ITổng Quan
Kitô hữu Thánh Tôma ở Kerala ngày nay chia ra nhiều giáo hội. Syro Malankara là một trong hai giáo hội thuộc cộng đồng ấy hiệp thông với Rôma, bên cạnh Syro Malabar. Khác biệt lớn nhất là nghi lễ: Syro Malabar giữ nghi lễ Syria Đông, còn Syro Malankara theo nghi lễ Syria Tây, gốc Antiochia.
Giáo hội tự trị, có Thượng hội đồng riêng và một Tổng giám mục trưởng đứng đầu, tòa đặt tại nhà thờ chính tòa Thánh Maria ở Pattom, Thiruvananthapuram. Tổng giám mục trưởng hiện nay là Đức Baselios Cleemis, nhận chức năm 2007, lên Hồng y năm 2012. Phụng vụ dùng tiếng Malayalam và tiếng Syriac.
IILịch Sử Hình Thành
Sau Lời thề Thập giá Coonan năm 1653, phần Kitô hữu Thánh Tôma không phục tùng các giám mục Bồ Đào Nha hình thành giáo hội Malankara độc lập. Năm 1665, giám mục Gregorios Abdal Jaleel từ Tòa Thượng phụ Chính Thống Syria Antiochia tới Kerala, và dần dần cộng đoàn chuyển sang nghi lễ Syria Tây. Đầu thế kỷ 20, trong giáo hội Malankara có những tranh chấp kéo dài về quyền lực giữa phe theo Thượng phụ Antiochia và phe muốn tự trị. Giữa bối cảnh ấy, một nhóm do Mar Ivanios dẫn đầu tìm hiệp thông với Rôma, với điều kiện giữ nguyên nghi lễ Syria Tây.
- 1653Lời thề Thập giá CoonanCộng đồng Kitô hữu Thánh Tôma chia đôi.
- 1665Nghi lễ Syria Tây vào KeralaGiám mục Gregorios Abdal Jaleel tới từ Antiochia.
- 1919Đan viện BethanyNgày 15 tháng Tám năm 1919, Geevarghese, về sau là Mar Ivanios, lập đan viện Bethany, nền của dòng Bắt Chước Chúa Kitô.
- 1930Hiệp nhất với RômaNgày 20 tháng Chín năm 1930 tại Kollam, Mar Ivanios, giám mục Jacob Theophilos và ba người khác vào hiệp thông với Giáo hội Công Giáo.
- 1932Hàng giáo phẩmĐức Piô XI lập tổng giáo phận Trivandrum và giáo phận Tiruvalla.
- 2005Giáo hội tổng tòa trưởngĐược nâng lên quy chế tổng tòa trưởng.
- 2016Giáo phận Bắc MỹHạt đại diện ở Hoa Kỳ và Canada được nâng thành giáo phận.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
Giáo hội coi cuộc hiệp nhất năm 1930 là việc trở về hiệp thông của Giáo hội hoàn vũ mà không đánh mất bản sắc Malankara. Ngày 20 tháng Chín được cử hành hằng năm như ngày Hiệp Nhất, gọi là Punaraikya.
Về tín lý, giáo hội tin như toàn thể Công Giáo. Về phụng vụ, Thánh Lễ gọi là Qurbono Thánh, theo Phụng vụ Thánh Giacôbê của truyền thống Syria Tây. Nhiều giờ kinh và thánh ca giống các giáo hội Chính Thống Malankara láng giềng, vì cùng một gốc. Linh mục có thể là người đã lập gia đình, còn giám mục chọn trong hàng đan sĩ độc thân, theo lối Syria Tây, và giám mục mang danh xưng Mar hoặc Mor đứng trước tên.
IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống
Linh đạo đan tu giữ chỗ quan trọng từ buổi đầu. Dòng Bắt Chước Chúa Kitô, gọi quen là dòng Bethany, lập từ đan viện Bethany năm 1919, cùng nhánh nữ tu Bethany, gắn trực tiếp với Mar Ivanios. Mar Ivanios mất năm 1953, và năm 2007 được tuyên bố là Tôi tớ Chúa, bước đầu tiên trong tiến trình phong thánh.
Như Syro Malabar, giáo hội hoạt động nhiều trong giáo dục. Mar Ivanios College ở Thiruvananthapuram là một trong những cơ sở giáo dục lâu đời của giáo hội. Các lễ lớn gồm Phục Sinh, Giáng Sinh và lễ Đức Mẹ Lên Trời, cùng lễ tưởng niệm Mar Ivanios.
