ITổng Quan
Do Thái Giáo Cải Cách là dòng Do Thái Giáo hiện đại ra đời sớm nhất. Dòng này xem luật truyền thống, gọi là halakha, như một nguồn hướng dẫn quý chứ không phải một bộ luật ràng buộc từng chi tiết, và để lương tâm có hiểu biết của mỗi người quyết định cách giữ.
Ở Anh và châu Âu, dòng này thường mang tên Do Thái Giáo Tiến Bộ hay Tự Do. Nét dễ nhận trong hội đường Cải Cách là nam nữ ngồi chung, có nữ rabbi và nữ cantor, nhiều phần lời kinh đọc bằng tiếng bản xứ bên cạnh tiếng Hebrew, và thường có đàn organ hay nhạc cụ trong buổi lễ.
IILịch Sử Hình Thành
Đầu thế kỷ 19, người Do Thái ở các bang Đức dần được quyền công dân và bước vào trường học, nghề nghiệp của xã hội chung. Một số cộng đồng muốn buổi lễ gần với cảm quan đương thời. Năm 1818, Đền Hamburg mở với bài giảng bằng tiếng Đức, ca đoàn, đàn organ và sách kinh rút gọn. Rabbi Abraham Geiger, 1810 tới 1874, là nhà tư tưởng hàng đầu, dùng khoa học lịch sử để đọc lại truyền thống.
Di dân Đức đưa dòng này sang Hoa Kỳ. Rabbi Isaac Mayer Wise lập Liên hiệp các Hội chúng Do Thái Hoa Kỳ năm 1873 và Học viện Hebrew Union College năm 1875. Tuyên ngôn Pittsburgh năm 1885 giữ lập trường cấp tiến, còn Tuyên ngôn Columbus năm 1937 quay lại coi trọng hơn nghi lễ, tiếng Hebrew và gắn bó với đất Israel.
- 1818Đền HamburgHội đường cải cách lớn đầu tiên, mốc quen dùng cho khởi đầu dòng.
- 1875Hebrew Union CollegeChủng viện rabbi của dòng tại Cincinnati, Hoa Kỳ.
- 1926Liên hiệp Thế giới Do Thái Giáo Tiến BộLập tại London.
- 1972Nữ rabbi đầu tiên tại Hoa KỳSally Priesand được phong rabbi tại Hebrew Union College.
- 1983Dòng dõi qua chaHội nghị rabbi Cải Cách Hoa Kỳ nhận con có cha là người Do Thái nếu được nuôi dạy theo đạo.
IIIGiáo Lý Và Điểm Riêng
- Mặc khải tiến triển: Torah là lời chứng về cuộc gặp gỡ giữa dân Israel với Thượng Đế, được mỗi thế hệ hiểu thêm, không phải văn bản khép lại.
- Tự chủ có hiểu biết: mỗi người học truyền thống rồi tự quyết điều mình giữ.
- Luân lý đứng trước nghi thức: lời các ngôn sứ về công lý và lòng thương xót là cốt lõi.
- Bình đẳng: nam nữ bình đẳng trong mọi vai trò tôn giáo.
- Tikkun olam: sửa chữa thế giới, gắn đức tin với công tác xã hội.
Dòng Cải Cách không đòi giữ trọn luật ăn uống kashrut hay mọi luật Shabbat. Nhiều gia đình vẫn giữ một phần theo lựa chọn. Về hôn nhân khác đạo và người đồng tính, dòng này có lập trường cởi mở hơn các dòng khác.
Không. Cải Cách là một cách hiểu đạo, có chủng viện, rabbi, hội đường, sách kinh và thần học riêng. Các dòng Chính thống không nhận cách hiểu halakha của dòng này, và đó là một bất đồng về nguyên tắc giữa các dòng, được trình bày ở đây mà không phân xử.
IVTu Tập, Nghi Lễ Và Đời Sống
Buổi lễ chính của nhiều hội đường Cải Cách ở Hoa Kỳ là tối thứ Sáu, mở đầu Shabbat. Sách kinh hiện dùng ở Bắc Mỹ là Mishkan T'filah. Lễ trưởng thành bar mitzvah cho con trai và bat mitzvah cho con gái được giữ như nhau. Nhiều hội đường có lễ confirmation cho thiếu niên quanh lễ Shavuot.
Các lễ lớn như Rosh Hashanah, Yom Kippur, Pesach vẫn là trung tâm năm đạo. Một số lễ phụ được giữ một ngày theo lịch Israel thay vì hai ngày như ở cộng đồng hải ngoại truyền thống.
