Từ xa, trên con đường dẫn vào Abu Dhabi, quý vị thấy một chùm vòm trắng nổi lên giữa nền trời nắng gắt, bốn ngọn tháp mảnh đứng ở bốn góc như bốn cây cột mốc. Tới gần hơn, màu trắng ấy hóa ra là cẩm thạch, và dưới chân công trình là những hồ nước chữ nhật nằm im, phản chiếu hàng cột và mái vòm. Bước vào sân, dưới chân là một nền đá lát cẩm thạch khảm hoa leo màu, rộng tới mức người đi ở góc bên kia chỉ còn là những chấm nhỏ.
Đây là Đại thánh đường Sheikh Zayed (Sheikh Zayed Grand Mosque), thánh đường lớn nhất của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Công trình mới hoàn thành năm 2007, trẻ hơn mọi nơi khác trong đợt này hàng trăm năm, nhưng thư viện chọn nó làm nơi đại diện cho nước ấy vì hai lẽ. Nó là thánh đường chung lớn nhất nước, nơi cộng đồng Hồi Giáo tụ về trong các ngày lễ lớn. Và nó được làm ra với chủ ý gom nhiều truyền thống kiến trúc Hồi Giáo vào một nơi, như một bản tóm tắt bằng đá của nghệ thuật thánh đường.
IMột Đại Thánh Đường Cho Cả Cộng Đồng
Thánh đường thuộc Hồi Giáo Sunni, dòng của phần lớn tín đồ ở bán đảo Ả Rập. Chữ grand mosque trong tên tiếng Anh dịch từ khái niệm jami, thánh đường chung có lễ thứ Sáu và bài thuyết giảng cho cả cộng đồng, khác với các thánh đường nhỏ trong khu phố chỉ dùng cho năm lần lễ nguyện hằng ngày. Công trình mang tên người khởi xướng, Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan.
Trang chính thức của Trung tâm Đại thánh đường Sheikh Zayed (SZGMC) ghi thánh đường chứa được khoảng 55.000 người lễ nguyện, trong đó sảnh chính khoảng 7.800 người và sân ngoài khoảng 31.000 người. Ngoài chức năng hành lễ, nơi đây mở cửa cho khách mọi tôn giáo tới xem và tìm hiểu về Hồi Giáo.
Hồi Giáo tin vào một Thượng Đế duy nhất, không hình tướng, nên thánh đường không có tượng, không có ban thờ, không có tranh vẽ người hay vật. Nghệ thuật ở đây dồn cả vào thư pháp, hoa văn hình học và hoa lá cách điệu. Trên tường qibla của sảnh chính, bức tường quay về Kaaba ở Mecca, SZGMC ghi có khắc chín mươi chín danh xưng của Thượng Đế, tức chín mươi chín phẩm tính mà kinh Qur'an và truyền thống Hồi Giáo dùng để gọi Ngài, như Đấng Nhân Từ, Đấng Khoan Dung, Đấng Thông Suốt.
Điểm quy chiếu của bức tường ấy nằm ở Mecca, quý vị đọc thêm ở bài Masjid al-Haram.
Chỗ hay hiểu lầm: vì công trình quá lớn và đón rất nhiều khách tham quan, nhiều người tưởng đây là bảo tàng hay cung điện. Không phải. Đây là một thánh đường đang hành lễ, sảnh chính được dùng cho lễ nguyện hằng ngày, lễ thứ Sáu và các kỳ Eid. Khách tham quan đi theo lối riêng và có lúc phải dừng lại để nhường chỗ cho người tới lễ.
Một hiểu lầm khác là chữ lớn nhất thế giới. Các con số kỷ lục về thảm và đèn chùm thường được nhắc tới, nhưng về diện tích và sức chứa thì thánh đường này nhỏ hơn nhiều so với Masjid al-Haram ở Mecca. Nó là thánh đường lớn nhất nước UAE, không phải lớn nhất thế giới.
IIMười Một Năm Xây Và Ngày Mở Cửa Mùa Eid
Lịch sử của một công trình đương đại thì ngắn và rõ. Các mốc dưới đây lấy từ trang chính thức SZGMC, chỉ ghi việc xây dựng và hành lễ.
- 1996Khởi côngCông trình khởi công ngày 5 tháng 11 năm 1996, theo SZGMC.
- 1996 tới 2007Hơn mười một năm xâyViệc xây kéo dài khoảng mười một năm. Vật liệu và thợ thủ công được huy động từ nhiều nước, cẩm thạch trắng ốp chính là cẩm thạch Macedonia theo Islamic Landmarks.
