Rời thành phố Guanare đi chừng hai mươi lăm cây số qua đồng ruộng và bãi cỏ của vùng đồng bằng miền tây Venezuela, quý vị tới một khu đất rộng bên một khe suối. Giữa khu đất là một ngôi đền lớn mái dốc, trước mặt là quảng trường mênh mông có thể chứa hàng vạn người. Vào bên trong, ánh mắt bị kéo ngay về phía sau bàn thờ chính: một cây thánh giá khổng lồ bằng kính màu, rực lên sắc lá cây và hoa của miền nhiệt đới. Người hành hương lần lượt đi về phía Ngai Đức Mẹ, nơi đặt một vật nhỏ đến mức phải ghé sát mới thấy.
Đây là Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Coromoto (Santuario Nacional de Nuestra Señora de Coromoto), thuộc Công Giáo Rôma, Giáo phận Guanare. Nơi này kính Đức Mẹ Coromoto, bổn mạng của Venezuela. Vật nhỏ kia là ảnh thánh mà truyền thống kể Đức Mẹ đã để lại trong tay một tù trưởng người bản địa năm 1652. Thư viện chọn nơi này làm đại diện duy nhất cho Venezuela vì đây là chỗ lòng kính Đức Mẹ của cả nước bắt đầu, và là nơi người Công Giáo Venezuela từ mọi miền tìm về mỗi tháng Chín.
IĐức Mẹ Coromoto Và Vị Tù Trưởng Bên Khe Suối
Câu chuyện gốc được Giáo hội Venezuela kể lại qua nhiều thế hệ, thư viện ghi theo ACI Prensa và trang Giáo phận Guanare. Năm 1651, vị tù trưởng của người Cospes, về sau được gọi theo tên vùng là Coromoto, cùng vợ gặp một Bà rất đẹp bên một khe suối. Bà bảo ông tới chỗ những người da trắng để nhận nước Rửa Tội. Ông kể lại với Juan Sánchez, một người sống ở vùng gần đó, và một số người trong bộ tộc bắt đầu học đạo.
Ngày 8 tháng 9 năm 1652, Bà hiện ra lần thứ hai ngay trước cửa lều của tù trưởng. Truyền thống kể ông giương cung dọa, rồi đưa tay định nắm lấy Bà, nhưng ánh sáng lóa lên và Bà biến mất, để lại trong tay ông một ảnh thánh nhỏ. Từ đó ảnh được kính dưới tước hiệu Đức Mẹ Coromoto.
Với Công Giáo, các lần Đức Mẹ hiện ra thuộc loại mặc khải tư: Giáo hội có thể cho phép tôn kính, nhưng không buộc tín hữu phải tin như tín điều. Ảnh thánh là hình ảnh giúp người tín hữu hướng lòng về Đức Maria, không phải vật được thờ. Điều Giáo hội nhấn mạnh trong câu chuyện Coromoto là lời mời nhận Phép Rửa, tức là lời mời vào đức tin, chứ không phải điều kỳ lạ của ảnh thánh.
Theo ACI Prensa, ảnh thánh chỉ rộng 27 x 22 mm, vẽ trên giấy mỏng, hình Đức Mẹ ngồi trên ngai bế Chúa Hài Đồng. Đức Mẹ Coromoto được tuyên bố là bổn mạng Venezuela ngày 7 tháng 10 năm 1944, và ảnh được đội triều thiên ngày 11 tháng 9 năm 1952, dịp ba trăm năm lần hiện ra thứ hai.
Về số phận vị tù trưởng, truyền thống kể ông không chịu nhận đạo ngay mà bỏ trốn vào rừng, bị rắn cắn, và khi sắp chết thì xin được Rửa Tội. Trang Oblatos ghi người rửa tội cho ông là một Kitô hữu ở thành phố Barinas. Đây là phần truyền thuyết, các nguồn đã mở không cho thêm sử liệu để đối chiếu.
Nhiều người nhầm đền thánh quốc gia này với Vương cung thánh đường chính tòa Đức Mẹ Coromoto ở trung tâm thành phố Guanare. Đó là hai nơi khác nhau. Nhà thờ chính tòa trong thành phố dựng từ năm 1710 tới 1742, dựng lại sau động đất năm 1782, lên vương cung thánh đường năm 1949. Còn đền thánh quốc gia là công trình cuối thế kỷ 20, cách Guanare khoảng 25 km, dựng tại chính nơi truyền thống kể Đức Mẹ hiện ra lần thứ hai.
