Từ xa, quý vị thấy một khối gạch đỏ khổng lồ nằm trên gò cao, bốn cánh bằng nhau tỏa ra từ một mái vòm, một ngọn tháp đứng riêng bên cạnh. Bước vào trong, khoảng rộng làm người ta lạc hướng trong chốc lát. Rồi dòng người dẫn quý vị tới chỗ mọi ánh mắt cùng hướng về: một pho tượng rất nhỏ, da sẫm, khoác áo choàng xanh viền vàng, đầu đội vương miện, đặt trong một hốc tường. Pho tượng nhỏ tới mức phải đứng gần mới thấy rõ nét mặt, nhỏ đến ngỡ ngàng so với ngôi nhà được dựng ra để giữ nó.
Đây là Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Aparecida (Santuário Nacional de Nossa Senhora da Conceição Aparecida) ở thành phố Aparecida, bang São Paulo, Brasil. Nơi này thuộc Công Giáo Rôma, kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội dưới tước hiệu Aparecida, vị bổn mạng của Brasil từ năm 1930. Ngày lễ kính Đức Mẹ, 12 tháng 10, cũng là ngày lễ chung của cả nước theo luật năm 1980. Với một quốc gia đông tín hữu Công Giáo bậc nhất thế giới, không nơi nào nói về đời sống đạo của người Brasil rõ hơn pho tượng nhỏ này.
IPho Tượng Vớt Lên Từ Sông Paraíba
Tước hiệu đầy đủ là Nossa Senhora da Conceição Aparecida. Chữ Conceição chỉ tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, vì pho tượng vốn tạc theo kiểu tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm. Chữ Aparecida nghĩa là đã hiện lên, đã xuất hiện, ý nói pho tượng hiện lên từ lòng sông trong lưới của người đánh cá. Vatican News ghi pho tượng làm bằng đất nung.
Năm 1930 Giáo hoàng Piô XI ký sắc chỉ ngày 16 tháng 7 tuyên Đức Mẹ Aparecida làm bổn mạng Brasil, và việc công bố long trọng diễn ra ngày 31 tháng 5 năm 1931. Từ đó đền thánh này là trung tâm lòng kính Đức Mẹ của cả nước, và năm 1984 Hội đồng Giám mục Brasil (CNBB) tuyên đây là đền thánh quốc gia.
Aparecida là nơi tôn kính ảnh tượng, không phải nơi hiện ra. Theo giáo lý Công Giáo, lòng tôn kính dành cho một ảnh tượng hướng tới người mà ảnh tượng ấy diễn tả, ở đây là Đức Maria, chứ không dừng ở chất liệu. Chuỗi Mân Côi mà hàng xóm của người ngư phủ đọc chung trước pho tượng mỗi tối là khởi đầu của cả lòng đạo đức ở đây, và đến nay thánh lễ, lần hạt và rước kiệu vẫn là sinh hoạt chính của đền thánh.
Trang của thành phố Aparecida ghi pho tượng được vớt trên sông Paraíba do Sul giữa tháng 10 năm 1717, bởi ba ngư phủ João Alves, Felipe Pedroso và Domingos Garcia. Vatican News kể chi tiết hơn: ở khúc sông gần bến Itaguaçu, lần kéo lưới đầu họ vớt được thân tượng, lần sau vớt được đầu tượng, và sau đó mẻ cá rất nhiều. Felipe Pedroso đem tượng về giữ trong nhà, hàng xóm tới đọc kinh Mân Côi mỗi tối, rồi ông dựng một nhà nguyện nhỏ. Ngôi nhà nguyện đầu tiên dành cho công chúng có từ năm 1745.
Vì chữ Aparecida dễ bị dịch thành hiện ra, nhiều người tưởng đây là nơi Đức Mẹ hiện ra như Lộ Đức hay Fátima. Thực ra không có lần hiện ra nào ở Aparecida. Sự tích là một pho tượng được tìm thấy dưới nước, và cái hiện lên là pho tượng trong lưới cá. Thư viện dùng cách gọi Đức Mẹ Aparecida, giữ nguyên tên gốc, để tránh hiểu lầm ấy.
IITừ Nhà Người Đánh Cá Tới Đền Thánh Quốc Gia
Pho tượng đã đổi nơi ở nhiều lần: căn nhà của người ngư phủ, một nhà nguyện nhỏ, ngôi nhà thờ trên đồi giữa thị trấn mà nay gọi là Vương cung thánh đường Lịch sử, rồi tới ngôi vương cung thánh đường mới xây trên một gò khác. Mỗi lần dời chỗ là một lần đám đông lớn hơn chỗ cũ.