- Khoảng hai nămDệt tấm thảm sảnh chínhSZGMC ghi tấm thảm làm trong khoảng hai năm, gồm tám tháng thiết kế và mười hai tháng thắt nút, với khoảng 1.200 nghệ nhân.
- 2007Mở cửa cầu nguyệnThánh đường mở cửa cho lễ nguyện đúng dịp Eid al-Adha năm 2007, lễ hiến sinh mùng 10 tháng Dhu al-Hijjah theo lịch Hijri.
- Sau 2007Mở cửa cho khách mọi tôn giáoBên cạnh chức năng hành lễ, thánh đường đón khách tham quan và tổ chức các chương trình giới thiệu văn hóa Hồi Giáo, do trung tâm SZGMC quản lý.
Hai nguồn mà thư viện dùng ghi vênh nhau ở ba chỗ, xin ghi cả hai. Tấm thảm: SZGMC ghi rộng 5.400 mét vuông, nặng 35 tấn, khoảng 70 phần trăm len New Zealand và 30 phần trăm bông. Islamic Landmarks ghi 5.627 mét vuông và gọi đây là một trong những tấm thảm Ba Tư làm tay lớn nhất thế giới. Sức chứa: SZGMC ghi khoảng 55.000 người, Islamic Landmarks ghi tới 40.000 người, gồm cả nam và nữ. Tổng diện tích: SZGMC ghi hơn 555.000 mét vuông, Islamic Landmarks ghi khoảng 30 mẫu Anh, tức chừng 12 hecta. Các chỗ vênh này có lẽ do mỗi bên tính khác phạm vi, có hay không tính sân, bãi và khu phụ, nhưng không nguồn nào nói rõ.
IIITám Mươi Hai Mái Vòm, Hàng Nghìn Cột Và Tấm Thảm Khổng Lồ
Khác với Thánh đường Xanh ở Istanbul, vốn trung thành với một lối vòm Ottoman thế kỷ 17, Đại thánh đường Sheikh Zayed là một công trình tổng hợp: người thiết kế lấy các yếu tố từ nhiều vùng của thế giới Hồi Giáo, vòm, cửa vòm nhọn, sân có hành lang, hoa văn khảm, rồi làm lại bằng vật liệu và kỹ thuật hiện đại. Nó cũng khác Đại thánh đường Hồi giáo Paris, công trình đầu thế kỷ 20 đi theo một lối duy nhất của Bắc Phi và Andalucía. Ở Abu Dhabi, cái được nhấn mạnh là quy mô và sự trắng sáng.
SZGMC ghi công trình có 82 mái vòm lớn nhỏ, vòm chính đường kính khoảng 32,6 mét, cao 84 mét. Bốn minaret ở bốn góc sân cao khoảng 107 mét. Mặt ngoài có 1.096 cột, bên trong sảnh chính có 96 cột xếp từng nhóm bốn. Islamic Landmarks ghi phần khảm cẩm thạch rộng 17.000 mét vuông, gọi đây là tác phẩm khảm cẩm thạch lớn nhất thế giới.
Vòm lớn nhất đường kính khoảng 32,6 mét, cao 84 mét, là một trong 82 mái vòm của công trình theo SZGMC. Các vòm ốp cẩm thạch trắng, nhìn từ xa như một chùm bong bóng đá.
Đứng ở bốn góc sân, cao khoảng 107 mét. Minaret là tháp xướng lời gọi lễ, ở đây còn là bốn điểm mốc định khung cho cả quần thể.
Thắt tay, trải kín sảnh chính, SZGMC ghi 5.400 mét vuông và nặng 35 tấn, Islamic Landmarks ghi 5.627 mét vuông. Khoảng 1.200 nghệ nhân làm trong hai năm.
Bảy chiếc, ba chiếc lớn nhất ở sảnh chính. Chiếc lớn nhất đường kính 12 mét, cao 15,5 mét, gắn 15.500 bóng LED theo SZGMC. Islamic Landmarks ghi nặng khoảng 12 tấn, đính pha lê.
Sân ngoài lát cẩm thạch khảm hoa lá nhiều màu, chứa được khoảng 31.000 người lễ nguyện theo SZGMC, là nơi đón dòng người vào các kỳ Eid.