IITừ Ba Trăm Năm Lòng Kính Tới Một Ngôi Đền Mới
Suốt ba thế kỷ, lòng kính Đức Mẹ Coromoto lớn dần ở Guanare và lan khắp Venezuela. Tới thế kỷ 20, sau khi Đức Mẹ đã là bổn mạng cả nước, người ta muốn có một đền thánh ngay tại nơi hiện ra để đón khách hành hương. Theo trang Giáo phận Guanare, việc xây có lúc ngưng hẳn vì thiếu tiền, và tiền dựng đền phần lớn đến từ quyên góp của giáo dân.
- 1651Lần hiện ra thứ nhấtTheo truyền thống, Đức Mẹ hiện ra với tù trưởng người Cospes và vợ bên một khe suối, bảo ông đi nhận nước Rửa Tội (ACI Prensa, Giáo phận Guanare).
- 1652Lần hiện ra thứ haiNgày 8 tháng 9, Đức Mẹ hiện ra trước lều tù trưởng và để lại ảnh thánh nhỏ, theo truyền thống.
- 1944Bổn mạng VenezuelaNgày 7 tháng 10 năm 1944, Đức Mẹ Coromoto được tuyên bố là bổn mạng Venezuela (ACI Prensa).
- 1952Đội triều thiênNgày 11 tháng 9 năm 1952, dịp ba trăm năm lần hiện ra thứ hai, ảnh thánh được đội triều thiên (ACI Prensa).
- 1975 hoặc 1982Khởi công đền thánhCác nguồn ghi khác nhau về năm bắt đầu. Xem hộp sử liệu dưới.
- 1996Thánh hiến và khánh thànhCông trình xong tháng 2 năm 1996. Đền được thánh hiến ngày 7 tháng 1 năm 1996, thánh lễ khánh thành trọng thể ngày 10 tháng 2 năm 1996 (Giáo phận Guanare).
- 2006 và 2007Vương cung thánh đườngSắc lệnh ngày 12 tháng 8 năm 2006 nâng đền thánh làm vương cung thánh đường (basilica minor), lễ công bố ngày 20 tháng 10 năm 2007. Trang virgendecoromoto.com ghi năm 1997, nhưng các nguồn khác ghi 2006 và 2007.
Các nguồn vênh nhau về năm khởi công. Trang virgendecoromoto.com ghi công trình được khởi xướng năm 1975 và bắt tay xây từ đầu năm 1980. Trang Giáo phận Guanare ghi việc xây bắt đầu năm 1982 và xong sau 14 năm, khớp với mốc hoàn thành năm 1996. Turismoreligioso cũng ghi năm 1982, và nói người khởi xướng là các nữ tu Tôi Tớ Thánh Thể. Cách hiểu hợp lý là 1975 là năm có ý định, 1980 là năm chuẩn bị và làm những phần đầu, 1982 là năm công trình chính thức khởi sự, nhưng các nguồn không nói rõ như vậy, nên thư viện ghi cả ba mốc.
IIIBàn Thờ Hình Túp Lều Và Cây Thánh Giá Kính Màu
Đền thánh do hai kiến trúc sư Juan Capdevila Elías, người Tây Ban Nha, và Erasmo Calvani, người Venezuela, thiết kế, theo virgendecoromoto.com. Đây là một công trình hiện đại, không theo lối Gothic hay Baroque của các đền thánh cũ, mà lấy ý từ chính câu chuyện hiện ra. Bàn thờ chính mang hình một túp lều bohío, kiểu nhà của người bản địa vùng đồng bằng, nhắc tới cửa lều nơi Đức Mẹ đứng năm 1652, theo trang Giáo phận Guanare.
Phía sau bàn thờ là cây thánh giá kính màu rộng 110 m², ghép từ hình hoa lá bản địa. Sau bàn thờ chính cũng là Ngai Đức Mẹ, nơi đặt ảnh thánh, theo turismoreligioso. Đền còn có một bàn thờ Thánh Thể riêng. Lòng đền chứa khoảng 2.500 người, quảng trường Plaza de Espigas phía trước đón hơn 50.000 người.
Bàn thờ chính mang hình lều bohío của người bản địa, nhắc tới nơi Đức Mẹ hiện ra lần thứ hai (Giáo phận Guanare).
Cây thánh giá lớn bằng kính màu sau bàn thờ, hình hoa lá của thiên nhiên Venezuela, là hình ảnh nhận ra ngay của đền.
Nơi đặt ảnh thánh 27 x 22 mm, phía sau bàn thờ chính, người hành hương đi theo lối riêng để tới gần (turismoreligioso).