VTổ Chức Và Phân Bố
Ở Bắc Mỹ, các hội đường họp trong Liên hiệp Do Thái Giáo Cải Cách, rabbi thuộc Hội nghị Trung ương các Rabbi Hoa Kỳ, và đào tạo tại Hebrew Union College. Toàn cầu có Liên hiệp Thế giới Do Thái Giáo Tiến Bộ. Theo trang của liên hiệp này, truy cập năm 2026, liên hiệp phục vụ khoảng 1,8 triệu thành viên trong hơn 1.250 hội chúng ở hơn 50 nước. Đây là số tự báo, chưa rõ năm số liệu.
Theo khảo sát của Pew Research Center công bố năm 2021, 37 phần trăm người Do Thái trưởng thành ở Hoa Kỳ nhận mình thuộc dòng Cải Cách, nhiều nhất trong các dòng. Ở Israel, dòng Tiến Bộ nhỏ và việc công nhận các rabbi của dòng trong đời sống pháp lý còn là chuyện đang tranh luận.
VITại Việt Nam
Thư viện chưa tìm được nguồn về một hội chúng hay nhóm sinh hoạt Do Thái Giáo Cải Cách có tổ chức tại Việt Nam. Mọi điểm sinh hoạt Do Thái Giáo có tổ chức mà thư viện tìm được ở Việt Nam đều thuộc Chabad, xem trang nhánh Chabad. Theo số liệu được báo VietNamNet dẫn năm 2025, Do Thái Giáo không nằm trong mười sáu tôn giáo được Nhà nước công nhận.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Nhánh này chưa có biểu tượng riêng được ghi nhận có nguồn, nên thư viện dùng biểu tượng chung của đạo.
VIIICác Nhánh Con
- Do Thái Giáo Tiến bộ (tên gọi ở Anh và châu Âu)
- Liberal Judaism (Anh)
IXCác Nhánh Khác Của Do Thái Giáo
Do Thái Giáo Cải Cáchיהדות רפורמית Yahadut ReformitThành hình ở Đức đầu thế kỷ 19, Đền Hamburg năm 1818, rồi lớn mạnh ở Bắc Mỹ.Dùng biểu tượng chung của đạoChính Thống Haredi Và Các Nhóm Hasidicחרדים Haredim, חסידות HasidutKhối Chính thống giữ tục xưa nghiêm ngặt, học Talmud làm trung tâm đời sống, trang phục riêng.Dùng biểu tượng chung của đạoChính Thống Hiện Đạiאורתודוקסיה מודרנית, דתי לאומי Dati LeumiThành hình ở Đức giữa thế kỷ 19 với rabbi Samson Raphael Hirsch.Dùng biểu tượng chung của đạoDo Thái Giáo Bảo Thủ (Masorti)יהדות מסורתית MasortiThành hình ở Đức giữa thế kỷ 19 với Zacharias Frankel, ở Bắc Mỹ từ năm 1886.Dùng biểu tượng chung của đạoDo Thái Giáo Tái Kiến ThiếtReconstructionist JudaismKhởi từ tư tưởng của rabbi Mordecai Kaplan ở Bắc Mỹ đầu thế kỷ 20.Dùng biểu tượng chung của đạo
Chabad Lubavitchחב״ד ChabadMột nhóm Hasidic do rabbi Shneur Zalman ở Liadi (1745 tới 1812) lập.Do Thái Giáo Karaiteיהדות קראית Yahadut Qara'itChỉ nhận Kinh viết Tanakh làm thẩm quyền tối cao, không nhận Torah Truyền Khẩu và Talmud của các rabbi.Dùng biểu tượng chung của đạoXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Do Thái Giáo Cải Cách khác Chính thống thế nào?
Chính thống xem halakha là luật ràng buộc do Thượng Đế ban. Cải Cách xem halakha là nguồn hướng dẫn, mỗi người có hiểu biết tự quyết cách giữ. Vì vậy Cải Cách có nam nữ ngồi chung, có nữ rabbi và không đòi giữ trọn kashrut.
Có bao nhiêu người theo dòng Cải Cách?
Theo Pew Research Center năm 2021, 37 phần trăm người Do Thái trưởng thành ở Hoa Kỳ thuộc dòng này. Liên hiệp Thế giới Do Thái Giáo Tiến Bộ tự ghi khoảng 1,8 triệu thành viên. Chưa có số toàn cầu độc lập.
Do Thái Giáo Tiến Bộ và Cải Cách có phải một không?
Về cơ bản là cùng một dòng. Ở Bắc Mỹ gọi là Cải Cách, ở Anh và châu Âu thường gọi là Tiến Bộ hay Tự Do, và cùng họp trong Liên hiệp Thế giới Do Thái Giáo Tiến Bộ.