Vườn Lộc Uyển (Sarnath)

IBài Pháp Đầu Tiên Và Năm Vị Tỳ Kheo

Nơi này có nhiều tên, mỗi tên giữ một lớp nghĩa. Isipatana trong tiếng Pali, Rishipatana trong tiếng Phạn, nghĩa là chỗ các vị ẩn sĩ tụ về, vì từ trước thời Đức Phật đây đã là nơi người tu khổ hạnh ở. Mrigadava, vườn nai, là tên mà tiếng Việt dịch thành Lộc Uyển hay Lộc Dã Uyển. Tên Sarnath dùng ngày nay được giải thích là rút gọn từ Saranganatha, chúa loài nai. UNESCO nhắc cả ba tên cổ trong bản tin ghi danh.

Nếu Bồ Đề Đạo Tràng là nơi Đức Phật thành đạo, thì Lộc Uyển là nơi Ngài bắt đầu dạy. Phần về đêm thành đạo dưới cội Bồ Đề đã có ở bài Bồ Đề Đạo Tràng, bài này chỉ nói chặng kế tiếp.

IIMười Sáu Thế Kỷ Xây Dựng Và Hai Lần Tìm Lại

Theo tư liệu của bang Uttar Pradesh và hồ sơ UNESCO, các lớp công trình ở Sarnath trải gần mười sáu thế kỷ, từ trước thời Maurya tới thế kỷ 12. Các vương triều nối nhau dựng tháp, dựng điện, dựng tu viện, và Sarnath thành một trung tâm tu học lớn. Các nhà sư hành hương từ Trung Hoa như Pháp Hiển đầu thế kỷ 5 và Huyền Trang thế kỷ 7 đều ghi lại cảnh tăng chúng đông đúc ở đây. Từ thế kỷ 12 trung tâm suy tàn, gạch đá bị vùi dần dưới đất, cho tới khi được tìm lại vào cuối thế kỷ 18.

• Thế kỷ 3 TCNVua A Dục dựng tháp và trụ đá
  Hoàng đế A Dục (Ashoka) dựng tháp Dharmarajika và một trụ đá mài bóng có khắc chỉ dụ. Nguồn du lịch Ấn Độ ghi tháp gốc ở chỗ nay là Dhamek cũng do vua dựng năm 249 TCN.
• Khoảng năm 500Dựng tháp Dhamek thời Gupta
  Tháp Dhamek hiện nay dựng thay tháp cũ, chân đá chạm hoa văn kiểu Gupta. Phần thân trên bằng gạch chưa bao giờ được làm xong.
• Thế kỷ 12Trung tâm tu học suy tàn
  Lớp công trình muộn nhất ở khu di chỉ thuộc thế kỷ này. Sau đó sinh hoạt tu học dừng hẳn và khu vườn bị bỏ hoang.
• 1794Tháp Dharmarajika bị tháo gạch
  Người ta tháo gạch của tháp để lấy vật liệu xây dựng và tìm thấy một hộp xá lợi trong lòng tháp. Việc này làm giới nghiên cứu chú ý trở lại tới Sarnath.
• 1931Khánh thành chùa Mulagandhakuti
  Ngày 11 tháng 11 năm 1931, chùa mới do Anagarika Dharmapala và Hội Maha Bodhi dựng được khánh thành, đặt xá lợi Phật do Cục Khảo cổ trao. Hôm sau, 12 tháng 11, cây Bồ Đề chiết từ Sri Lanka được trồng.
• 1936Hoàn thành bích họa
  Họa sĩ Nhật Kōsetsu Nōsu vẽ xong bích họa cuộc đời Đức Phật trên tường chùa Mulagandhakuti vào tháng 5 năm 1936.
• 1958Bảo vệ ở cấp quốc gia
  Hai cụm di chỉ được bảo vệ ở cấp cao nhất theo Luật Di tích cổ năm 1958, do Cục Khảo cổ Ấn Độ (ASI) quản lý.
• 2026Di sản Thế giới UNESCO
  Ngày 25 tháng 7 năm 2026, tại khóa họp thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới ở Busan, Sarnath được ghi danh theo tiêu chí iii và vi, là di sản thế giới thứ 45 của Ấn Độ.

IIITháp Dhamek, Nền Dharmarajika Và Chùa Mới

Hồ sơ UNESCO chia khu di sản thành bốn thành phần: tháp Chaukhandi, tháp Dhamek, tháp Dharmarajika và phần di chỉ khảo cổ còn lại mà người ta gọi chung là Vườn Nai. Phần lớn những gì quý vị thấy là nền móng: tường gạch thấp của các tăng phòng quây quanh sân vuông, nền các điện thờ, lối đi lát gạch. Đứng cao lên khỏi mặt đất chỉ có tháp Dhamek và ngọn Chaukhandi ở xa.

Người quen chùa Việt sẽ thấy tháp Dhamek khác hẳn tháp chùa nhà. Tháp chùa Việt nhiều tầng, mỗi tầng một mái, rỗng bên trong hoặc giữ xá lợi các vị sư. Tháp Dhamek là một khối đặc hình trụ, không có lối vào, người ta không bước vào trong mà đi nhiễu quanh. Đó là dáng của stupa Ấn Độ, gốc từ nấm mộ đất đắp để giữ xá lợi, về sau thành biểu tượng cho thân và tâm của Đức Phật.

IVThế Đất Và Hướng

Kinh điển không kể Đức Phật xem đất trước khi tới vườn nai. Ngài tới Isipatana vì năm người bạn tu đang ở đó, và giảng ở chỗ gặp họ. Những gì viết dưới đây là cách thư viện đọc khu vườn bằng con mắt phong thủy cổ truyền của người Việt, như vẫn đọc các chùa khác trong thư viện, chứ không phải điều chép trong kinh điển, trong hồ sơ UNESCO hay trong tư liệu của Cục Khảo cổ Ấn Độ. Hướng thật của từng công trình cũng chưa có bản đo nào để thư viện dẫn, nên phần dưới chỉ đọc thế đất lớn và hình thể.

VBa Ngày Rằm Lớn Ở Vườn Nai

Sarnath không có một lịch lễ duy nhất. Mỗi ngôi chùa của từng nước quanh khu di chỉ làm lễ theo truyền thống của mình. Ba ngày đông người nhất đều là ngày rằm tính theo lịch Ấn Độ, nên mỗi năm rơi vào một ngày dương lịch khác. Bài chỉ ghi ngày, không ghi giờ.

Với người tu, ngày rằm tháng Asadha mang nghĩa riêng ở nơi này: đó là ngày kỷ niệm đúng sự việc đã xảy ra trên chính mảnh đất ấy, không phải ngày của một thánh tích khác. Người hành hương thường tụng lại Kinh Chuyển Pháp Luân quanh tháp Dhamek, đọc lại những lời mà truyền thống tin là đã được nói ra lần đầu ở đây.

VINơi Chốn Và Đường Tới

Những nơi gần đây trong thư viện

VIIĐóng Góp Cho Trang Này

?Hỏi Đáp Nhanh

›Đọc Tiếp