Rời trục đường từ Rạch Giá cũ đi về phía đông chừng mười hai cây số đường chim bay, quý vị vào tới miệt ruộng vườn của xã Mong Thọ cũ. Giữa những liếp vườn và bờ kênh, một ngôi thờ nhiều lớp mái hiện ra, và ngay bên cạnh là một ngôi nhỏ hơn thờ Đức Phật Mẫu. Ngôi lớn là Thánh Tòa Ngọc Kinh, trung ương của Hội Thánh Cao Đài Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý.
Người đã quen Tòa Thánh Tây Ninh sẽ dừng lại ở chỗ sâu nhất của ngôi thờ. Ở Tây Ninh, Bát Quái Đài đặt một quả Càn Khôn lớn. Ở đây, theo các nguồn Cao Đài, Bát Quái Đài không đặt quả Càn Khôn. Chỉ riêng chỗ ấy đã cho thấy quý vị đang đứng ở một chi phái có lề lối riêng, không phải một thánh thất của Tây Ninh.
IBạch Y, Ngọc Kinh Và Một Hội Thánh Riêng
Tên của nơi này có ba lớp. Bạch Y nghĩa đen là áo trắng, màu áo quen của tín đồ Cao Đài khi hành lễ. Liên Đoàn Chơn Lý là phần còn lại trong danh xưng đầy đủ của Hội Thánh, mà giấy tờ và người trong đạo thường gọi gọn là Hội Thánh Cao Đài Bạch Y. Ngọc Kinh là tên của ngôi thờ trung ương.
Hai chữ Ngọc Kinh gợi tới Bạch Ngọc Kinh, tức cõi của Đức Chí Tôn trong ngôn ngữ kinh sách Cao Đài. Đặt tên ngôi thờ trung ương theo cõi ấy là lối quen của đạo. Thư viện ghi đây là cách hiểu theo mặt chữ, chưa tra được văn bản nào của Hội Thánh Bạch Y giảng riêng về tên gọi.
Tên chính thức theo nguồn đạo là Thánh Tòa Ngọc Kinh, đảo chữ so với Tòa Thánh. Người ngoài vẫn quen gọi Tòa Thánh Ngọc Kinh, và một số trang của các hội thánh bạn cũng viết như vậy. Hai cách gọi chỉ cùng một nơi.
Như mọi hội thánh Cao Đài, Bạch Y thờ Đức Chí Tôn, Đấng Tối Cao theo giáo lý của đạo, và thờ Đức Phật Mẫu, ngôi Mẹ trong hệ thống thờ tự Cao Đài. Ngôi thờ Đức Phật Mẫu ở đây mang tên Diêu Trì Bửu Điện, đứng sát bên Thánh Tòa.
Điểm nhận diện riêng của chi phái là bộ kinh Ngọc Đế Chơn Truyền Tân Ước Tri Nguyên, được in lại năm 2014. Theo bài khảo trên Nhịp Cầu Giáo Lý, bộ kinh ấy đưa những nếp đạo đức cũ của người Việt thành điều phải giữ: tín đồ phải tới giúp nhau trong việc cưới, việc tang và lúc ốm đau, coi việc nhà người như việc nhà mình, và việc tang phải giản dị, không bày vẽ, dùng đồ trắng để giữ vẻ trang nghiêm.
Cũng theo bài khảo ấy, kinh của Hội Thánh nhấn vào lẽ Tam Giáo hòa hợp, coi mọi người là con chung của một Đấng, và coi các tôn giáo khác là do Trời lập, không phải đối thủ. Đó là tôn chỉ chung của đạo Cao Đài, được Bạch Y viết thành luật lệ cụ thể cho đời sống hằng ngày.