SZGMC ghi mười hồ chữ nhật với tổng diện tích gần 7.000 mét vuông bao quanh công trình, mặt nước phản chiếu hàng cột và mái vòm.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Số mái vòm | 82 | SZGMC, Islamic Landmarks |
| Vòm chính | Cao 84 m, đường kính khoảng 32,6 m | SZGMC |
| Minaret | 4 tháp, cao khoảng 107 m | SZGMC |
| Thảm sảnh chính | 5.400 m², 35 tấn | SZGMC, Islamic Landmarks ghi 5.627 m² |
| Sức chứa | Khoảng 55.000 người | SZGMC, Islamic Landmarks ghi tới 40.000 |
| Tổng diện tích | Hơn 555.000 m² | SZGMC, Islamic Landmarks ghi khoảng 30 mẫu Anh |
IVThế Đất Và Hướng
Người Việt quen đọc một công trình lớn qua thế đất và hướng nhà, nên thư viện có phần này, nhưng xin rào ngay từ câu đầu: Hồi Giáo không có phong thủy trong giáo lý. Hướng của Đại thánh đường Sheikh Zayed chỉ do một điều quyết định, đó là tường qibla phải quay về Kaaba ở Mecca, từ Abu Dhabi là phía tây, hơi chếch nam. Hồ nước, sân và mái vòm được sắp theo trục ấy vì lý do hành lễ và thẩm mỹ, không vì một phép xem đất nào. Mọi điều dưới đây là con mắt cổ truyền của người Việt nhìn vào, không có trong tư liệu của thánh đường, và chỉ để quý vị có chỗ so sánh.
Nét rõ nhất là nước trước mặt. Phép cổ coi trọng một khoảng nước tĩnh trước công trình, gọi là minh đường thủy hay ao tụ thủy, như hồ bán nguyệt trước đình làng hay hồ trước lăng tẩm Huế. Ở đây có tới mười hồ nước chữ nhật ôm quanh chân công trình, mặt nước phẳng lặng phản chiếu mái vòm. Người quen lối cũ nhìn vào sẽ nói nước đã ôm lấy nhà, khí được giữ lại. Nhưng xin nhớ, hồ phản chiếu là nét có từ lâu trong kiến trúc vườn và thánh đường Hồi Giáo, vừa làm mát vừa gợi hình ảnh vườn thiên đàng trong kinh Qur'an, không phải một phép trấn trạch.
Nét thứ hai là thế đất bằng. Công trình đứng trên đất phẳng ven biển, không núi để tựa. Trong phép đọc đất đồng bằng của người Việt, khi không có núi thì chính khối công trình phải tự làm núi. Chùm 82 mái vòm trắng dâng dần lên vòm chính cao 84 mét là một ngọn núi nhân tạo như thế, và bốn minaret cao hơn cả vòm là bốn cột định bốn góc.
Nét thứ ba là ngũ hành hình thể. Vòm tròn và sắc trắng đều thuộc hành Kim, đây là một công trình Kim rất thuần. Bốn minaret thẳng đứng thuộc Mộc. Nước ở mười hồ thuộc Thủy. Kim sinh Thủy, nên theo lối cũ, khối trắng chảy xuống nước là thế tương sinh, còn Mộc đứng ở bốn góc chỉ làm khung, không khắc với Kim ở giữa. Đọc thế nào cũng chỉ là đọc, vì màu trắng ở đây được chọn để chống nắng sa mạc và để nói đến sự tinh khiết, không phải để hợp mệnh ai.
Cuối cùng là hướng. Theo lối Việt, người ta hay chọn hướng nam hoặc đông nam để đón gió mát. Ở đây sảnh chính quay lưng về phía đông và mặt về phía tây, tức quay về phía mặt trời lặn, vì Mecca nằm ở phía ấy. Một công trình Việt ít khi chọn hướng như vậy, và chính chỗ khác nhau này cho thấy rõ nhất rằng hướng của thánh đường là hướng của đức tin, không phải của khí hậu hay địa lý.
