ITổng Quan
Hoàng Thất Thần Đạo 皇室神道 là tên chung cho các nghi lễ do Thiên hoàng cử hành trong hoàng cung, dâng lên các kami mà trung tâm là Amaterasu. Nó không có tín đồ theo nghĩa hội viên, không có giáo hội, và phần lớn nghi lễ diễn ra trong những gian mà công chúng không được vào.
Thần xã Bản sảnh mô tả đây là các nghi lễ Thiên hoàng cử hành để cầu cho quốc gia trường cửu, dân chúng hạnh phúc và thế giới hòa bình, và xếp nó là một trong bốn dạng của Thần Đạo. Theo cách trình bày của tổ chức này, bản chất của Thiên hoàng là luôn ở cùng kami.
IILịch Sử Hình Thành
Nghi lễ triều đình Nhật Bản có từ thời cổ. Những bộ luật và quy chế thời Nara, Heian đã quy định các lễ nhà nước theo mùa, trong đó có lễ dâng lúa mới. Qua thời trung đại, khi triều đình suy yếu, nhiều lễ bị gián đoạn. Hình dạng hiện nay của Hoàng Thất Thần Đạo phần lớn định hình từ thời Minh Trị, khi kinh đô dời về Tokyo năm 1869 và ba điện thờ được dựng trong cung.
- 1467 tới 1687Daijōsai gián đoạnSau loạn Ōnin, lễ Daijōsai ngưng hơn 220 năm, tới năm 1687 mới cử hành lại.
- 1738Daijōsai liên tụcTừ năm này lễ được giữ không đứt quãng.
- 1869Ba điện trong cungKinh đô dời về Tokyo, ba điện thờ được dựng trong hoàng cung.
- 1947Hiến pháp mớiTách nhà nước khỏi tôn giáo, nghi lễ trong cung được coi là việc riêng của Hoàng gia.
- 14 tới 15/11/2019Daijōsai của Thiên hoàng NaruhitoLễ gần nhất, kèm tranh luận về việc dùng ngân sách công.
IIIBa Điện Trong Cung
Trung tâm của Hoàng Thất Thần Đạo là Kyūchū Sanden 宮中三殿, ba điện thờ trong hoàng cung Tokyo.
| Điện | Chữ gốc | Thờ |
|---|---|---|
| Kashikodokoro | 賢所 | Amaterasu, với bản sao tấm gương Yata no Kagami. Là điện trung tâm |
| Kōreiden | 皇霊殿 | Linh hồn các Thiên hoàng và thành viên Hoàng gia đã khuất, được đưa vào thờ một năm sau khi mất |
| Shinden | 神殿 | Các kami của trời và của đất trong thần thoại Nhật Bản |
Hiểu lầm: Hoàng Thất Thần Đạo là Thần Đạo Nhà Nước còn sót lại. Sự thật: Thần Đạo Nhà Nước là hệ thống quản lý thần xã bằng bộ máy nhà nước giai đoạn 1868 tới 1945, đã bị bãi bỏ năm 1945. Nghi lễ trong cung là một dòng riêng, có trước và tiếp tục sau giai đoạn ấy, nay được coi là việc riêng của Hoàng gia.
IVCác Nghi Lễ Chính
Thiên hoàng cử hành hàng chục nghi lễ mỗi năm, mở đầu bằng lễ sáng mùng một Tết. Lễ quan trọng nhất là Niinamesai 新嘗祭, lễ tạ mùa, trong đó Thiên hoàng dâng lúa mới của năm lên các kami rồi cùng dùng. Thần xã Bản sảnh ghi rằng Thiên hoàng Shōwa tự tay trồng lúa trong khuôn viên hoàng cung để làm lễ vật.
Sau khi lên ngôi, Thiên hoàng làm Niinamesai lần đầu dưới hình thức đặc biệt gọi là Daijōsai 大嘗祭, trong một khu điện tạm dựng riêng trong hoàng cung, rồi dỡ đi sau lễ. Thiên hoàng Naruhito cử hành Daijōsai đêm 14 rạng 15 tháng 11 năm 2019. Những người phụ tá nghi lễ trong cung gọi là shōten 掌典, một nhóm chức việc riêng của Hoàng gia.
VĐịa Vị Pháp Lý Và Tranh Luận
Hiến pháp năm 1947 tách nhà nước khỏi tôn giáo. Từ đó các nghi lễ trong cung được xếp là việc riêng của Hoàng gia, không phải việc của nhà nước. Chỗ giáp ranh lộ ra rõ nhất ở lễ Daijōsai năm 2019, khi chính phủ chi tiền cho lễ. Theo Wikipedia tiếng Anh, hơn 240 nguyên đơn đã kiện về việc chi ngân sách công, và các tòa án bác đơn. Năm 2018, Hoàng tử Akishino, nay là Hoàng thái đệ, từng đề nghị làm lễ ở quy mô nhỏ hơn, dùng công trình có sẵn và dùng tiền của nội đình thay cho ngân sách nhà nước.