- 1717Vớt được tượngGiữa tháng 10, ba ngư phủ vớt được thân rồi đầu pho tượng đất nung trên sông Paraíba do Sul.
- 1745Nhà nguyện đầu tiênNgôi nhà nguyện đầu tiên dành cho người đến kính viếng được dựng trên đồi Morro dos Coqueiros, theo Vatican News và trang a12.
- 1888Khánh thành nhà thờ cũSau đợt mở rộng nhà nguyện cũ từ năm 1768 và đợt xây mới từ giai đoạn 1842 tới 1845, ngôi nhà thờ nay gọi là Vương cung thánh đường Lịch sử được khánh thành năm 1888. Năm 1908 nhận tước hiệu tiểu vương cung thánh đường.
- 1904Đội vương miện cho tượngNgày 8 tháng 9 năm 1904, lễ đội vương miện long trọng cho Đức Mẹ Aparecida cử hành trước nhà thờ cũ.
- 1930Bổn mạng BrasilSắc chỉ ngày 16 tháng 7 năm 1930 của Giáo hoàng Piô XI, công bố long trọng ngày 31 tháng 5 năm 1931.
- 1946 và 1955Khởi dựng nhà thờ mớiĐặt đá móng ngày 10 tháng 9 năm 1946, bắt đầu xây ngày 11 tháng 11 năm 1955.
- 1980Thánh hiến nhà thờ mớiNgày 4 tháng 7 năm 1980 Giáo hoàng Gioan Phaolô II thánh hiến, cùng ngày trao tước hiệu tiểu vương cung thánh đường.
- 1982 và 1984Dời tượng, thành đền thánh quốc giaNgày 3 tháng 10 năm 1982 sinh hoạt tôn giáo dời sang nhà thờ mới cùng pho tượng. Năm 1984 CNBB tuyên là đền thánh quốc gia.
Có hai chỗ nguồn ghi khác nhau cần đối chiếu rõ. Thứ nhất là số người hành hương mỗi năm: Vatican News ghi trung bình 10 triệu người, còn trang của Giáo phận Piracicaba ghi 7 triệu. Thư viện ghi cả hai con số.
Thứ hai là các mốc dựng Vương cung thánh đường Lịch sử (Basílica Histórica). Trang của thành phố Aparecida nhắc mốc năm 1768 bắt đầu cải tạo và mở rộng, còn Vatican News và cổng thông tin a12 của đền thánh nhắc giai đoạn khởi dựng từ 1842 tới 1845 và khánh thành năm 1888 (trang a12 ghi ngày 24 tháng 6 năm 1888 do Giám mục São Paulo Lino Deodato chủ sự, còn Vatican News ghi ngày 8 tháng 12 năm 1888). Theo sử liệu của đền thánh trên trang a12, năm 1768 là đợt mở rộng nhà nguyện đầu tiên dựng năm 1745, còn từ năm 1842 tới 1845 người ta dỡ nhà nguyện cũ để xây ngôi nhà thờ hai tháp như hiện thấy (xưa từng gọi là Nhà thờ Núi Cát Minh, Igreja de Monte Carmelo, gắn với tu sĩ Joaquim do Monte Carmelo).
IIIThánh Giá Hy Lạp Bằng Gạch Và Ngôi Nhà Thờ Cũ Trên Đồi
Vương cung thánh đường mới do kiến trúc sư Benedito Calixto de Jesus Neto thiết kế theo lối Tân Rôma (Neo-Romanesque), mặt bằng thánh giá Hy Lạp, tức bốn cánh dài bằng nhau tỏa ra từ một mái vòm ở tâm cao 70 mét, cạnh bên là tháp Brasília cao trên 100 mét. Lối mặt bằng này đưa mọi người về gần bàn thờ ở giữa hơn so với một thân nhà thờ dài. Trang của thành phố ghi nhà thờ chứa 30.000 tới 45.000 người, và công trình thường được gọi là nhà thờ Đức Mẹ lớn nhất thế giới.
Ngôi nhà thờ cũ, nay gọi là Vương cung thánh đường Lịch sử (Basílica Histórica), vẫn đứng trên ngọn đồi giữa thị trấn. Năm 1982, cùng năm pho tượng được dời sang nhà thờ mới, ngôi nhà thờ cũ được cơ quan di sản bang São Paulo (CONDEPHAAT) xếp hạng. Một cầu đi bộ dài gần 392 mét gọi là Passarela da Fé, Cầu của Đức Tin, khánh thành năm 1972, nối khu vực nhà thờ cũ với nhà thờ mới.