VLễ Nguyện Hằng Ngày, Thứ Sáu Và Hai Kỳ Eid
Nhịp lễ của thánh đường theo lịch Hijri, lịch mặt trăng của Hồi Giáo, mỗi năm ngắn hơn dương lịch khoảng mười một ngày. Vì thế ngày khai mở thánh đường, gắn với Eid al-Adha năm 2007, mỗi năm lại rơi vào một ngày dương lịch khác. Bài chỉ ghi ngày theo lịch, không ghi giờ.
| Lễ | Theo lịch nào | Nội dung |
|---|---|---|
| Năm lần lễ nguyện | Hằng ngày, theo vị trí mặt trời | Lễ rạng đông, giữa trưa, xế chiều, hoàng hôn và đêm, cả hàng người đứng quay về tường qibla. |
| Lễ chung thứ Sáu | Hằng tuần | Có bài thuyết giảng, là lúc sảnh chính đông nhất trong tuần. |
| Tháng Ramadan | Lịch Hijri, tháng thứ chín | Tháng nhịn chay từ rạng đông tới hoàng hôn, buổi tối có lễ nguyện thêm, mười đêm cuối là những đêm đông người nhất. |
| Eid al-Fitr | Lịch Hijri, mùng 1 tháng Shawwal | Lễ mừng kết thúc tháng nhịn chay, cả cộng đồng tới lễ nguyện buổi sáng rồi thăm hỏi nhau. |
| Eid al-Adha | Lịch Hijri, mùng 10 tháng Dhu al-Hijjah | Lễ hiến sinh, trùng với mùa Hajj ở Mecca. Đây cũng là dịp thánh đường mở cửa cầu nguyện lần đầu năm 2007. |
Thư viện không tìm được nguồn về sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại thánh đường này nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Sheikh Rashid Bin Saeed Street, Abu Dhabi
- Đường tới
- Thánh đường nằm trên đường Sheikh Rashid Bin Saeed, thành phố Abu Dhabi, gần các cây cầu nối đảo Abu Dhabi với đất liền. Từ trung tâm thành phố hay sân bay quốc tế Abu Dhabi đều đi được bằng đường bộ.
- Toạ độ
- 24.4128, 54.475
Thánh đường đang hành lễ nên lệ của nơi ấy là lệ phải theo. Nam và nữ đều mặc kín tay chân, nữ trùm khăn che tóc, quần áo không bó sát, không mỏng. Cởi giày trước khi vào sảnh chính. Khách đi theo lối dành cho khách, không vào khu lễ nguyện khi đang có lễ, không nói to, không chụp ảnh người đang lễ, không tạo dáng thiếu trang nghiêm trong khuôn viên. Vào lễ thứ Sáu và các kỳ Eid, thánh đường ưu tiên người tới lễ.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đại thánh đường Sheikh Zayed, Abu Dhabi
Contribute photos, information or video for Sheikh Zayed Grand MosqueThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
đại thánh đường sheikh zayed xây năm nào
Khởi công ngày 5 tháng 11 năm 1996, xây khoảng mười một năm và mở cửa cho lễ nguyện đúng dịp Eid al-Adha năm 2007, theo trang chính thức SZGMC. Đây là thánh đường lớn nhất Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, mang tên người khởi xướng là Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan.
thánh đường sheikh zayed có bao nhiêu mái vòm
Có 82 mái vòm lớn nhỏ ốp cẩm thạch trắng. Vòm chính đường kính khoảng 32,6 mét, cao 84 mét. Bốn minaret ở bốn góc sân cao khoảng 107 mét. Mặt ngoài có 1.096 cột, bên trong sảnh chính 96 cột xếp từng nhóm bốn, theo SZGMC.
thảm ở thánh đường sheikh zayed lớn bao nhiêu
Các nguồn vênh nhau. Trang chính thức SZGMC ghi tấm thảm thắt tay rộng 5.400 mét vuông, nặng 35 tấn, khoảng 1.200 nghệ nhân làm trong hai năm. Islamic Landmarks ghi 5.627 mét vuông. Tấm thảm thường được gọi là thảm thắt tay lớn nhất thế giới.
thánh đường sheikh zayed chứa được bao nhiêu người
SZGMC ghi khoảng 55.000 người, trong đó sảnh chính khoảng 7.800 người và sân ngoài khoảng 31.000 người. Islamic Landmarks ghi tới 40.000 người. Thánh đường đông nhất vào lễ thứ Sáu, tháng Ramadan và hai kỳ Eid theo lịch Hijri.
người không theo hồi giáo có vào thánh đường sheikh zayed được không
Được. Thánh đường mở cửa cho khách mọi tôn giáo, nhưng khách phải theo lệ: mặc kín tay chân, nữ trùm khăn, cởi giày ở sảnh chính, đi theo lối dành cho khách và không vào khu lễ nguyện khi đang có lễ. Lễ thứ Sáu và các kỳ Eid ưu tiên người tới lễ.