VTổ Chức Và Phân Bố
Theo Niên giám Tòa Thánh 2023, giáo hội có 487.247 tín hữu. Wikipedia ghi khoảng 1.096 giáo xứ và hơn mười một giáo phận, chưa rõ năm số liệu. Phần lớn ở miền nam Kerala quanh Thiruvananthapuram, Pathanamthitta và Tiruvalla, một phần ở Tamil Nadu. Ngoài Ấn Độ, giáo hội có giáo phận cho Hoa Kỳ và Canada, cùng các cộng đoàn ở vùng Vịnh, châu Âu và Úc.
| Syro Malabar | Syro Malankara | |
|---|---|---|
| Nghi lễ | Syria Đông | Syria Tây |
| Hiệp thông với Rôma | Liên tục từ sau năm 1653 | Từ năm 1930 |
| Linh mục có gia đình | Không theo thực hành chung | Có |
| Tín hữu, Niên giám 2023 | 4.537.342 | 487.247 |
VITại Việt Nam
Chưa có cộng đồng Syro Malankara đáng kể tại Việt Nam, và chưa tìm được nguồn về giáo xứ hay linh mục của giáo hội này ở đây. Theo giáo luật Đông Phương, tín hữu sống ở nơi không có giáo phận của giáo hội mình thì thuộc quyền giám mục sở tại, nên người Công Giáo Syro Malankara ở Việt Nam, nếu có, thường tham dự Thánh Lễ tại giáo xứ Latinh.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Thánh Giá Thánh Tôma
Mar Thoma Sliva
VIIICác Nhánh Khác Của Công Giáo
Giáo Hội LatinhEcclesia LatinaGiáo hội tự trị lớn nhất trong 24 giáo hội hợp thành Giáo hội Công Giáo, do chính Giám mục Rôma coi sóc trực tiếp.
Giáo Hội Công Giáo Syro MalabarSyro-Malabar SabhaGiáo hội Công Giáo Đông Phương đông nhất, gốc từ cộng đoàn Kitô hữu Thánh Tôma ở Kerala, Ấn Độ.
Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp UkrainaУкраїнська греко-католицька церкваGiáo hội Công Giáo Đông Phương lớn nhất theo nghi lễ Byzantine.
Giáo Hội Maroniteالكنيسة المارونيةGiáo hội gốc Syria theo nghi lễ Syria Tây, mang tên thánh ẩn tu Maron.
Giáo Hội Công Giáo Hy Lạp Melkiteكنيسة الروم الملكيين الكاثوليكGiáo hội theo nghi lễ Byzantine, phụng vụ bằng tiếng Ả Rập và Hy Lạp, gốc từ Tòa Antiochia.Dùng biểu tượng chung của đạoGiáo Hội Công Giáo ArmeniaՀայ Կաթողիկե ԵկեղեցիGiáo hội theo nghi lễ Armenia, hiệp thông với Rôma, do Thượng phụ Cilicia của người Armenia Công Giáo đứng đầu, đặt tòa ở Beirut.Dùng biểu tượng chung của đạoGiáo Hội Công Giáo Chaldeaܥܕܬܐ ܟܠܕܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐGiáo hội theo nghi lễ Syria Đông, phụng vụ bằng tiếng Syriac và Ả Rập, do Thượng phụ Babylon của người Chaldea đứng đầu, đặt tòa ở Baghdad.Dùng biểu tượng chung của đạoGiáo Hội Công Giáo Syro MalankaraMalankara Suriyani Katholika SabhaGiáo hội gốc Kitô hữu Thánh Tôma ở Kerala, theo nghi lễ Syria Tây, hiệp thông với Rôma từ năm 1930.IXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Syro Malankara có phải Công Giáo không?
Có. Từ năm 1930, giáo hội hiệp thông trọn vẹn với Giáo hoàng và là một giáo hội tự trị trong Giáo hội Công Giáo. Ở Kerala còn có các giáo hội Malankara Chính Thống không hiệp thông với Rôma.
Mar Ivanios là ai?
Một giám mục của giáo hội Malankara, người lập đan viện Bethany năm 1919 và dẫn một nhóm vào hiệp thông với Rôma năm 1930. Ông mất năm 1953 và đang trong tiến trình phong thánh.
Vì sao cùng ở Kerala mà có hai giáo hội Công Giáo Đông Phương?
Vì cộng đồng Kitô hữu Thánh Tôma chia đôi sau năm 1653. Phần ở lại với Rôma giữ nghi lễ Syria Đông và thành Syro Malabar. Phần kia theo nghi lễ Syria Tây, và một nhóm trong đó hiệp thông với Rôma năm 1930 thành Syro Malankara.