Theo Nhịp Cầu Giáo Lý và Nhịp Cầu Tam Giáo, cùng trong bài Các Tòa Thánh Đạo Cao Đài, Hội Thánh Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý lập năm 1955, có 14 thánh sở, và làm lễ trí thạch, tức lễ đặt đá, dựng Thánh Tòa Ngọc Kinh ngày 15 tháng 2 năm Mậu Tuất, tức năm 1958. Cùng nguồn ghi rằng trong Bát Quái Đài không có quả Càn Khôn, và sát cạnh Thánh Tòa có Diêu Trì Bửu Điện.
Nhịp Cầu Tam Giáo còn ghi Hội Thánh được công nhận theo Quyết định số 2363 năm 1998 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang cũ, và xếp thứ bảy trong chín Hội Thánh Cao Đài có tổ chức được nêu trong bài. Người khai lập Hội Thánh thì thư viện chưa tra được qua nguồn đáng tin, nên không ghi tên.
Về địa chỉ, nguồn vênh nhau và thư viện ghi thẳng ra. Các bài Cao Đài ghi xã Mông Thọ B, huyện Châu Thành. Trang của Hội Thánh Cao Đài Chơn Lý, khi đưa tin một cuộc hội thảo tại đây, ghi xã Mong Thọ. Tài liệu địa giới xếp ấp Hòa An vào xã Mong Thọ. Sau năm 2025, cả Mong Thọ, Mong Thọ A, Mong Thọ B và Thạnh Lộc cùng nhập thành xã Thạnh Lộc, nên tên xã hiện nay không còn vênh.
Thứ nhất, đây không phải một cơ sở của Tòa Thánh Tây Ninh. Bạch Y là một Hội Thánh riêng, có Thánh Tòa riêng, kinh riêng và cách bày Bát Quái Đài riêng. Nơi gốc của đạo có trang riêng là Tòa Thánh Tây Ninh.
Thứ hai, đây cũng không phải Hội Thánh Cao Đài Chơn Lý ở Mỹ Tho, dù hai tên trùng nhau hai chữ Chơn Lý. Hội Thánh Chơn Lý có trung ương là Tòa Thánh Định Tường ở Mỹ Phong, với thánh tượng Tâm Hòa Nhãn và bốn đài. Bạch Y có trung ương là Thánh Tòa Ngọc Kinh ở miệt Châu Thành. Chính trang của Hội Thánh Chơn Lý đưa tin năm 2011 rằng họ cử phái đoàn sang dự hội thảo do Hội Thánh Bạch Y tổ chức tại Ngọc Kinh, tức là hai bên tự coi mình là hai hội thánh bạn, không phải một.
Thứ ba, bốn chữ Hán ở đầu trang là phiên chữ tên Thánh Tòa do thư viện dựng lại cho bạn đọc quen mặt chữ, không chép từ hoành phi của ngôi thờ.
IITừ Năm Lập Hội Thánh Tới Ngôi Thánh Tòa
Nơi này thuộc lớp chi phái Cao Đài hình thành khi đạo đã có ba mươi năm tuổi. Thư viện chỉ ghi các mốc thuộc về việc lập Hội Thánh, xây dựng và sinh hoạt đạo.
- 1926Khai đạo Cao ĐàiLễ khai đạo Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ ở Nam Bộ, mở ra nền chung mà mọi hội thánh Cao Đài về sau đều nhận.
- 1955Lập Hội Thánh Bạch YHội Thánh Cao Đài Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý hình thành ở miệt Châu Thành, vùng Rạch Giá cũ, theo các bài Các Tòa Thánh Đạo Cao Đài.
- Rằm tháng hai Mậu Tuất 1958Lễ trí thạch Thánh TòaLễ đặt đá dựng Thánh Tòa Ngọc Kinh. Ngày khánh thành ngôi thờ thì thư viện chưa tra được.
- 1998Được công nhậnHội Thánh được công nhận theo Quyết định số 2363 ngày 8 tháng 7 năm 1998 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang cũ, theo Nhịp Cầu Tam Giáo.
