Giữa vùng biển Vịnh Saronic xanh biếc nằm ngay phía nam thủ đô Athens, chỉ cách cảng Piraeus khoảng bốn mươi phút đi tàu cao tốc qua mặt biển êm đềm, hòn đảo Aegina từ lâu đã nổi tiếng với những vườn hồ trăn trĩu quả, ngôi đền cổ Aphaia từ thời Hy Lạp cổ điển và bến cảng tân cổ điển từng là thủ đô đầu tiên của nước Hy Lạp tự do giai đoạn từ năm 1828 tới năm 1829. Thế nhưng đối với hàng triệu tín hữu Chính Thống giáo Đông phương từ Hy Lạp, Síp, Romania, Serbia, Bulgaria, Nga cho tới khắp Trung Đông và châu Mỹ, tên gọi Aegina trước hết gắn liền với một danh xưng đầy lòng từ mẫu và niềm ủi an sâu thẳm: Thánh Nektarios thành Pentapolis, vị thánh lớn của thế kỷ 20. Mỗi ngày khi những chuyến phà rời cảng Piraeus cập vào bến cảng Aegina, dòng người hành hương lại lặng lẽ theo con đường xuyên qua thung lũng nội địa tiến về vùng Kontos (Xantos), nơi dưới chân ngọn đồi trung cổ Paliachora hiện ra mái vòm đồ sộ của Đại Thánh đường Thánh Nektarios cùng những bức tường quét vôi trắng tinh khôi của Đan viện Chúa Ba Ngôi Chí Thánh (Iera Moni Agias Triados) trên sườn đồi rợp bóng tùng bách.
Sức lay động đặc biệt của Tu viện Thánh Nektarios trên đảo Aegina nằm ở chỗ đây là một thánh địa rất gần với thời đại chúng ta. Những bậc cao niên trên đảo từng nghe ông bà mình kể lại tận mắt hình ảnh một vị tổng giám mục già mặc chiếc áo chùng sờn cũ, chân đi đôi giày tự vá, tay cầm cuốc làm vườn, xách nước và khiêng đá cùng thợ hồ để xây dựng từng bậc thềm cho các nữ tu mù lòa và nghèo khó. Cuộc đời của Thánh Nektarios (tên thế tục là Anastasios Kefalas, sinh năm 1846 tại Selymbria vùng Đông Thrace, viên tịch đêm ngày 8 rạng ngày 9 tháng 11 năm 1920 tại bệnh viện từ thiện Aretaieion ở Athens) là một bản anh ca sống động về tinh thần Bài Ca Tình Yêu Thương: bị vu cáo oan ức và trục xuất khỏi Tòa Thượng phụ Alexandria năm 1890 mà không một lời tự biện hộ, sống trong cảnh nghèo túng giữa Athens trước khi trở thành Giám đốc mẫu mực của Trường Thần học Rizarios suốt mười bốn năm (từ năm 1894 tới năm 1908), rồi lui về ẩn cư trên đảo Aegina suốt mười hai năm cuối đời trong sự cầu nguyện tĩnh lặng. Nơi ngài từng chịu sỉ nhục ngay cả sau khi qua đời bởi những cuộc điều tra vô căn cứ, hôm nay đã trở thành suối nguồn ân sủng chữa lành cho những ai đau đớn vì bệnh ung thư hiểm nghèo và những tổn thương tâm hồn.
IThánh Nektarios Thành Pentapolis: Từ Vị Giám Mục Bị Vu Khống Tới Đấng Làm Phép Lạ Của Thế Kỷ XX
Trung tâm tâm linh của toàn bộ quần thể đan viện trên đảo Aegina là Thánh Nektarios thành Pentapolis (Agios Nektarios Pentapoleos, 1846, 1920), vị thánh được tôn vinh khắp thế giới Chính Thống giáo là Đấng Làm Phép Lạ (Thaumatourgos) và là bậc thầy của đời sống tĩnh nguyện Hesychasm giữa thời kỳ hiện đại. Sinh ngày 1 tháng 10 năm 1846 trong một gia đình nghèo nhưng đạo hạnh tại thị trấn Selymbria bên bờ biển Marmara (vùng Đông Thrace), cậu bé Anastasios Kefalas từ năm mười bốn tuổi đã phải một mình tới kinh thành Constantinopolis làm công nhân trong một xưởng thuốc lá khắc nghiệt để kiếm sống và tự học. Tấm lòng khao khát chân lý và đức tin trong sáng của cậu thiếu niên nghèo nổi bật qua giai thoại nổi tiếng được lưu truyền trong hạnh tích: vì không có tiền mua quần áo ấm lẫn tem gửi thư xin giúp đỡ, cậu bé Anastasios đã viết một bức thư đề ngoài bìa là Kính gửi Chúa Giêsu Kitô trên Thiên đàng; một thương nhân tốt bụng tình cờ nhận được lá thư ấy đã xúc động gửi tiền, quần áo và sách vở để cậu tiếp tục việc học.