Khoảng sân lớn trước đền, sức chứa hơn 50.000 người, dùng cho các thánh lễ ngoài trời vào dịp lễ lớn (turismoreligioso).
| Hạng mục | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Ảnh thánh | 27 x 22 mm | ACI Prensa |
| Thánh giá kính màu | 110 m² | Giáo phận Guanare |
| Sức chứa trong đền | 2.500 người | turismoreligioso |
| Sức chứa quảng trường | Hơn 50.000 người | turismoreligioso |
| Khoảng cách tới Guanare | Khoảng 25 km | Giáo phận Guanare |
IVThế Đất Và Hướng
Ở Coromoto, chỗ đặt đền không do ai chọn theo thế đất: nó được định bởi sự tích, vì đền phải đứng tại nơi truyền thống kể Đức Mẹ hiện ra. Giáo lý Công Giáo không có phép phong thủy, và lệ phụng vụ về hướng cung thánh ở một đền thánh hiện đại cũng nhường chỗ cho nhu cầu đón đám đông. Vì vậy những điều dưới đây hoàn toàn là cách thư viện nhìn nơi này qua phong thủy cổ truyền của người Việt, để bạn đọc quen lối ấy có chỗ so sánh, không chép từ tư liệu của đền thánh hay Giáo phận Guanare.
Người Việt đọc nơi này sẽ dừng lại trước hết ở khe suối. Địa chỉ của đền là Quebrada de la Virgen, nghĩa là Khe Suối Đức Mẹ, và cả hai lần hiện ra trong truyền thống đều gắn với nước. Theo lối cổ truyền, chỗ nước chảy len giữa đất gọi là thủy mạch, nơi nước hiện ra khỏi đất thường được coi là nơi khí sinh, và nhiều đền miếu Việt Nam cũng dựng bên giếng, bên suối vì lẽ ấy.
Thứ hai là đất bằng. Bang Portuguesa nằm nơi chân dãy Andes đổ xuống vùng đồng bằng llanos mênh mông của Venezuela. Ở đất bình dương, người xem đất không tìm núi làm chỗ tựa mà lấy nước làm mạch, lấy chỗ hơi cao làm huyệt. Một khe suối giữa đồng bằng, trong con mắt ấy, là dấu cho thấy đất có mạch.
Thứ ba là minh đường. Quảng trường rộng trước đền mở ra một khoảng trống rất lớn, trống hơn nhiều so với tỷ lệ thường gặp. Phong thủy Việt gọi khoảng sân trước cửa là minh đường, nơi khí tới tụ lại, và minh đường rộng hợp với nơi đón người đông. Ở Coromoto, khoảng trống ấy sinh ra từ nhu cầu đón hàng vạn khách hành hương, và thư viện chỉ ghi sự trùng hợp của hình thể để quý vị đối chiếu.
VBa Ngày Lễ Đức Mẹ Coromoto
Đền thánh theo lịch phụng vụ Công Giáo, tính theo dương lịch. Theo ACI Prensa, Đức Mẹ Coromoto được mừng vào ba ngày trong năm: 2 tháng 2, 8 tháng 9 và 11 tháng 9. Lễ lớn nhất là ngày 11 tháng 9, ngày ảnh thánh được đội triều thiên năm 1952, theo turismoreligioso là lễ chính của đền. Bảng chỉ ghi ngày, không ghi giờ.
| Ngày | Theo lịch nào | Lễ | Nội dung |
|---|---|---|---|
| 11 tháng 9 | Lịch phụng vụ Công Giáo tại Venezuela, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Coromoto, bổn mạng Venezuela | Lễ chính của đền, nhớ ngày đội triều thiên năm 1952. Người hành hương từ khắp nước về, quảng trường đầy người. |
| 8 tháng 9 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Ngày Đức Mẹ hiện ra lần thứ hai | Nhớ ngày năm 1652 Đức Mẹ để lại ảnh thánh, cũng là lễ Sinh Nhật Đức Mẹ trong lịch chung của Giáo hội. |
| 2 tháng 2 | Lịch phụng vụ Công Giáo, dương lịch | Lễ Đức Mẹ Coromoto đầu năm | Một trong ba ngày mừng Đức Mẹ Coromoto theo ACI Prensa, trùng lễ Dâng Chúa Giêsu trong Đền Thánh. |
| 7 tháng 1 | Dương lịch, ngày riêng của đền | Kỷ niệm thánh hiến | Ngày đền thánh được thánh hiến năm 1996 (Giáo phận Guanare, virgendecoromoto.com). |
| Tuần Thánh và Phục Sinh | Lịch phụng vụ Công Giáo, ngày đổi theo năm | Đỉnh cao năm phụng vụ | Các nghi lễ Tuần Thánh, ngày tính theo lễ Phục Sinh từng năm. |
Cùng dòng đền thánh kính Đức Mẹ hiện ra với một người bản địa, quý vị có thể đọc bài Vương cung thánh đường Đức Mẹ Guadalupe ở Mexico. Các đền thánh quốc gia khác ở Nam Mỹ có trong thư viện là Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Aparecida, Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján và Vương cung thánh đường Đức Mẹ Copacabana. Thư viện chưa tìm được nguồn về sinh hoạt riêng của người Việt tại đền thánh này, nên không ghi.