- Tháng hai Tân Mão 2011Hội thảo giao lưu tại Ngọc KinhNgày 13 và 14 tháng 2 năm Tân Mão, tức 17 và 18 tháng 3 năm 2011, Hội Thánh Bạch Y tổ chức hội thảo giao lưu lần thứ tư của các Hội Thánh và tổ chức Cao Đài tại Thánh Tòa, sát ngày kỷ niệm lễ đặt đá.
- 2014In lại bộ kinh riêngBộ Ngọc Đế Chơn Truyền Tân Ước Tri Nguyên được in lại, theo bài khảo trên Nhịp Cầu Giáo Lý.
- 2025Đổi địa giớiCác xã Mong Thọ, Mong Thọ A, Mong Thọ B và Thạnh Lộc nhập thành xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang, theo Nghị quyết 1654 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Một chỗ cần nói rõ: các nguồn thư viện tra được ghi lễ đặt đá mà không ghi lễ khánh thành. Thư viện không đoán năm hoàn thành ngôi thờ. Nếu quý vị có dịp tới, đó là điều nên hỏi ban cai quản Thánh Tòa, vì người trong đạo giữ mốc ấy chắc hơn mọi bản khảo.
IIIThánh Tòa, Bát Quái Đài Và Diêu Trì Bửu Điện
Thư viện chưa tra được một bản mô tả kiến trúc chi tiết của Thánh Tòa Ngọc Kinh, với số đo và số tầng mái. Vì vậy phần này chỉ ghi những gì các nguồn Cao Đài đã chép, và nói rõ chỗ nào là đặc điểm chung của đạo.
Ngôi thờ trung ương, nơi Hội Thánh hành lễ lớn và họp các kỳ hội. Tên chính thức theo nguồn đạo là Thánh Tòa Ngọc Kinh.
Nét riêng được các nguồn Cao Đài nhắc tới. Ở Tòa Thánh Tây Ninh, Bát Quái Đài đặt quả Càn Khôn vẽ Thiên Nhãn. Ở Ngọc Kinh thì không đặt khối cầu ấy.
Ngôi thờ Đức Phật Mẫu, đứng sát cạnh Thánh Tòa. Thờ Đấng Cha và Đấng Mẹ ở hai ngôi liền nhau là lối chung của nhiều hội thánh Cao Đài.
Thánh Tòa đặt giữa miệt ruộng vườn của vùng Châu Thành cũ, không nằm giữa thị tứ.
Chỗ đáng suy nghĩ nhất là cái Bát Quái Đài để trống. Trong một ngôi thờ Cao Đài, Bát Quái Đài là phần thiêng nhất, nơi Đức Chí Tôn được biểu thị. Tây Ninh chọn biểu thị bằng một khối cầu lớn, Chơn Lý chọn một con mắt đặt giữa trái tim. Bạch Y không đặt khối cầu. Mỗi hội thánh tự định hình thức biểu thị của mình, và đấng được thờ vẫn là một. Đây là ví dụ rõ về chỗ các chi phái Cao Đài khác nhau: khác ở hình thức và luật lệ, không khác ở đấng được thờ.
IVThế Đất Và Hướng
Trước hết là điều đạo Cao Đài tự dạy về phương hướng. Tư liệu của đạo giảng về Tòa Thánh Tây Ninh rằng mặt tiền day về hướng Tây, còn Bát Quái Đài, nơi thờ Đức Chí Tôn, nằm ở phía Đông. Người giảng đạo gắn phía Đông với cung Chấn trong Bát Quái, cung của tiếng động đầu tiên, và đọc đó là chỗ khởi của vũ trụ. Đó là lối định hướng theo giáo lý, có trước mọi cách đọc đất.
Bạch Y là một Hội Thánh riêng, và thư viện chưa tra được văn bản nào của Hội Thánh Bạch Y quy định hướng cho Thánh Tòa Ngọc Kinh, cũng chưa tra được hướng la bàn của mặt chính. Vì vậy chúng tôi không gán lối của Tây Ninh cho nơi này và không đọc hướng ở đây. Những dòng dưới đây là cách đọc thế đất của thư viện theo con mắt phong thủy cổ truyền, không phải điều chép trong kinh sách của Hội Thánh.