Năm hai mươi tuổi (1866), chàng thanh niên Anastasios chuyển tới đảo Chios làm giáo viên làng tại vùng Lithi suốt bảy năm, rồi bước vào con đường tu trì ngày 7 tháng 11 năm 1876 tại Tu viện Nea Moni trên đảo Chios với pháp danh Lazaros, trước khi nhận chức phó tế với danh hiệu Nektarios năm 1877. Nhờ sự bảo trợ của một cư dân đảo Chios và của Thượng phụ Sophronios IV thành Alexandria, ngài hoàn thành bằng cử nhân thần học tại Đại học Quốc gia Athens năm 1885 rồi trở lại Ai Cập phục vụ Tòa Thượng phụ Chính Thống giáo Alexandria. Ngài được tấn phong linh mục năm 1886 tại nhà thờ Thánh Sabbas ở Alexandria, và tới tháng 1 năm 1889 được tấn phong làm Giám mục Đô thành vùng Pentapolis (tức vùng Cyrenaica cổ đại ở Bắc Phi) kiêm Đại diện Thượng phụ tại Cairo.
Chính tại đỉnh cao sứ vụ mục tử ở Ai Cập, thử thách khắc nghiệt nhất của cuộc đời ngài đã ập xuống. Vì đời sống khổ hạnh thánh thiện, tài giảng thuyết cuốn hút và lòng bác ái đem toàn bộ lương bổng giám mục chia sẻ hết cho người nghèo khiến dân chúng Cairo (kể cả người Công giáo và người Hồi giáo bản địa) vô cùng yêu mến, một nhóm giáo sĩ ganh ghét trong triều đình Thượng phụ đã dựng chuyện vu khống với vị Thượng phụ Sophronios IV đã già yếu rằng Giám mục Nektarios đang âm mưu lấy lòng dân để lật đổ ngài và chiếm ngôi Thượng phụ Alexandria, đồng thời bịa đặt những lời vu cáo bôi nhọ thanh danh đạo đức của vị giám mục trẻ. Thay vì lập phe cánh chống trả hay đòi mở phiên tòa giáo luật có thể gây chia rẽ giáo đoàn Ai Cập, Giám mục Nektarios đã chọn sự im lặng tuyệt đối của Chúa Kitô trước tòa án trần gian. Tháng 5 năm 1890, ngài bị đình chỉ chức vụ và bị trục xuất khỏi Ai Cập mà không được một lần xét xử công minh.
Trở về Athens với hai bàn tay trắng và mang tiếng oan là một giám mục bị bãi chức từ Alexandria, ngài phải sống những tháng ngày cơ cực cùng cực, bị các cơ quan giáo hội và chính quyền từ chối tiếp nhận suốt nhiều tháng trời, thậm chí không có tiền trả tiền thuê một căn phòng trọ tồi tàn. Mãi đến năm 1891, ngài mới được bổ nhiệm làm giảng thuyết viên lưu động tại tỉnh Euboea (Evia). Dù ban đầu giáo dân ở Euboea nghi kỵ và chế giễu ngài vì những lời đồn đại ác ý, nhưng khi tận mắt chứng kiến ngài sống khắc khổ, giảng đạo bằng cả nước mắt và tận tụy chăm sóc người bệnh, họ đã hoàn toàn cảm phục và tôn kính ngài như một vị thánh sống.
Năm 1894, Giám mục Nektarios được bổ nhiệm làm Giám đốc Trường Thần học Giáo hội Rizarios (Rizareios Ekklisiastiki Scholi) tại thủ đô Athens, không xa khu vực Nhà thờ Chính tòa Truyền Tin Athens. Suốt mười bốn năm điều hành ngôi trường danh tiếng này (từ năm 1894 tới năm 1908), ngài đã biên soạn hơn ba mươi tác phẩm thần học, triết học, lịch sử giáo hội, đạo đức học và thi ca phụng vụ kính Đức Mẹ, trong đó nổi tiếng nhất là bài thánh thi bất hủ Agni Parthene Despoina (Lạy Nữ Vương Trinh Nữ Tinh Tuyền) ngày nay được hát bằng hàng chục thứ tiếng trên khắp thế giới. Đặc biệt, khi người lao công quét dọn của trường Rizarios bị ốm nặng và sợ bị đuổi việc, vị Tổng Giám mục Hiệu trưởng đã lặng lẽ thức dậy từ lúc bốn giờ sáng mỗi ngày để tự tay cọ rửa nhà vệ sinh và quét dọn hành lang trường học trước khi học sinh thức dậy; và mỗi khi có học sinh vi phạm kỷ luật nặng, thay vì đuổi học trò, ngài lại tự phạt chính mình nhịn ăn nhiều ngày trước mặt cả trường vì cho rằng lỗi lầm của học trò là do người thầy chưa đủ thánh thiện.
Trải nghiệm bị vu khống, bị đồng sự phản bội và chịu đựng bệnh ung thư tuyến tiền liệt đau đớn vào cuối đời mà không một lời than trách đã biến Thánh Nektarios thành vị Thánh bổn mạng gần gũi nhất của các bệnh nhân ung thư, những người lao động nghèo khổ và những người chịu oan khuất trong xã hội hiện đại. Ngài luôn khuyên dạy các môn đệ tại đảo Aegina rằng: Khi người ta vu khống con, đừng bối rối và đừng để lòng mình nhiễm độc bởi sự oán hận; hãy giao phó mọi sự trong thinh lặng cho Thiên Chúa, Đấng thấu suốt mọi tấm lòng và sẽ minh định cho người ngay lành vào đúng giờ phút của Ngài.