VINơi Chốn Và Đường Tới
- Địa chỉ
- Sector Quebrada de la Virgen, Coromoto, cách Guanare khoảng 25 km, Portuguesa
- Đường tới
- Đền thánh ở khu Quebrada de la Virgen, Coromoto, bang Portuguesa, cách thành phố Guanare khoảng 25 km. Từ Guanare có đường bộ tới thẳng đền.
- Toạ độ
- 8.9154, -69.7729
Đây là đền thánh đang cử hành phụng vụ, đông nhất vào tháng Chín. Lệ thường được nhắc: ăn mặc kín đáo, giữ im lặng trong lòng đền, không đi lại giữa các hàng ghế khi đang có thánh lễ. Tới Ngai Đức Mẹ, người hành hương đi theo dòng, dừng ngắn để cầu nguyện rồi nhường chỗ người sau. Ảnh thánh rất nhỏ và được giữ cẩn mật, quý vị chỉ chiêm ngắm từ lối đi dành sẵn.
Những nơi gần đây trong thư viện
VIIĐóng Góp Cho Trang Này
Góp ảnh, thông tin hoặc video cho Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Coromoto, Guanare
Contribute photos, information or video for Basilica of the National Shrine of Our Lady of CoromotoThầy Ưng Khiêm mời cộng đồng cùng làm giàu trang này. Ảnh chụp tận nơi, một chi tiết lịch sử chưa được nhắc, một đoạn video ngắn: mọi đóng góp đều được đọc và trả lời.
Everyone is welcome to enrich this page: a photo you took, a detail the page misses, a short video. Every contribution is read and answered.
Chưa có đóng góp nào từ cộng đồng. Bạn có thể là người đầu tiên. No community contribution yet. You could be the first.
?Hỏi Đáp Nhanh
Đức Mẹ Coromoto là ai
Là tước hiệu Đức Mẹ gắn với truyền thống Đức Mẹ hiện ra với tù trưởng người Cospes, gọi là Coromoto, năm 1651 và ngày 8 tháng 9 năm 1652 gần Guanare, để lại một ảnh thánh nhỏ. Đức Mẹ Coromoto được tuyên bố là bổn mạng Venezuela ngày 7 tháng 10 năm 1944.
Ảnh thánh Đức Mẹ Coromoto lớn bao nhiêu
Theo ACI Prensa, ảnh chỉ rộng 27 x 22 mm, vẽ trên giấy mỏng, hình Đức Mẹ ngồi trên ngai bế Chúa Hài Đồng. Ảnh được đội triều thiên ngày 11 tháng 9 năm 1952 và nay đặt ở Ngai Đức Mẹ sau bàn thờ chính của đền thánh quốc gia.
Lễ Đức Mẹ Coromoto ngày nào
Theo ACI Prensa có ba ngày: 2 tháng 2, 8 tháng 9 và 11 tháng 9. Ngày 11 tháng 9, kỷ niệm lễ đội triều thiên năm 1952, là lễ chính và đông người nhất, khi quảng trường trước đền đón hàng vạn người hành hương.
Đền thánh Coromoto xây năm nào
Các nguồn ghi khác nhau: virgendecoromoto.com ghi khởi xướng năm 1975 và bắt tay từ đầu năm 1980, Giáo phận Guanare ghi bắt đầu năm 1982 và xong sau 14 năm. Đền được thánh hiến ngày 7 tháng 1 năm 1996 và được nâng làm vương cung thánh đường theo sắc lệnh ngày 12 tháng 8 năm 2006, lễ công bố ngày 20 tháng 10 năm 2007.
Đền thánh Coromoto có phải nhà thờ chính tòa Guanare không
Không. Nhà thờ chính tòa Guanare, cũng kính Đức Mẹ Coromoto, nằm ở trung tâm thành phố, dựng từ năm 1710 tới 1742. Đền thánh quốc gia là công trình cuối thế kỷ 20, cách Guanare khoảng 25 km, dựng tại nơi truyền thống kể Đức Mẹ hiện ra lần thứ hai.