Hoàng Thất Thần Đạo không có tổ chức mở cho người ngoài. Nó gắn với các thần xã lớn qua những sợi dây nghi lễ: Thần cung Ise nhận sứ giả của Thiên hoàng trong các dịp lớn, và người giữ chức tế chủ của Ise theo lệ là thành viên hoặc cựu thành viên Hoàng gia. Thần xã Bản sảnh coi Ise là bản tông, nên giữa Hoàng Thất Thần Đạo và Thần Xã Thần Đạo có quan hệ chặt dù không cùng tổ chức.
VITại Việt Nam
Mục này không áp dụng: Hoàng Thất Thần Đạo là nghi lễ của một hoàng gia cụ thể và chỉ diễn ra trong hoàng cung Nhật Bản. Người Việt có thể liên tưởng tới các lễ do vua đứng tế thời quân chủ, như lễ tế Nam Giao của triều Nguyễn ở Huế, nhưng đó là hai truyền thống khác nhau về nguồn gốc và nội dung, chỉ gần nhau ở chỗ vua là người đứng lễ thay cho cả nước.
VIIBiểu Tượng Của Nhánh
Cúc văn mười sáu cánh kép
十六八重表菊 jūrokuyae-omotegiku
VIIICác Nhánh Khác Của Thần Đạo Nhật Bản
Thần Xã Thần Đạo神社神道 Jinja ShintōDòng lớn nhất, xoay quanh hệ thống thần xã trên khắp Nhật Bản.
Dân Tục Thần Đạo民俗神道 Minzoku ShintōLớp tín ngưỡng người dân thực hành theo tục lệ mà không thành hệ thống: kamidana trong nhà, thờ kami bếp và giếng, tục làng, lễ theo mùa và lễ vòng đời.
Giáo Phái Thần Đạo教派神道 Kyōha Shintō (Thần xã Bản sảnh gọi là 宗派神道 Shūha Shintō)Các giáo đoàn có người sáng lập, có giáo lý và có hội viên, hình thành chủ yếu thế kỷ 19.Dùng biểu tượng chung của đạo
Xuất Vân Đại Xã Giáo出雲大社教 Izumo ŌyashirokyōGiáo đoàn do Senge Takatomi, vị trưởng tư tế đời thứ 80 của Izumo Taisha, lập năm 1882.Kim Quang Giáo金光教 KonkōkyōGiáo đoàn lập năm 1859 bởi Konkō Daijin, trung tâm ở Asakuchi, tỉnh Okayama.Dùng biểu tượng chung của đạoHắc Trú Giáo黒住教 KurozumikyōGiáo đoàn do Kurozumi Munetada lập, tính năm lập giáo là 1814, trung tâm ở núi Shintōzan, thành phố Okayama.Dùng biểu tượng chung của đạo
Đại Bản大本 ŌmotoGiáo đoàn khởi từ Deguchi Nao năm 1892 ở Ayabe, tỉnh Kyōto.Hoàng Thất Thần Đạo皇室神道 Kōshitsu ShintōCác nghi lễ do Thiên hoàng cử hành trong cung, cầu cho quốc gia trường cửu, dân an và thế giới hòa bình, trung tâm là Amaterasu.Các học phái lịch sử両部神道, 吉田神道, 伊勢神道, 垂加神道, 復古神道Những lối giải thích Thần Đạo hình thành từ thời trung đại tới cận đại: Ryōbu Shintō gắn với Mật tông Chân Ngôn, Ise (Watarai) Shintō và Yoshida Shintō đặt Thần Đạo làm gốc, Suika Shintō pha Nho học, Fukko Shintō của Motoori Norinaga và Hirata Atsutane muốn trở về lối cổ.Dùng biểu tượng chung của đạoIXNguồn Tham Khảo
Thư viện đối chiếu các nguồn dưới đây. Chỗ nào các nguồn vênh nhau, bài ghi rõ cả hai.
?Hỏi Đáp Nhanh
Hoàng Thất Thần Đạo là gì?
Là các nghi lễ Thiên hoàng cử hành trong hoàng cung, dâng lên các kami mà trung tâm là Amaterasu, để cầu cho quốc gia, dân chúng và hòa bình thế giới. Thần xã Bản sảnh xếp nó là một trong bốn dạng của Thần Đạo.
Daijōsai là gì?
Là lễ tạ mùa đầu tiên của một Thiên hoàng mới, cử hành một lần trong mỗi triều, trong khu điện tạm dựng riêng. Lễ gần nhất là của Thiên hoàng Naruhito vào tháng 11 năm 2019.
Nghi lễ trong cung có phải việc của nhà nước không?
Theo cách hiểu từ sau Hiến pháp năm 1947, nghi lễ trong cung là việc riêng của Hoàng gia. Việc chính phủ chi tiền cho lễ Daijōsai năm 2019 đã bị kiện, và các tòa án bác đơn.