IIHành Trình Kiến Tạo Đan Viện Chúa Ba Ngôi Năm 1904, Phép Lạ Nhục Thân Bất Hoại Và Lời Xin Lỗi Lịch Sử Năm 1998
Cơ duyên gắn kết Thánh Nektarios với hòn đảo Aegina bắt đầu vào đầu thế kỷ 20, khi một nhóm thiếu nữ đạo hạnh ở Athens thường xuyên tìm đến xin ngài hướng dẫn tâm linh, trong đó có cô gái mù giàu lòng cầu nguyện nội tâm tên là Xenia (sau này là Mẹ Bề trên Xenia đầu tiên của đan viện), bày tỏ ước nguyện được sống đời đan tu cộng đoàn. Vì muốn tìm một nơi tĩnh lặng cách xa sự ồn ào của thủ đô nhưng vẫn đủ gần để ngài có thể đi tàu từ cảng Piraeus sang thăm nom chăm sóc, năm 1904 Giám mục Nektarios đã tới đảo Aegina và tìm thấy phế tích bỏ hoang của một tu viện nhỏ thời Đông La Mã mang tên Zoodochos Pigi (Suối Nguồn Sự Sống). Khu phế tích này nằm ở thung lũng nội địa Xantos (Kontos) ngay dưới chân ngọn đồi trung cổ Paliachora, nơi vào thế kỷ 9 nữ thánh Athanasia thành Aegina từng sống đời ẩn tu khổ hạnh.
Tháng 3 năm 1908, ở tuổi sáu mươi hai, ngài xin từ chức Giám đốc trường Rizarios để chuyển hẳn về sống tại một căn nhà nhỏ ngay sát khuôn viên Đan viện Chúa Ba Ngôi Chí Thánh (Moni Agias Triados) trên đảo Aegina. Tại đây, suốt mười hai năm cuối đời (từ năm 1908 tới năm 1920), vị giám mục già tự tay trộn vữa, vác đá sửa tường, đào bể chứa nước, cuốc đất làm vườn và khâu giày da cho các nữ tu, đồng thời tiếp tục viết sách thần học và mở cổng giải tội, cầu nguyện chữa lành cho dân đảo. Ngay cả tại chốn ẩn cư thanh bần này, ngài vẫn phải chịu những lời vu cáo ác ý từ một số kẻ thù địch khiến cảnh sát và giới chức từng tới lục soát tu viện vô cớ, còn việc công nhận tư cách pháp nhân chính thức của đan viện bị trì hoãn suốt nhiều năm liền.
- Năm 1904Mua lại phế tích Zoodochos Pigi và thành lập Đan viện Chúa Ba Ngôi tại AeginaGiám mục Nektarios dùng tiền tiết kiệm ít ỏi từ lương hiệu trưởng trường Rizarios và sự đóng góp của tín hữu để mua lại phế tích tu viện cổ ở thung lũng Xantos trên đảo Aegina, dâng hiến đan viện mới cho Chúa Ba Ngôi Chí Thánh (Agia Triada) và đón các nữ đan sĩ đầu tiên về tu tập.
- Năm 1908 tới năm 1920Mười hai năm ẩn cư, lao động tay chân và viết sách tại đảo AeginaSau khi rời trường Rizarios tháng 3 năm 1908, Thánh Nektarios chuyển hẳn về sống tại ngôi nhà nhỏ cạnh Đan viện Chúa Ba Ngôi, trực tiếp lao động xây dựng tu viện, thiết lập quy chế đan tu nữ theo truyền thống cộng tu cổ đại và cầu nguyện cứu giúp hòn đảo vượt qua hạn hán, bệnh tật.
- Đêm ngày 8 rạng ngày 9 tháng 11 năm 1920Viên tịch tại bệnh viện Aretaieion ở Athens và phép lạ chiếc áo lót chữa người bại liệtSau gần hai năm âm thầm chịu đựng căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt đau đớn, Thánh Nektarios được đưa vào phòng bệnh từ thiện dành cho người nghèo tại Bệnh viện Aretaieion ở Athens và trút hơi thở cuối cùng đêm 8 rạng ngày 9 tháng 11 năm 1920. Khi y tá cởi chiếc áo lót bằng len của ngài đặt tạm lên giường người bệnh liệt nằm bên cạnh, người bại liệt ấy lập tức đứng dậy đi lại hoàn toàn khỏe mạnh.
- Năm 1921 tới ngày 3 tháng 9 năm 1953Hơn ba mươi năm nhục thân bất hoại tỏa hương và Lễ cải táng Thánh cốtSuốt hơn hai mươi năm sau ngày an táng dưới bóng cây tùng tại Aegina, mỗi khi mở mộ thay y phục giám mục, thi hài Thánh Nektarios vẫn hoàn toàn nguyên vẹn, mềm mại và tỏa hương nhựa thơm ngào ngạt. Tới khi nhục thân tan rã tự nhiên để phân phát thánh cốt cho các giáo đoàn, Lễ cải táng Thánh cốt trọng thể đã được cử hành ngày 2 và 3 tháng 9 năm 1953.
