Vương cung thánh đường Sở Kiện

IHai danh hiệu Tiểu vương cung thánh đường và Trung tâm Hành hương Toàn quốc

Trong toàn bộ mạng lưới hàng nghìn nhà thờ Công Giáo tại Việt Nam, chỉ có bốn ngôi thánh đường được Tòa Thánh ban tước hiệu Tiểu vương cung thánh đường (Basilica minor) gồm Đức Bà Sài Gòn (1959), La Vang (1961), Phú Nhai (2008) và Sở Kiện (2010). Cả bốn ngôi đều mang tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

IITừ thủ phủ Kẻ Sở thế kỷ mười chín đến Trung tâm Hành hương Toàn quốc

Tên cổ Kẻ Sở đã xuất hiện trong các bản phúc trình truyền giáo từ thế kỷ mười bảy. Nằm ở vùng bán sơn địa có sông Đáy chảy qua và núi đá vôi che chở, Kẻ Sở sớm trở thành điểm nương náu và trung tâm mục vụ của Địa phận Tây Đàng Ngoài. Từ năm 1862, Giám mục Jeantet Khiêm và Giám mục kế vị Theurel Chiểu chọn Kẻ Sở làm trụ sở chính thức của địa phận, lập Tòa giám mục, Chủng viện Kẻ Sở và nhà in.

Đến thời Giám mục Paul-François Puginier (tên Việt là Đức cha Phước, cai quản địa phận từ 1868 đến 1892), ông quyết định kiến thiết Kẻ Sở thành một quần thể Duomo (quần thể nhà thờ mẹ gồm đại thánh đường, tòa giám mục và đại chủng viện) bề thế bậc nhất miền Bắc lúc bấy giờ. Chính Đức cha Puginier là người tự tay vẽ bản thiết kế và đốc công xây dựng ngôi đại thánh đường Sở Kiện trong hơn năm năm ròng, trước khi Nhà thờ Lớn Hà Nội được khởi dựng vào năm 1884.

• 1862Trụ sở Địa phận Tây Đàng Ngoài
  Kẻ Sở được chọn làm trung tâm của Địa phận Tây Đàng Ngoài với Tòa giám mục, Chủng viện và cơ sở in ấn.
• 10.1877Khởi công xây dựng đại thánh đường
  Đức cha Paul-François Puginier (Phước) khởi công xây dựng ngôi đại thánh đường Kẻ Sở. Trang chính thức của Tổng giáo phận Hà Nội và Hội đồng Giám mục Việt Nam ghi ngày 25 tháng 10 năm 1877, trong khi Wikipedia tiếng Việt (dẫn trang Trung tâm Hành hương Sở Kiện) ghi ngày 23 tháng 10 năm 1877.
• 1882 - 1.1883Hoàn thành và khánh thành, làm nhà thờ chính tòa
  Công trình hoàn thành năm 1882 và cử hành đại lễ khánh thành trọng thể vào tháng 1 năm 1883, đóng vai trò nhà thờ chính tòa của Địa phận Tây Đàng Ngoài từ năm 1882 đến năm 1936.
• 25.12.1898Làm phép bốn quả chuông đúc tại Pháp
  Bốn quả chuông đồng đúc từ Pháp chuyển về được làm phép ngày 25 tháng 12 năm 1898 và treo lên hai tháp chuông mặt tiền, trong đó quả lớn nhất nặng 2.461 kg (chuông Bồng).
• 1936Chuyển trung tâm địa phận về Hà Nội
  Tòa giám mục và vai trò nhà thờ chính tòa chuyển hẳn từ Kẻ Sở về Nhà thờ Lớn Hà Nội. Quần thể Sở Kiện tiếp tục là giáo xứ lớn và nơi lưu giữ thánh tích của tổng giáo phận.
• 1990 - 5.12.2002Đại trùng tu và cung hiến
  Sau nhiều thập niên xuống cấp vì thời gian, quần thể Sở Kiện bước vào giai đoạn trùng tu lớn từ năm 1990. Trang thông tin giáo xứ Sở Kiện của Tổng giáo phận Hà Nội ghi ngày cung hiến nhà thờ sau trùng tu là 5 tháng 12 năm 2002.
• 2008 / 23.12.2009Trung tâm hành hương cấp giáo phận
  Tổng giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt công nhận Sở Kiện là Trung tâm Hành hương Các Thánh Tử Đạo của Tổng giáo phận Hà Nội (Wikipedia ghi năm 2008, trong khi bản tin trên trang Hội đồng Giám mục Việt Nam và Tổng giáo phận Hà Nội ghi ngày 23 tháng 12 năm 2009).
• 24.6.2010 và 8.12.2011Nâng lên hàng Tiểu vương cung thánh đường
  Ngày 24 tháng 6 năm 2010, Bộ Phượng tự và Kỷ luật Bí tích Tòa Thánh ban Sắc lệnh số 408/10/L nâng Nhà thờ Sở Kiện lên hàng Tiểu vương cung thánh đường. Thánh lễ đại trào cung hiến bàn thờ và công bố sắc phong được cử hành trọng thể ngày 8 tháng 12 năm 2011.
• 17.4.2024 và 7.6.2024Trung tâm Hành hương Toàn quốc
  Hội đồng Giám mục Việt Nam biểu quyết thông qua ngày 17 tháng 4 năm 2024 và cử hành Thánh lễ công bố chính thức ngày 7 tháng 6 năm 2024, nâng Sở Kiện lên thành Trung tâm Hành hương Toàn quốc kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam.

IIIKiến trúc Gothic năm lòng, nền lót gỗ lim và quả chuông Bồng hơn hai tấn

Được xây dựng trước Nhà thờ Lớn Hà Nội gần một thập niên (1877 - 1882 so với 1884 - 1888), Vương cung thánh đường Sở Kiện là mẫu hình chuẩn mực của kiến trúc Gothic châu Âu kết hợp với vật liệu và kỹ nghệ mộc truyền thống Bắc Bộ. Toàn bộ tường chịu lực xây bằng gạch trần nung già, mái lợp ngói mũi hài và nội thất chạm khắc gỗ sơn son thếp vàng lộng lẫy.

IVThế đất thung lũng núi đá vôi Kiện Khê bên dòng sông Đáy

Mục này trình bày góc đọc tham khảo của thư viện theo phong thủy truyền thống Á Đông để đối chiếu địa thế tự nhiên của vùng Kẻ Sở, hoàn toàn không phải giáo huấn hay quy định của Giáo hội Công Giáo.

VLịch lễ tiết và các kỳ hành hương lớn tại Sở Kiện

Từ khi được nâng lên hàng Tiểu vương cung thánh đường (2010) và đặc biệt là Trung tâm Hành hương Toàn quốc kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (2024), nhịp sống phụng vụ tại Sở Kiện diễn ra sôi động quanh năm. Theo quy chế hành hương do Tổng giám mục Giuse Vũ Văn Thiên ban hành ngày 5 tháng 4 năm 2024, các kỳ lễ lớn được tổ chức định kỳ như sau.

Khách hành hương về Sở Kiện ngoài việc tham dự thánh lễ trong lòng vương cung thánh đường thường dành thời gian viếng Đền Thánh Phêrô Trương Văn Thi, cầu nguyện trước các hòm xương thánh tử đạo và thăm phòng truyền thống nơi lưu giữ những tảng đá thấm máu, xiềng xích và các bình sành từng chôn giấu hài cốt các chứng nhân đức tin từ thế kỷ mười chín.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Những nơi gần đây trong thư viện

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp