Đi dọc đại lộ Independence Avenue giữa khu trung tâm Abuja, nơi các trục đường rộng thẳng tắp và những khối nhà hành chính đứng cách nhau xa, quý vị sẽ thấy một mái vòm vàng lớn bắt nắng từ rất xa. Bốn ngọn minaret mảnh vây quanh như bốn cây bút dựng đứng, tường ngoài nghiêng vào trong, sát cổng là những mảng gạch men viết chữ thư pháp. Trưa thứ Sáu, sân trước kín xe và dòng người áo dài trắng.
Đây là Thánh đường Quốc gia Abuja (Abuja National Mosque), thánh đường quốc gia của người Hồi giáo Nigeria. Nigeria là nước đông dân nhất châu Phi, và dân số thường được mô tả là chia gần như đôi giữa Hồi giáo, đông ở miền bắc, và Kitô giáo, đông ở miền nam. Thư viện chọn nơi này làm đại diện duy nhất của Nigeria vì nó là nơi thờ tự chung của tín đồ Hồi giáo từ mọi miền về thủ đô, và là trụ sở của Trung tâm Hồi giáo của cả nước. Bên kia đại lộ là Trung tâm Kitô giáo Quốc gia, hai nơi thờ tự đứng nhìn nhau qua một con đường.
IMột Thánh Đường Chung Cho Cả Nước
Thánh đường thuộc Hồi Giáo Sunni, dòng mà phần lớn tín đồ Hồi giáo Nigeria theo. Muslim Voice gọi đây là trung tâm thờ tự quốc gia của người Hồi giáo Nigeria và trụ sở của cộng đồng Hồi giáo nước này. Nói cách khác, nó không phải thánh đường của một khu phố hay một dòng họ, mà của tất cả những người Hồi giáo đang sống ở thủ đô, vốn đến từ khắp các miền.
Điều ấy giải thích vì sao thánh đường không đứng một mình. Trong cùng khu, theo Muslim Voice và bách khoa toàn thư mở, có văn phòng của Trung tâm Hồi giáo, một trường dạy đạo, thư viện, trung tâm hội nghị, nhà ở cho vị imam và người muezzin. Thánh đường là nơi cầu nguyện, còn cả khu là nơi học, họp và giữ sinh hoạt của cộng đồng.
Trong đạo Hồi, mọi thánh đường đều ngang nhau trước Thượng Đế, không có thánh đường nào là nơi Thượng Đế ở. Chữ quốc gia trong tên gọi nói về vai trò trong cộng đồng, không phải một bậc thiêng cao hơn. Ba nơi được coi là thiêng nhất trong đạo là Mecca, Medina và Jerusalem. Một thánh đường lớn như Abuja có giá trị ở chỗ nó gom được đông người cùng đứng một hàng, vì lễ nguyện chung được coi là có phước lớn hơn cầu nguyện một mình.
Nhiều người thấy công trình lớn nhất thì đoán đây cũng là thánh đường lâu đời nhất Nigeria. Không phải. Thánh đường Abuja mới có từ năm 1984, cùng lúc với sự hình thành của thủ đô mới. Chiều sâu lịch sử của đạo Hồi ở Nigeria nằm ở các thành cổ miền bắc như Kano hay Zaria, nơi có những thánh đường thứ Sáu lâu đời hơn nhiều. Abuja đại diện cho đời sống Hồi giáo hôm nay của cả nước, không đại diện cho tuổi của đạo ở đây.
Cùng dòng đại thánh đường hiện đại với vai trò quốc gia có Đại thánh đường Sheikh Zayed, Abu Dhabi và Đại thánh đường Sultan Qaboos, Muscat. Cùng Tây Phi nhưng theo lối đất cổ là Đại thánh đường Djenné và Thánh đường Larabanga. Tâm hướng về của mọi thánh đường là Masjid al-Haram, Mecca.
IIDựng Cùng Thủ Đô Mới
Lịch sử của thánh đường ngắn và gắn với công cuộc dựng thành phố Abuja giữa miền trung Nigeria. Các nguồn chỉ ghi lại vài mốc chính, xoay quanh năm 1984. Những gì xảy ra sau đó là sinh hoạt thường ngày của một thánh đường lớn, không có biến cố kiến trúc đáng kể nào được các nguồn ghi.
- 1984Xây dựngBách khoa toàn thư mở và Muslim Voice ghi thánh đường xây năm 1984 (một nguồn trong bách khoa toàn thư mở ghi hoàn tất năm 1985). Nhà thầu chính là Lodigiani Nigeria, đơn vị tư vấn thiết kế là AIM Consultants.
- 24 tháng 12 năm 1984Mở cửaSabiAbuja ghi thánh đường chính thức mở cửa cho tín đồ ngày 24 tháng 12 năm 1984.
- 1991Lễ nguyện thứ Sáu khi dời đô về AbujaSabiAbuja ghi buổi lễ nguyện thứ Sáu Jumu'ah trọng thể năm 1991 đánh dấu việc đưa thánh đường vào hoạt động chính thức cùng thời điểm Abuja trở thành thủ đô liên bang.
- Cùng khuTrung tâm Hồi giáo và các công trình phụVăn phòng Trung tâm Hồi giáo, trường dạy đạo, thư viện, trung tâm hội nghị, nhà ở cho imam và muezzin, vườn và sân.
- Hôm nayNơi họp lễ Eid và mở cho kháchThánh đường đón hàng nghìn tín đồ trong hai kỳ lễ Eid, đồng thời mở cho người ngoài đạo vào thăm trừ lúc lễ nguyện chung, theo bách khoa toàn thư mở, Muslim Voice và SabiAbuja.
Có ba chỗ nguồn ghi khác nhau hoặc cần đối chiếu rõ. Thứ nhất là người vẽ đồ án. SabiAbuja ghi tên kiến trúc sư Abdur-Raheem Sheikh, còn bách khoa toàn thư mở, Muslim Voice và cơ sở dữ liệu Mosqpedia ghi đơn vị tư vấn thiết kế là AIM Consultants. Có thể kiến trúc sư làm việc trong nhóm thiết kế liên kết với đơn vị tư vấn ấy, nhưng không nguồn nào nói rõ nên thư viện ghi cả hai.
Thứ hai là sức chứa trung tâm hội nghị: Muslim Voice ghi 500 chỗ, bách khoa toàn thư mở và SabiAbuja ghi 600 chỗ.
Thứ ba là chiều cao bốn tháp minaret. Muslim Voice, SabiAbuja và Mosqpedia cùng ghi mỗi ngọn tháp ở bốn góc cao 120 mét (394 feet), cao gấp hơn ba lần chiều cao 36 mét của mái vòm chính, trong khi bách khoa toàn thư mở tiếng Anh không nêu con số chiều cao. Thư viện ghi rõ con số 120 mét kèm tên các nguồn để quý vị đối chiếu.
IIIMái Vòm Vàng, Bốn Minaret, Tường Nghiêng
Muslim Voice và Mosqpedia tả công trình nổi bật với một mái vòm trung tâm màu vàng kim (lợp tấm nhôm xử lý anot màu vàng) đi kèm bốn mái vòm nhỏ hơn và bốn ngọn minaret cao vút ở bốn góc. Mái vòm chính có đường kính khoảng 60 mét theo Muslim Voice, SabiAbuja và Mosqpedia, và cao 36 mét theo SabiAbuja.
Tường ngoài nghiêng, gần cổng có những mảng gạch men viết chữ thư pháp, theo Muslim Voice. Bên trong, SabiAbuja tả khảm màu, thư pháp Ả Rập với các câu Kinh Qur'an chạy trên tường, đèn chùm, thảm, và Muslim Voice ghi thảm đỏ thẫm pha vàng. Như mọi thánh đường, không có tượng hay tranh người, phần trang trí dồn hết vào chữ và hoa văn.
Đường kính khoảng 60 mét, cao 36 mét theo SabiAbuja, lợp tấm nhôm mạ màu vàng kim cùng bốn mái vòm nhỏ hơn, là hình ảnh nhận ra thánh đường từ xa giữa trung tâm Abuja.
Bốn tháp gọi cầu nguyện đứng ở bốn góc khối chính, mỗi tháp cao 120 mét theo Muslim Voice, SabiAbuja và Mosqpedia.
Tường ngoài nghiêng vào trong, gần cổng có gạch men viết chữ thư pháp, theo Muslim Voice.
SabiAbuja ghi sảnh chứa tới 15.000 người, trang trí khảm màu, thư pháp, đèn chùm và thảm, có khu lấy nước tẩy tịnh trước khi cầu nguyện.
Trung tâm hội nghị 500 hoặc 600 chỗ tùy nguồn, thư viện, trường dạy đạo trong cùng khu.
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Năm xây | 1984 (mở cửa 24 tháng 12 năm 1984) | Bách khoa toàn thư mở, Muslim Voice, SabiAbuja |
| Đường kính mái vòm chính | Khoảng 60 m | Muslim Voice, SabiAbuja, Mosqpedia |
| Chiều cao mái vòm chính | 36 m | SabiAbuja |
| Minaret | 4 tháp, cao 120 m | Muslim Voice, SabiAbuja, Mosqpedia |
| Sảnh cầu nguyện | Tới 15.000 người | SabiAbuja |
| Trung tâm hội nghị | 500 hoặc 600 chỗ | Muslim Voice ghi 500, bách khoa toàn thư mở và SabiAbuja ghi 600 |
| Thiết kế | AIM Consultants, hoặc Abdur-Raheem Sheikh | Bách khoa toàn thư mở và Muslim Voice, SabiAbuja |
IVThế Đất Và Hướng
Trước hết là điều người Hồi giáo giữ: đạo Hồi không dạy phong thủy, không xem long mạch hay ngày giờ dựng nhà thờ. Mọi thánh đường chỉ có một quy tắc hướng là qibla, sảnh cầu nguyện và hốc mihrab quay về Kaaba ở Mecca. Nhìn từ Abuja, Mecca nằm về phía đông đông bắc, khoảng sáu mươi lăm độ tính từ hướng bắc theo phép tính đường tròn lớn. Chỗ đứng của thánh đường thì do quy hoạch thủ đô định. Những điều viết tiếp là cách thư viện đọc theo phong thủy cổ truyền của người Việt, để người quen lối ấy có chỗ so, không có trong tư liệu nào của thánh đường.
Người Việt nhìn vào sẽ thấy trước tiên là một thành phố vẽ trên giấy. Abuja được quy hoạch từ đầu, trục đường thẳng, khoảng trống rộng, các công trình lớn đặt cách nhau xa. Phong thủy đô thị của người Việt, như cách kinh thành Huế được đặt, cũng là nghệ thuật vẽ trục và chọn điểm, chỉ khác ở chỗ người xưa lấy núi sông làm mốc còn người quy hoạch hiện đại lấy đường sá làm mốc. Thánh đường nằm trên một trục chính của khu trung tâm, nên có một khoảng minh đường rộng, điều mà nhiều thánh đường cổ nằm lọt trong phố không có.
Thứ hai là hai nơi đứng đối nhau. Thánh đường và Trung tâm Kitô giáo Quốc gia đứng hai bên đại lộ. Theo lối Việt, hai công trình lớn đứng đối diện nhau qua một con đường tạo thành thế án, mỗi bên làm bình phong cho bên kia. Thư viện chỉ ghi điều trùng hình ấy, không suy thêm nghĩa nào khác.
Thứ ba là sắc Kim trên hình tròn. Mái vòm vàng tròn, ngũ hành xếp cả màu vàng kim loại lẫn hình tròn vào hành Kim. Bốn minaret thẳng đứng mang hình của hành Mộc. Theo phép ngũ hành, Kim khắc Mộc, nhưng khi bốn ngọn đứng giữ bốn phía một khối tròn thì người xem phong thủy Việt quen gọi là tứ trụ, bốn cột chống giữ. Đó chỉ là cách nhìn hình khối, vì bốn minaret là khuôn quen của kiến trúc thánh đường lớn khắp thế giới Hồi giáo.
VLễ Thứ Sáu, Ramadan Và Hai Lễ Eid
Thánh đường theo lịch Hồi giáo (lịch Hijri), lịch thuần âm, ngày đầu tháng tùy việc thấy trăng non, mỗi năm lùi chừng mười một ngày so với dương lịch. SabiAbuja ghi thánh đường có lễ nguyện chung năm lần mỗi ngày, lễ thứ Sáu đông nhất trong tuần, tháng Ramadan có lễ nguyện Tarawih ban đêm, đọc Kinh Qur'an và bữa xả chay chung, và hai lễ Eid đón hàng nghìn tín đồ. Bảng chỉ ghi ngày, không ghi giờ.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| Mỗi thứ Sáu | Lịch tuần | Jumu'ah, lễ nguyện chung | Bài giảng khutbah rồi lễ nguyện chung, lúc sảnh và sân đông nhất trong tuần. |
| Tháng Ramadan | Lịch Hồi giáo, tháng thứ chín | Tháng nhịn chay | Nhịn ăn uống ban ngày, ban đêm có lễ nguyện Tarawih, đọc Kinh Qur'an và bữa xả chay chung, theo SabiAbuja. |
| Các đêm lẻ mười ngày cuối Ramadan | Lịch Hồi giáo | Laylat al-Qadr, Đêm Định Mệnh | Đêm nhớ lúc Kinh Qur'an bắt đầu được mặc khải, tín đồ thức cầu nguyện. |
| 1 tháng Shawwal | Lịch Hồi giáo | Eid al-Fitr | Lễ mừng kết thúc tháng chay, hàng nghìn tín đồ về dự lễ nguyện Eid. |
| 10 tháng Dhu al-Hijjah | Lịch Hồi giáo | Eid al-Adha | Lễ hiến sinh trùng mùa hành hương Mecca, nhớ lòng vâng phục của tổ phụ Ibrahim. |
Có người nghĩ lễ Eid ở thánh đường quốc gia là một nghi lễ nhà nước. Không phải. Lễ nguyện Eid là việc đạo, giống hệt ở một thánh đường làng: tín đồ đứng thành hàng, nghe bài giảng, cầu nguyện chung, rồi chúc nhau và chia sẻ với người nghèo. Chỗ khác chỉ là số người.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Independence Avenue, Central Business District, Abuja
- Đường tới
- Thánh đường nằm trên đại lộ Independence Avenue, khu Central Business District của Abuja, đối diện Trung tâm Kitô giáo Quốc gia.
- Toạ độ
- 9.0608, 7.4897
Theo bách khoa toàn thư mở và Muslim Voice, người ngoài đạo được vào thăm, trừ lúc lễ nguyện chung. Lệ của thánh đường là ăn mặc kín đáo, cởi giày trước khi vào sảnh cầu nguyện, phụ nữ che tóc, không đi ngang trước người đang cầu nguyện, và giữ im lặng trong sảnh. Muslim Voice ghi lối vào và bãi xe có đường cho xe lăn.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Thánh đường Quốc gia Abuja
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Thánh đường Quốc gia Abuja xây năm nào
Thánh đường xây năm 1984 theo bách khoa toàn thư mở và Muslim Voice, SabiAbuja ghi chính thức mở cửa ngày 24 tháng 12 năm 1984. Công trình ra đời cùng với sự hình thành thủ đô mới Abuja, nên là thánh đường mới so với các thánh đường cổ miền bắc Nigeria.
Abuja National Mosque chứa được bao nhiêu người
SabiAbuja ghi sảnh cầu nguyện chứa tới 15.000 người. Trung tâm hội nghị trong cùng khu có 500 chỗ theo Muslim Voice, hoặc 600 chỗ theo bách khoa toàn thư mở và SabiAbuja. Trong lễ Eid, thánh đường đón hàng nghìn tín đồ.
Mái vòm thánh đường Abuja lớn bao nhiêu
Mái vòm chính màu vàng kim có đường kính khoảng 60 mét theo Muslim Voice, SabiAbuja và Mosqpedia, cao 36 mét theo SabiAbuja, đi kèm bốn mái vòm nhỏ hơn. Bốn tháp minaret ở bốn góc được Muslim Voice, SabiAbuja và Mosqpedia ghi cao 120 mét mỗi tháp.
Người không theo đạo Hồi có vào thánh đường Abuja được không
Được, trừ lúc lễ nguyện chung, theo bách khoa toàn thư mở và Muslim Voice. Khách nên ăn mặc kín đáo, cởi giày trước sảnh cầu nguyện, phụ nữ che tóc, không đi ngang trước người đang cầu nguyện và giữ im lặng.
Thánh đường Quốc gia Nigeria thuộc dòng Hồi giáo nào
Thánh đường thuộc Hồi Giáo Sunni, là trung tâm thờ tự quốc gia của người Hồi giáo Nigeria và trụ sở của Trung tâm Hồi giáo trong cùng khu. Lễ lớn nhất năm là Eid al-Fitr ngày 1 tháng Shawwal và Eid al-Adha ngày 10 tháng Dhu al-Hijjah theo lịch Hồi giáo.