- Ngày 20 tháng 4 năm 1961Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinopolis chính thức tuyên phong Hiển thánhDưới thời Thượng phụ Đại kết Athenagoras I, Thánh Công đồng Tòa Thượng phụ Constantinopolis ban hành sắc lệnh chính thức ghi danh Thánh Nektarios thành Pentapolis vào sổ bộ các Thánh của Giáo hội Chính Thống giáo toàn cầu.
- Năm 1973 tới năm 1998Xây dựng Đại Thánh đường dưới chân đồi (1973 - 1994) và Văn thư xin lỗi của Tòa Thượng phụ Alexandria (1998)Để đón tiếp hàng triệu tín hữu hành hương, Đại Thánh đường Thánh Nektarios quy mô lớn dưới chân đồi được xây dựng từ tháng 12 năm 1973 tới tháng 5 năm 1994; và ngày 15 tháng 9 năm 1998, Thượng phụ Petros VII cùng Thánh Công đồng Tòa Thượng phụ Alexandria đã ra đạo sắc chính thức xin lỗi Thánh Nektarios vì bản án bất công năm 1890.
Đạo sắc tạ lỗi lịch sử năm 1998 của Tòa Thượng phụ Alexandria sau hơn một thế kỷ oan khuất. Một trong những sự kiện cảm động bậc nhất trong lịch sử Giáo hội hiện đại đã diễn ra vào ngày 15 tháng 9 năm 1998 tại Alexandria (Ai Cập): đúng 108 năm sau ngày Giám mục Nektarios bị trục xuất oan ức khỏi Ai Cập mà không một lời biện hộ, Đức Thượng phụ Petros VII cùng toàn thể Hội đồng Thánh Công đồng của Tòa Thượng phụ Chính Thống giáo Alexandria và Toàn châu Phi đã long trọng ký ban hành một Đạo sắc Giáo hội chính thức gửi tới chính Thánh Nektarios đang hiển trị trên thiên đàng.
Trong văn kiện lịch sử ấy, Tòa Thượng phụ Alexandria đã công khai cầu xin sự tha thứ của Thánh Nektarios vì những quyết định bất công mà những người tiền nhiệm năm 1890 đã gây ra cho ngài do sự yếu đuối của con người và những lời vu khống đố kỵ, đồng thời phục hồi trọn vẹn mọi phẩm hàm lịch sử của ngài tại Tòa Alexandria. Cuộc đời của vị thánh già đảo Aegina vì thế đã trở thành minh chứng lịch sử rõ ràng nhất cho lời Kinh Thánh: Kẻ tự hạ sẽ được tôn lên.
IIIKiến Trúc Hai Tầng Của Thánh Địa Aegina: Từ Ngôi Mộ Đá Dưới Bóng Cây Tùng Tới Đại Thánh Đường Mái Vòm Khổng Lồ
Quần thể Tu viện Thánh Nektarios trên đảo Aegina mang một cấu trúc không gian gồm hai tầng cao thấp rõ rệt, tạo nên một cuộc đối thoại kiến trúc và tâm linh sâu sắc giữa quy mô vĩ đại của lòng tôn kính cộng đồng dưới thung lũng và sự đơn sơ tĩnh lặng của đời sống đan tu khổ hạnh trên sườn đồi. Khi khách hành hương đặt chân tới vùng Kontos cách thị trấn cảng Aegina khoảng sáu cây số về phía đông, công trình đầu tiên hiện ra choáng ngợp tầm mắt ngay dưới chân đồi là Đại Thánh đường Thánh Nektarios (Megas Naos Agiou Nektariou), được khởi công tháng 12 năm 1973 và khánh thành vào tháng 5 năm 1994. Được thiết kế theo hình mẫu vương cung thánh đường mái vòm tân Đông La Mã lấy cảm hứng từ Đại Thánh đường Hagia Sophia ở Constantinopolis, ngôi đền có diện tích mặt sàn hơn một ngàn mét vuông với một mái vòm trung tâm khổng lồ cao vút được đỡ bởi hệ thống vòm bán nguyệt liên hoàn, trở thành một trong những nhà thờ Chính Thống giáo lớn nhất toàn đất nước Hy Lạp.
Rời Đại Thánh đường bề thế dưới thung lũng, người hành hương bước lên con đường lát đá dốc thoai thoải uốn lượn giữa những hàng cây bách và thông xanh để tiến lên Đan viện Chúa Ba Ngôi Chí Thánh (Moni Agias Triados) nằm trên sườn đồi cao. Bước qua cổng vòm nhỏ của đan viện, một thế giới hoàn toàn khác hiện ra: những dãy nhà quét vôi trắng theo lối kiến trúc đảo Hy Lạp truyền thống, những khoảng sân nhỏ lát đá phiến rực rỡ sắc hoa giấy tím và hoa phong lữ đỏ trong chậu đất nung, nơi các nữ đan sĩ trong trang phục đen truyền thống lặng lẽ chăm sóc khuôn viên, dẫn khách vào viếng Nhà nguyện Ngôi mộ Thánh Nektarios dưới bóng cây tùng, Nhà thờ nhỏ chứa Thánh sọ và Căn phòng ở đơn sơ nguyên trạng của Thánh nhân.
