lịch, như mọi ngôi nhà thờ khác. Lớp thứ hai là nhịp riêng của một nơi mang tước vị và của một vùng có mật độ giáo dân rất cao, gồm ngày lễ bổn mạng, ngày kỷ niệm cung hiến và các kỳ hành hương. Bài chỉ ghi những ngày cố định, không ghi giờ cử hành.
| Thời điểm | Lễ hoặc nếp đạo | Nội dung |
|---|---|---|
| Ngày 8 tháng 12 | Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội | Lễ bổn mạng theo đúng tước hiệu của ngôi vương cung thánh đường, đồng thời là bổn mạng của cả giáo phận Bùi Chu. Đây là ngày lớn nhất trong năm của nơi này. |
| Đầu tháng 12 | Kỷ niệm cung hiến nhà thờ | Theo nếp Công giáo, ngày cung hiến về sau thành ngày kỷ niệm hằng năm của chính ngôi nhà thờ ấy. Nguồn ghi ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 12 năm 1933, xem phần lịch sử. |
| Tháng Năm và tháng Mười | Tháng Hoa và tháng Mân Côi | Hai tháng dành riêng kính Đức Mẹ trong lịch phụng vụ. Tại một nơi có tước hiệu về Đức Mẹ, hai tháng này kéo theo các buổi dâng hoa và lần hạt của các hội đoàn trong xứ. |
| Ngày 24 tháng 11 | Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam | Mang ý nghĩa riêng tại đây, vì trong khuôn viên có đài lưu giữ hài cốt các vị tử đạo thuộc xứ và sáu vị được tôn kính là người của chính xứ này. |
| Tuần Thánh và lễ Phục Sinh | Tam Nhật Vượt Qua | Chuỗi cử hành trọng thể nhất của năm phụng vụ, ngày thay đổi theo lịch Phục Sinh hằng năm. Đường thánh giá ngoài trời trong khuôn viên được dùng nhiều nhất vào Mùa Chay trước đó. |
| Mùa Vọng và ngày 25 tháng 12 | Mùa Vọng và lễ Giáng Sinh | Mùa chuẩn bị rồi tới lễ mừng Chúa giáng sinh. Ở vùng này, việc dựng hang đá và trang trí trước nhà thờ là việc của cả xóm đạo chứ không riêng ban hành giáo. |
Một đặc điểm của vùng nên biết để đọc phần trên cho đúng. Xuân Trường và cả dải đất Bùi Chu có mật độ nhà thờ vào loại dày nhất nước, nhiều chỗ đi vài cây số đã gặp một tháp chuông. Trong một vùng như vậy, nếp giữ đạo trải đều ở từng xóm đạo, với chầu lượt luân phiên giữa các xứ và các hội đoàn của từng giáo họ. Vai trò của Phú Nhai vì thế không phải vai trò của nơi duy nhất, mà của nơi cả vùng hướng về trong những dịp lớn.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Xã Xuân Phương cũ, nay thuộc xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình
- Đường tới
- Nhà thờ nằm ở xã Xuân Phương cũ, nay thuộc xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, trong vùng châu thổ bồi tụ ở cửa sông Hồng. Hai ngọn tháp cao bốn mươi bốn mét là mốc nhận ra công trình từ vài cây số.
- Toạ độ
- 20.2999, 106.3632
Đây là nơi cử hành phụng vụ chứ không phải điểm tham quan, nên lệ của nơi thờ tự là lệ phải theo: ăn mặc kín đáo, bỏ mũ khi vào trong, giữ im lặng trong lòng nhà thờ. Khi đang có thánh lễ, xin quý vị không đi lại giữa các hàng ghế và không chụp ảnh. Khu cung thánh, nơi đặt bàn thờ, dành cho người có phận sự. Riêng ở đài lưu giữ hài cốt các thánh tử đạo thì xin giữ thật yên, vì đó là chỗ người trong xứ về để cầu nguyện.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Vương cung thánh đường Phú Nhai
Contribute photos, information or video for Phu Nhai BasilicaThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vương cung thánh đường Phú Nhai được nâng năm nào
Tòa Thánh nâng ngôi nhà thờ lên hàng tiểu vương cung thánh đường ngày 12 tháng 8 năm 2008, với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Các tư liệu trong vùng ghi việc này được loan báo chính thức ngày 8 tháng 12 năm 2008, đúng ngày lễ bổn mạng, và đây là ngôi nhà thờ đầu tiên ở miền Bắc mang tước vị ấy.
Vương cung thánh đường khác nhà thờ thường ở chỗ nào
Khác ở chỗ đó là một tước vị do Tòa Thánh ban cho từng ngôi nhà thờ, tiếng Latinh gọi là basilica, chứ không phải cách nói về kích thước. Giám mục giáo phận làm đơn trình, Tòa Thánh xét lịch sử, nghệ thuật, lòng sùng kính và nề nếp phụng vụ của ngôi nhà thờ rồi mới ban. Kèm theo tước vị là hai dấu hiệu riêng, chiếc lọng nửa đỏ nửa vàng và chiếc chuông nhỏ gắn trên cán.
Phú Nhai có phải nhà thờ chính tòa Bùi Chu không
Không phải. Nhà thờ chính tòa là ngôi có đặt ngai tòa của vị giám mục giáo phận, và giáo phận Bùi Chu chỉ có một ngôi như vậy, là nhà thờ chính tòa Bùi Chu, một nơi khác cũng trong vùng Xuân Trường. Phú Nhai mang tước vị vương cung thánh đường nhưng vẫn là nhà thờ của một giáo xứ. Hai nơi gần nhau nên rất hay bị lẫn.
Nhà thờ Phú Nhai xây năm nào và lớn cỡ nào
Ngôi đang đứng hoàn thành năm 1933, dựng lại sau khi ngôi trước bị bão năm 1929 làm hư hại, theo lối Gothic. Trước đó xứ này đã dựng nhà thờ gỗ năm 1866, dựng lại theo lối Á Đông năm 1881 và khởi dựng ngôi Gothic năm 1916. Thân nhà thờ dài 80 mét, rộng 27 mét, cao 30 mét, hai tháp chuông cao 44 mét treo bốn quả chuông đúc tại Pháp.
Trong khuôn viên Phú Nhai có những gì
Bên phải lối vào là tượng đài thánh Đaminh cao mười bảy mét, bên trái là đài cao mười lăm mét lưu giữ hài cốt tám mươi ba vị tử đạo thuộc xứ này. Khuôn viên còn có đường thánh giá mười bốn chặng ngoài trời và một quảng trường rộng trước mặt tiền, dùng cho các nghi lễ đông người.