Điều đầu tiên là thế đất đồng bằng. Miệt Châu Thành cũ là đất châu thổ phía tây sông Hậu, bằng phẳng, không gò không núi, kênh rạch chằng chịt dẫn nước ra vịnh Rạch Giá. Nơi không có núi thì sách cũ lấy nước làm mạch, gọi là thủy cục. Một ngôi thờ đặt giữa ruộng vườn, có kênh gần và có cây bao quanh, là đặt đúng lối của thủy cục: nước dẫn khí tới, vườn cây làm bình phong giữ khí lại.
Thứ hai là cặp Thánh Tòa và Diêu Trì Bửu Điện. Một ngôi thờ Đấng Cha, một ngôi thờ Đấng Mẹ, đứng liền nhau. Con mắt cũ đọc cặp ấy là thế âm dương tương hội: dương ở ngôi lớn, âm ở ngôi nhỏ, hai bên cùng một khuôn viên nên khí không lệch về một phía. Xin nhắc rằng Hội Thánh dựng hai ngôi theo giáo lý thờ Cha Mẹ của đạo mình, không theo sách địa lý.
Thứ ba là Bát Quái Đài không đặt quả Càn Khôn. Phép cũ coi chỗ sâu nhất của một ngôi thờ là chỗ khí dừng lại. Tây Ninh đặt ở đó một khối cầu lớn, tức một hình đầy. Ngọc Kinh để chỗ ấy không có khối cầu, tức một hình trống. Đọc theo lối cổ truyền, cái trống ở chỗ sâu nhất không phải là thiếu, mà là chỗ để khí tụ mà không bị vật gì chiếm, giống như gian giữa của nhà xưa thường để thoáng. Đây là kiến giải của thư viện, không phải lời giảng của Hội Thánh.
Cuối cùng, xin nói lại cho rõ: vì chưa có tư liệu về hướng mặt chính, chúng tôi không luận hướng tốt xấu ở đây, để khỏi dựng kiến giải trên phỏng đoán.
VLễ Và Nếp Đạo
Thư viện chưa tra được lịch lễ riêng do Hội Thánh Bạch Y công bố. Bảng dưới đây ghi các kỳ lễ chung của đạo Cao Đài mà các hội thánh đều giữ, cộng với mốc riêng của Thánh Tòa mà nguồn đã chép. Quý vị nên hỏi ban cai quản Thánh Tòa để biết kỳ lễ nào Hội Thánh cử hành lớn nhất.
| Ngày âm lịch | Lễ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mùng 9 tháng Giêng | Vía Đức Chí Tôn | Kỳ lễ đầu năm chung của đạo Cao Đài, dâng lên Đấng Tối Cao. |
| Rằm tháng Giêng | Lễ Thượng Nguơn | Kỳ nguơn đầu trong ba kỳ nguơn của một năm hành đạo. |
| Rằm tháng Hai | Ngày đặt đá Thánh Tòa | Mốc riêng của Ngọc Kinh, năm Mậu Tuất 1958. Hội thảo năm 2011 của Hội Thánh cũng tổ chức sát ngày này. |
| Rằm tháng Bảy | Lễ Trung Nguơn | Kỳ nguơn giữa năm, gắn với việc cầu siêu và báo hiếu. |
| Rằm tháng Tám | Vía Đức Phật Mẫu | Lễ dâng lên Đức Phật Mẫu, người trong đạo hướng về Diêu Trì Bửu Điện. |
| Rằm tháng Mười | Lễ Hạ Nguơn | Kỳ nguơn cuối, khép lại vòng lễ của một năm hành đạo. |
Nếp đạo mà Bạch Y nhấn mạnh nhất là tương trợ. Theo bộ kinh riêng của Hội Thánh, tín đồ phải có mặt khi nhà đạo hữu có việc cưới, việc tang hay có người ốm, và việc họp mặt của bổn đạo là điều phải giữ chứ không tùy ý. Việc tang giữ lối giản dị, không bày vẽ, dùng đồ trắng.