Một trong những đại thánh đường mái vòm lớn nhất Hy Lạp với diện tích hơn 1.000 mét vuông và sức chứa hàng ngàn người; bên phía phải gian giữa dưới khám thờ đá cẩm thạch đặt chiếc quách bạc lớn chạm nổi lưu giữ hài cốt và bàn tay phải của Thánh Nektarios.
Nằm trên sườn đồi cạnh cây tùng cao do chính Thánh nhân trồng là nhà nguyện nhỏ bao bọc ngôi mộ đá cẩm thạch trắng ban đầu (nơi thi hài bất hoại của ngài yên nghỉ từ năm 1920 tới 1953); tại đây tín hữu quỳ áp tai sát lên phiến đá mộ trong thinh lặng để lắng nghe tiếng gõ nhẹ nhiệm màu từ lòng mộ.
Ngôi nhà thờ nhỏ ấm cúng trên đồi gồm hai gian thông nhau: gian chính dâng kính Chúa Ba Ngôi Chí Thánh và gian phụ bên phải dâng kính Thánh Nektarios, nơi tôn trí chiếc hộp bạc chạm trổ chứa Thánh sọ (Timia Kara) tỏa hương của ngài.
Nằm ngay ngoài cổng nội viện trên đồi là ngôi nhà nhỏ một tầng giữ nguyên mọi kỷ vật như ngày Thánh nhân rời đảo đi bệnh viện tháng 9 năm 1920: chiếc giường sắt hẹp nơi ngài chịu đau bệnh ung thư, bàn viết gỗ, tủ sách, bộ đồ nghề đóng giày và những đôi giày da do chính tay ngài khâu.
Nằm trên mạch nước cổ của tu viện Zoodochos Pigi thời Đông La Mã, nước thánh từ đan viện cùng dầu ô liu lấy từ cây đèn chầu cháy sáng liên tục trên mộ và trước thánh cốt Thánh Nektarios được các nữ tu trao tặng cho người hành hương để xức chữa bệnh.
Ngay trên sườn núi đá dựng đứng phía bắc sau lưng Đan viện là khu thành cổ trung cổ Paliachora (Mystras của đảo Aegina), nơi bảo tồn hơn 30 ngôi nhà thờ đá thời Đông La Mã và hậu Đông La Mã từ thế kỷ 13 tới thế kỷ 17 với các bức bích họa cổ kính.
| Hạng mục kiến trúc và Thánh tích | Vị trí và Niên đại | Đặc điểm không gian và ý nghĩa phụng vụ hành hương |
|---|---|---|
| Đại Thánh đường Thánh Nektarios (Megas Naos) | Dưới chân đồi Kontos (Xây dựng 1973 tới 1994) | Vương cung thánh đường mái vòm tân Đông La Mã khổng lồ; nơi cử hành đại lễ và lưu giữ quách bạc lớn chứa hài cốt cùng bàn tay phải của Thánh nhân |
| Đan viện Chúa Ba Ngôi Chí Thánh (Moni Agias Triados) | Trên sườn đồi cao (Khôi phục từ năm 1904) | Quần thể đan viện nữ quét vôi trắng truyền thống đảo Hy Lạp xây trên nền tu viện Zoodochos Pigi cổ đại |
| Nhà nguyện Ngôi mộ Đá cẩm thạch trắng | Khu nội viện trên đồi (An táng năm 1920) | Ngôi mộ đá trắng dưới bóng cây tùng nơi khách hành hương quỳ áp tai vào mặt đá để cầu nguyện và lắng nghe tiếng gõ nhiệm màu |
| Nhà nguyện lưu giữ Thánh Sọ (Timia Kara) | Gian bên phải Nhà thờ Đan viện trên đồi (1953) | Nơi tôn trí hộp bạc chứa Thánh sọ của Thánh Nektarios để tín hữu cúi hôn kính bái và nhận dầu thánh chữa lành |
| Căn phòng ở của Thánh Nektarios | Sát cổng Đan viện trên đồi (1908 tới 1920) | Bảo tồn nguyên vẹn giường sắt, bàn viết, bút mực, phẩm phục giám mục, dụng cụ đóng giày và ảnh chụp gốc của Thánh nhân |
| Khu di tích Thành cổ Paliachora | Sườn núi đá phía bắc Đan viện (Thế kỷ 9 tới 19) | Thủ phủ trung cổ của đảo Aegina nơi Thánh Athanasia từng tu hành, hiện còn hơn 30 nhà nguyện đá cổ có bích họa |
IVThế Đất Và Hướng
Trong truyền thống đan tu Chính Thống giáo Đông phương, việc Thánh Nektarios chọn địa điểm lập Đan viện Chúa Ba Ngôi năm 1904 được dẫn dắt bởi nhu cầu tìm kiếm một chốn sa mạc nội tâm tĩnh lặng cách xa bờ biển ồn ào và nối tiếp mạch cầu nguyện của tu viện cổ Zoodochos Pigi thời Đông La Mã, kết hợp với quy tắc xoay cung thánh về hướng Đông. Phần dưới đây đối chiếu địa thế núi đồi và thung lũng của Tu viện Thánh Nektarios qua lăng kính hình thế sơn thủy cổ truyền của thư viện Vạn Đạo Đường.