Tượng đất nung nhỏ tạc Đức Mẹ Vô Nhiễm, da sẫm, được choàng áo xanh và đội vương miện, đặt trong hốc tường của nhà thờ mới từ năm 1982.
Bốn cánh bằng nhau quanh mái vòm trung tâm cao 70 mét, tường gạch đỏ, lối Tân Rôma của Benedito Calixto de Jesus Neto, bên cạnh là tháp Brasília cao trên 100 mét.
Khánh thành năm 1888, tiểu vương cung thánh đường từ năm 1908, nơi đội vương miện cho tượng năm 1904, xếp hạng di sản bang năm 1982.
Cầu đi bộ dài khoảng 392 mét khánh thành năm 1972, nối hai vương cung thánh đường để người hành hương đi từ đồi cũ sang gò của nhà thờ mới.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Đặt đá móng nhà thờ mới | 10 tháng 9 năm 1946 | Giáo phận Piracicaba, a12 |
| Bắt đầu xây | 11 tháng 11 năm 1955 | Trang thành phố Aparecida |
| Thánh hiến | 4 tháng 7 năm 1980 | a12 |
| Sức chứa | 30.000 tới 45.000 người | Trang thành phố Aparecida |
| Người hành hương mỗi năm | 10 triệu hoặc 7 triệu | Vatican News ghi 10 triệu, Giáo phận Piracicaba ghi 7 triệu |
IVThế Đất Và Hướng
Người Công Giáo Brasil không chọn đất theo phong thủy, và thư viện không có ý gán cho họ điều ấy. Giáo lý Công Giáo không có phong thủy. Nhà thờ theo quy tắc phụng vụ, lệ xưa đặt cung thánh về phía đông, và ở một nhà thờ hình thánh giá Hy Lạp như Aparecida, bàn thờ được đặt ở tâm để bốn cánh cùng hướng vào. Những dòng dưới đây là cách thư viện đọc nơi này bằng con mắt phong thủy cổ truyền của người Việt, để bạn đọc quen lối ấy có chỗ đặt cạnh mà so, không chép từ tư liệu của đền thánh.
Điều đọc thấy trước nhất là gốc từ nước. Cả sự tích bắt đầu ở lòng sông Paraíba do Sul, con sông chảy dọc thung lũng giữa hai dãy núi Mantiqueira và Serra do Mar. Lối xem đất cổ truyền coi một thung lũng có sông chảy giữa, hai bên có núi kèm, là thế sơn thủy giao hội, nơi núi và nước gặp nhau. Điều đáng nói là ở Aparecida, vật thiêng không được đặt bên sông mà được lấy lên từ chính dòng sông.
Thứ hai là hai gò, một cầu. Nhà thờ cũ trên đồi giữa thị trấn, nhà thờ mới trên một gò khác, và cầu đi bộ nối hai nơi. Người Việt xưa hay nói tới thế song tụ, hai điểm cao cùng giữ một vùng. Việc có hai gò ở đây là chuyện đám đông vượt quá chỗ cũ, không phải chọn lựa theo thế đất.
Thứ ba là hình bốn cánh bằng nhau. Mặt bằng thánh giá Hy Lạp đối xứng bốn phía quanh một tâm. Theo lối ngũ hành về hình thể, dáng vuông vức thuộc hành Thổ, chủ về sự vững và chứa đựng, khớp với một ngôi nhà được dựng để chứa đám đông lớn. Thư viện ghi sự khớp ấy như một nhận xét về hình dáng, không như điều kiến trúc sư đã tính.
VLễ Đức Mẹ Aparecida Ngày Mười Hai Tháng Mười
Đền thánh theo lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo dương lịch. Lễ lớn nhất là lễ Đức Mẹ Aparecida ngày 12 tháng 10, gần ngày ba ngư phủ vớt được tượng năm 1717. Luật số 6.802 ngày 30 tháng 6 năm 1980 lấy ngày ấy làm ngày lễ chung của cả Brasil. Bảng dưới chỉ ghi ngày, không ghi giờ.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 12 tháng 10 | Lịch phụng vụ Công Giáo tại Brasil, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Aparecida, bổn mạng Brasil | Lễ lớn nhất năm, đám đông đông nhất. Cũng là ngày lễ chung của cả nước theo luật năm 1980. |
| Những ngày trước 12 tháng 10 | Lịch phụng vụ Công Giáo | Tuần chuẩn bị lễ bổn mạng | Các đoàn hành hương từ khắp Brasil kéo về, nhiều người đi bộ nhiều ngày. |
| 8 tháng 12 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội | Lễ của tước hiệu gốc Conceição mà pho tượng mang, cũng là ngày Vatican News ghi khánh thành nhà thờ cũ năm 1888. |
| 4 tháng 7 | Dương lịch, ngày riêng của đền thánh | Kỷ niệm thánh hiến nhà thờ mới | Ngày nhà thờ mới được thánh hiến năm 1980. |
| Tuần Thánh và Phục Sinh | Lịch phụng vụ Công Giáo, ngày đổi theo năm | Đỉnh cao năm phụng vụ | Các nghi lễ Tuần Thánh cử hành tại vương cung thánh đường, ngày tính theo lễ Phục Sinh từng năm. |
Cùng là đền thánh Đức Mẹ mang tầm quốc gia, quý vị có thể đọc bài Thánh địa La Vang của Việt Nam và bài Đền thánh Jasna Góra của Ba Lan, nơi lòng kính cũng xoay quanh một ảnh Đức Mẹ. Khác với Vương cung thánh đường Đức Mẹ Guadalupe gắn với Đức Mẹ hiện ra, Aparecida gắn với pho tượng vớt dưới sông. Thư viện chưa tìm được nguồn về sinh hoạt riêng của người Việt tại Aparecida, nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Av. Dr. Júlio Prestes s/n, Aparecida, SP, 12570-000
- Đường tới
- Đền thánh nằm ở thành phố Aparecida, bang São Paulo, bên đường cao tốc nối São Paulo với Rio de Janeiro. Từ thành phố São Paulo có xe khách đường dài đi Aparecida, bến xe cách đền thánh không xa.
- Toạ độ
- -22.8505, -45.2337
Đây là đền thánh đang cử hành phụng vụ nhiều lần trong ngày. Lệ thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, giữ im lặng trong lòng nhà thờ, không chụp ảnh khi đang có thánh lễ. Trước hốc tượng Đức Mẹ, người hành hương đi theo dòng một chiều và dừng rất ngắn để người sau còn tới lượt. Người đến trong những ngày quanh 12 tháng 10 nên biết trước rằng đám đông khi ấy rất lớn.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Aparecida
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đức Mẹ Aparecida là ai
Là Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội được kính dưới tước hiệu Aparecida, qua một pho tượng đất nung nhỏ ba ngư phủ vớt được trên sông Paraíba do Sul giữa tháng 10 năm 1717. Năm 1930 Giáo hoàng Piô XI tuyên Đức Mẹ Aparecida làm bổn mạng Brasil.
Aparecida có phải nơi Đức Mẹ hiện ra không
Không. Chữ Aparecida nghĩa là đã hiện lên, ý nói pho tượng hiện lên trong lưới cá. Ở đây không có lần hiện ra nào như ở Lộ Đức hay Fátima. Lòng kính xoay quanh pho tượng vớt dưới sông, nay đặt trong vương cung thánh đường mới.
Đền thánh Aparecida chứa được bao nhiêu người
Trang của thành phố Aparecida ghi nhà thờ chứa từ 30.000 tới 45.000 người, và công trình thường được gọi là nhà thờ Đức Mẹ lớn nhất thế giới. Về người hành hương mỗi năm, Vatican News ghi khoảng 10 triệu, trang Giáo phận Piracicaba ghi 7 triệu.
Lễ Đức Mẹ Aparecida ngày nào
Ngày 12 tháng 10 theo lịch phụng vụ Công Giáo tại Brasil, tức dương lịch. Luật số 6.802 năm 1980 lấy ngày ấy làm ngày lễ chung của cả nước. Những ngày trước lễ, các đoàn hành hương từ khắp Brasil kéo về đền thánh.
Vương cung thánh đường Aparecida xây năm nào
Đá móng đặt ngày 10 tháng 9 năm 1946, công trình bắt đầu xây ngày 11 tháng 11 năm 1955, được thánh hiến ngày 4 tháng 7 năm 1980 và cùng ngày được tước hiệu tiểu vương cung thánh đường. Pho tượng được dời sang nhà thờ mới năm 1982.