Cái tên Bạch Y vì thế không chỉ là màu áo. Đó là cả một lối sống đạo muốn giữ cho mọi việc trong nhà đạo sạch và giản, từ ngày vui tới ngày buồn.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Ấp Hòa An, xã Thạnh Lộc (xã Mong Thọ cũ, huyện Châu Thành cũ, tỉnh Kiên Giang cũ), tỉnh An Giang
- Đường tới
- Thánh Tòa ở ấp Hòa An, xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang, tức xã Mong Thọ thuộc huyện Châu Thành tỉnh Kiên Giang cũ, chừng mười hai cây số đường chim bay về phía đông trung tâm Rạch Giá cũ. Đường vào đi qua vùng ruộng vườn, xin hỏi đường tại chỗ.
- Toạ độ
- 10.0218, 105.1922
Đây là nơi hành đạo đang hoạt động, lệ của nơi ấy là lệ phải theo. Bỏ giày dép trước khi vào lòng Thánh Tòa, ăn mặc kín đáo, màu nhã. Nam và nữ đi theo hai phía riêng như chỉ dẫn tại chỗ. Không nói chuyện, không đi lại trong lúc đang cúng, đứng ở chỗ dành cho khách chứ không đứng lẫn vào hàng người hành lễ. Muốn chụp ảnh trong lòng Thánh Tòa hay Diêu Trì Bửu Điện, xin hỏi người trực trước.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh Tòa Ngọc Kinh
Contribute photos, information or video for Ngoc Kinh Holy See of Cao Dai Bach YThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
tòa thánh ngọc kinh ở đâu
Ở ấp Hòa An, xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang, tức vùng xã Mong Thọ, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang cũ. Các nguồn Cao Đài cũ ghi xã Mông Thọ B. Sau năm 2025 các xã ấy đều nhập vào xã Thạnh Lộc. Tên chính thức theo nguồn đạo là Thánh Tòa Ngọc Kinh.
cao đài bạch y là gì
Là Hội Thánh Cao Đài Bạch Y Liên Đoàn Chơn Lý, một chi phái Cao Đài lập năm 1955, có trung ương là Thánh Tòa Ngọc Kinh và 14 thánh sở theo các nguồn Cao Đài. Hội Thánh giữ bộ kinh riêng Ngọc Đế Chơn Truyền và nhấn mạnh nếp tương trợ trong việc cưới, việc tang, lúc ốm đau.
cao đài bạch y có thuộc tòa thánh tây ninh không
Không. Bạch Y là một Hội Thánh riêng, có Thánh Tòa riêng, bộ kinh riêng và cách bày Bát Quái Đài riêng, không đặt quả Càn Khôn như ở Tây Ninh. Các hội thánh Cao Đài cùng thờ Đức Chí Tôn và Đức Phật Mẫu nhưng mỗi hội thánh tự định hình thức và luật lệ của mình.
bạch y liên đoàn chơn lý có phải cao đài chơn lý mỹ tho không
Không phải. Hội Thánh Cao Đài Chơn Lý có trung ương là Tòa Thánh Định Tường ở Mỹ Phong, với thánh tượng Tâm Hòa Nhãn. Bạch Y có trung ương là Thánh Tòa Ngọc Kinh ở miệt Châu Thành. Hai tên chỉ trùng hai chữ Chơn Lý, và năm 2011 Hội Thánh Chơn Lý còn cử phái đoàn sang dự hội thảo tại Ngọc Kinh.
thánh tòa ngọc kinh xây năm nào
Lễ trí thạch, tức lễ đặt đá, dựng Thánh Tòa được cử hành ngày rằm tháng hai năm Mậu Tuất, tức năm 1958, ba năm sau khi Hội Thánh lập. Ngày khánh thành ngôi thờ thì thư viện chưa tra được qua nguồn đáng tin, nên không ghi.