Xét trên đại địa hình của hòn đảo Aegina (hòn đảo hình tam giác nằm ngay chính giữa Vịnh Saronic được bao bọc bởi vùng Attica ở phía bắc, eo đất Corinth ở phía tây bắc và bán đảo Peloponnese ở phía tây nam) tại tọa độ 37,7475 độ vĩ bắc, 23,4839 độ kinh đông, Tu viện Thánh Nektarios tọa lạc tại huyệt điểm nội tụ tĩnh tại nhất của toàn bộ hòn đảo. Khác với Đền hành hương Đức Mẹ Tinos nằm trên đồi nhìn thẳng ra bến cảng biển khơi, Tu viện Thánh Nektarios ẩn mình sâu trong lòng thung lũng nội địa Kontos (Xantos) cách bờ biển sáu cây số, được bao bọc bốn phía bởi những dãy đồi đá vôi và núi lửa cổ tạo thành thế tàng phong tụ khí hoàn chỉnh.
Đứng trấn giữ ngay phía bắc và đông bắc sau lưng Đan viện, đóng vai trò làm Huyền Vũ sơn và Hậu Chẩm vững chãi, là ngọn núi đá dốc đứng Paliachora (thường được mệnh danh là Mystras của đảo Aegina, tương đồng sâu sắc với địa thế Các tu viện Đông La Mã tại thành cổ Mystras). Từ thế kỷ 9 tới đầu thế kỷ 19, khi cư dân đảo Aegina rút vào nội địa để tránh hải tặc Saracen, họ đã dựng lên trên sườn núi Paliachora này hàng trăm ngôi nhà nguyện đá (tương truyền có tới 365 nhà nguyện ứng với 365 ngày trong năm). Mạch khí linh thiêng tích tụ qua hơn một thiên niên kỷ cầu nguyện trên đỉnh Paliachora đổ dồn xuống chân sườn đồi phía nam, nơi có mạch nước ngầm tự nhiên (Suối Nguồn Sự Sống Zoodochos Pigi) phát lộ tại Đan viện Chúa Ba Ngôi. Phía trước mặt đan viện ở hướng Nam là vùng thung lũng bằng phẳng mở rộng đóng vai trò làm Minh Đường nội tụ xanh ngát rừng thông, cây bách, vườn ô liu và hồ trăn; trong khi tòa Đại Thánh đường Thánh Nektarios với mái vòm khổng lồ xây dưới chân đồi đóng vai trò như một đại ấn trấn giữ cửa ngõ Minh Đường, đón nhận dòng khí hành hương từ cảng Aegina phía tây và đền cổ Aphaia phía đông hội tụ về chân đồi thánh.
VĐại Lễ Ngày 9 Tháng 11, Lễ Cải Táng Thánh Cốt 3 Tháng 9 Và Truyền Thống Áp Tai Vào Ngôi Mộ Đá Trắng
Đời sống phụng vụ tại Tu viện Thánh Nektarios trên đảo Aegina được duy trì hằng ngày bởi cộng đoàn các nữ đan sĩ Chính Thống giáo sống theo hiến chương đan tu do chính Thánh nhân soạn thảo đầu thế kỷ 20. Mỗi ngày trước khi mặt trời mọc trên Vịnh Saronic, tiếng gõ thanh gỗ talanton đã vang lên trên sườn đồi thông xanh, triệu tập các nữ tu vào cử hành Kinh Nửa Đêm, Kinh Ban Mai và Phụng vụ Thánh Thể theo nghi thức Hành lễ Chính Thống giáo, ngân vang bài thánh ca kính Đức Mẹ Agni Parthene do chính vị thánh sáng lập viết nên.
| Thời gian | Hệ lịch | Tên lễ tiết và nghi thức | Diễn biến phụng vụ và truyền thống hành hương tại đảo Aegina |
|---|---|---|---|
| Ngày 9 tháng 11 hằng năm (Đêm canh thức từ chiều 8/11) | Lịch Chính Thống giáo Hy Lạp (Dương lịch) | Đại lễ Kỷ niệm Ngày Thánh Nektarios An Giấc Trong Chúa (Koimesis tou Agiou Nektariou) | Kỳ đại lễ lớn nhất trong năm của toàn đảo Aegina: đêm 8 rạng ngày 9 tháng 11 cử hành Đêm canh thức trọn đêm (Agrypnia) tại cả Đan viện trên đồi và Đại Thánh đường dưới chân đồi; sáng 9 tháng 11 sau Đại lễ Đa Giám mục đồng tế, Thánh sọ của Thánh Nektarios được rước trọng thể suốt 6 km từ tu viện về tận bến cảng Aegina trong tiếng chuông nhà thờ và tiếng còi tàu biển chào mừng. |
| Ngày 3 tháng 9 hằng năm | Lịch Chính Thống giáo Hy Lạp (Dương lịch) | Đại lễ Kỷ niệm Lễ Cải Táng Thánh Cốt Thánh Nektarios (Anakomi ton Leipsanon, 1953) | Kỷ niệm sự kiện ngày 3 tháng 9 năm 1953 rước Thánh cốt tỏa hương của ngài vào tôn trí trong thánh đường sau hơn ba thập niên nhục thân bất hoại; dịp lễ cuối mùa hè thu hút hàng vạn gia đình và những bệnh nhân đã được chữa lành quay trở lại dâng dầu ô liu và lễ vật tạ ơn (tamata). |
| Thứ Hai ngay sau Đại lễ Ngũ Tuần (Tháng 5 hoặc tháng 6) | Lịch Phục Sinh Chính Thống giáo | Đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (Lễ Chúa Ba Ngôi Chí Thánh, Agia Triada) | Lễ bổn mạng gốc của Đan viện Chúa Ba Ngôi Chí Thánh do Thánh Nektarios đặt tên khi khởi lập năm 1904, cử hành Phụng vụ Thánh Thể và nghi thức quỳ gối đọc kinh cầu xin ơn Chúa Thánh Thần. |
| Hằng ngày quanh năm | Lịch hành hương thường nhật | Nghi thức Áp tai vào Ngôi mộ đá trắng, Hôn kính Thánh sọ và Nhận dầu thánh chữa lành | Khách hành hương quỳ áp tai vào phiến đá cẩm thạch của ngôi mộ dưới bóng cây tùng để cầu nguyện, hôn kính Thánh sọ trên đồi và quách bạc dưới Đại Thánh đường, đồng thời xin các nữ tu dầu thánh từ đèn chầu không tắt (akoimitos kandila) để xức cho người bệnh ung thư và nan y. |
Tiếng gõ từ lòng ngôi mộ đá cẩm thạch trắng dưới bóng cây tùng. Giữa biết bao thánh địa lớn của thế giới Kitô giáo, hiếm có một cử chỉ đức tin nào mộc mạc và gần gũi như cảnh tượng bên trong Nhà nguyện Ngôi mộ Thánh Nektarios trên sườn đồi Aegina. Ở đó, dưới ánh sáng dịu nhẹ của những chiếc đèn dầu bằng bạc treo từ trần thấp, người già, trẻ nhỏ, những người mẹ đang khóc vì con lâm bệnh nặng và cả những y bác sĩ lần lượt quỳ xuống bên cạnh chiếc quan tài đá cẩm thạch trắng, nhẹ nhàng áp một bên tai của mình lên mặt đá mát lạnh và nhắm mắt lại trong sự thinh lặng tuyệt đối. Suốt hơn một thế kỷ qua, biết bao người hành hương đã rưng rưng kể lại rằng họ nghe thấy từ sâu trong phiến đá vang lên những tiếng gõ nhịp nhàng ấm áp, giống hệt như tiếng chiếc gậy gỗ của vị giám mục già đang bước đi trên nền đá hoặc tiếng nhịp đập của một trái tim đang sống, như lời nhắn nhủ dịu dàng của Thánh Nektarios rằng ngài chưa bao giờ rời xa những người đau khổ đang tìm đến với ngài.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Thung lũng Kontos (Xantos), Đường Aeginas - Agias Marinas, 180 10 Đảo Aegina, Quần đảo Saronic, Vùng Attica, Hy Lạp
- Đường tới
- Tu viện Thánh Nektarios nằm tại vùng thung lũng Kontos (Xantos) ở trung tâm đảo Aegina, cách bến cảng chính của thị trấn Aegina khoảng 6 km về phía đông. Để đến đây từ thủ đô Athens, quý vị đi tàu điện ngầm (Tuyến số 1 màu xanh lá hoặc Tuyến số 3 màu xanh dương) hoặc taxi ra cảng Piraeus (vào cổng E8 dành cho các chuyến tàu đi đảo Vịnh Saronic), sau đó mua vé tàu cánh ngầm cao tốc Flying Dolphin / Aero (đi mất đúng 40 phút) hoặc tàu phà lớn chở ô tô (đi mất khoảng 1 giờ 10 phút) để sang cảng Aegina. Ngay tại bến cảng Aegina, quý vị có thể bắt xe buýt công cộng của đảo (tuyến Aegina - Agia Marina dừng ngay trước cổng Đại Thánh đường Thánh Nektarios), hoặc đi taxi và thuê xe máy, ô tô chạy theo đường đại lộ khoảng 10 tới 15 phút là tới nơi.
- Toạ độ
- 37.7469, 23.4892
Đan viện Chúa Ba Ngôi và Đại Thánh đường Thánh Nektarios trên đảo Aegina mở cửa miễn phí hằng ngày từ sáng sớm (khoảng 6 giờ sáng) tới chiều tối (khoảng 7 giờ 30 tối mùa hè và 5 giờ 30 tối mùa đông). Vì đây là một đan viện nữ Chính Thống giáo đang tu tập nghiêm mật, quy định về trang phục được các nữ tu kiểm soát rất chặt chẽ ngay tại cổng vào: nam giới bắt buộc phải mặc quần dài qua mắt cá chân và áo có tay; nữ giới bắt buộc phải mặc váy dài qua đầu gối (tuyệt đối không mặc quần dài, quần bò hay váy ngắn) và áo che kín vai; ngay tại cổng đan viện luôn có sẵn tủ khăn choàng và váy quấn dài miễn phí để du khách mượn mặc trước khi bước vào khuôn viên. Khi vào Nhà nguyện Ngôi mộ và phòng ở của Thánh nhân, quý vị lưu ý giữ im lặng tuyệt đối và tắt chuông điện thoại.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Tu viện Thánh Nektarios trên đảo Aegina
Thầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên.
?Hỏi Đáp Nhanh
Vì sao Thánh Nektarios thành Pentapolis lại được tôn kính đặc biệt như vị thánh bảo trợ các bệnh nhân ung thư và những người bị vu khống oan ức?
Trong suốt cuộc đời mình, Thánh Nektarios (1846, 1920) đã chịu đựng sự vu khống bất công khi bị các đồng sự ganh ghét trục xuất khỏi Tòa Thượng phụ Alexandria năm 1890 mà không hề oán trách hay tự biện hộ, và vào những năm cuối đời ngài đã trực tiếp chịu đựng những cơn đau thể xác dữ dội của căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt trong một phòng bệnh từ thiện dành cho người nghèo tại bệnh viện Aretaieion ở Athens. Ngay khi ngài vừa qua đời đêm 8 rạng ngày 9 tháng 11 năm 1920, chiếc áo lót của ngài đặt lên giường người bệnh liệt nằm cạnh đã làm người ấy đứng dậy đi lại tức thì; từ đó đến nay, hàng ngàn phép lạ chữa lành các ca bệnh ung thư và hiểm nghèo đã được ghi nhận qua lời chuyển cầu và việc xức dầu thánh từ đèn thờ trên mộ ngài.
Truyền thống người hành hương quỳ áp tai vào ngôi mộ đá cẩm thạch trắng của Thánh Nektarios tại Aegina có ý nghĩa gì?
Tại nhà nguyện nhỏ trên sườn đồi Đan viện Chúa Ba Ngôi, nơi có ngôi mộ bằng đá cẩm thạch trắng từng lưu giữ thi hài bất hoại của Thánh Nektarios từ năm 1920 tới năm 1953, người hành hương thường quỳ xuống và áp tai sát vào mặt phiến đá mộ trong sự tĩnh lặng. Theo truyền thống đức tin sống động của người dân đảo Aegina và tín hữu Chính Thống giáo, rất nhiều người có lòng thành kính đã nghe thấy tiếng gõ nhẹ nhịp nhàng như tiếng gậy chống của vị giám mục già hoặc tiếng nhịp đập ấm áp vang lên từ bên trong ngôi mộ, được đón nhận như dấu chỉ thiêng liêng cho thấy Thánh Nektarios vẫn đang hiện diện và lắng nghe lời cầu nguyện của con cái mình.
Sự khác biệt giữa Đại Thánh đường dưới chân đồi và Đan viện Chúa Ba Ngôi trên sườn đồi là gì?
Quần thể hành hương tại Aegina gồm hai khu vực nối tiếp nhau: phía dưới chân đồi là Đại Thánh đường Thánh Nektarios khổng lồ mang kiến trúc mái vòm tân Đông La Mã được xây dựng từ năm 1973 tới năm 1994 để đón tiếp hàng vạn tín hữu trong các dịp đại lễ, nơi lưu giữ chiếc quách bạc lớn chứa hài cốt và bàn tay phải của Thánh nhân; còn phía trên sườn đồi thông xanh là Đan viện Chúa Ba Ngôi nguyên thủy do chính Thánh Nektarios lập năm 1904, nơi có ngôi mộ đá cẩm thạch ban đầu, nhà thờ nhỏ lưu giữ Thánh sọ của ngài và căn phòng ở đơn sơ giữ nguyên chiếc giường sắt, bàn viết cùng những đôi giày do chính tay ngài đóng.
Đạo sắc xin lỗi lịch sử năm 1998 của Tòa Thượng phụ Alexandria dành cho Thánh Nektarios có nội dung gì?
Vào ngày 15 tháng 9 năm 1998, tức 108 năm sau khi Giám mục Nektarios bị trục xuất oan ức khỏi Ai Cập năm 1890, Đức Thượng phụ Petros VII cùng Hội đồng Thánh Công đồng của Tòa Thượng phụ Chính Thống giáo Alexandria và Toàn châu Phi đã ban hành một đạo sắc chính thức công khai cầu xin sự tha thứ của Thánh Nektarios vì những bất công mà những người tiền nhiệm đã gây ra cho ngài do nghe theo lời vu khống, đồng thời phục hồi trọn vẹn mọi phẩm hàm danh dự của ngài trong lịch sử Tòa Thượng phụ Alexandria.
Du khách có thể kết hợp viếng thăm những địa danh lịch sử và cổ đại nào nằm gần Tu viện Thánh Nektarios trên đảo Aegina?
Ngay trên sườn núi đá dựng đứng phía sau lưng Tu viện Thánh Nektarios là khu thành cổ trung cổ Paliachora (được mệnh danh là Mystras của đảo Aegina), nơi du khách có thể đi bộ theo con đường mòn leo đồi để chiêm ngưỡng hơn ba mươi ngôi nhà thờ đá thời Đông La Mã cổ kính nằm rải rác trên sườn núi với tầm nhìn tuyệt đẹp ra Vịnh Saronic. Ngoài ra, từ tu viện đi tiếp khoảng mười phút xe về phía đông là Đền thờ nữ thần Aphaia cổ đại (một trong những ngôi đền kiến trúc Doric thế kỷ 5 trước Công nguyên còn nguyên vẹn nhất Hy Lạp, tạo thành tam giác thiêng cổ đại cùng đền Parthenon ở Athens và đền Poseidon ở mũi Sounion).