IXuất xứ văn bản và lịch sử truyền thừa
Kinh Hòa Bình kết tinh tinh thần của Thánh Phanxicô thành Assisi (1181 - 1226, đặc biệt từ Huấn từ thứ 27 của ngài), được phổ biến rộng rãi từ năm 1912 tại Pháp và được Đức Giáo hoàng Bênêđictô XV đưa vào L’Osservatore Romano năm 1916 như lời cầu nguyện cho hòa bình thế giới. Tại Việt Nam, bản phổ nhạc Kinh Hòa Bình của Linh mục Kim Long đã vượt ra ngoài khuôn khổ nhà thờ để trở thành khúc ca nhân ái quen thuộc với mọi người Việt.
Trong khi đó, Kinh Cáo Mình (Confiteor) định hình trong phụng vụ Rôma từ thế kỷ X - XI, Kinh Ăn Năn Tội (Actus Contritionis) chuẩn hóa thần học về 'Ăn năn tội cách trọn' từ Công đồng Trentô (1551), và Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở (Sub Tuum Praesidium, nguyên bản Hy Lạp thế kỷ III tại Alexandria) là nguồn gốc của Kinh Trông Cậy và câu kết đọc cuối mọi giờ kinh tối trong các gia đình Công giáo Việt Nam.
| Phương diện khảo cứu | Nguồn văn bản và ấn bản chuẩn | Ý nghĩa giáo lý và phụng vụ |
|---|---|---|
| Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô (Đoạn 1 - 6) | Domine, fac me instrumentum pacis tuae... Ubi odium, ibi amorem... | Sáu cặp chuyển hóa: đem yêu thương vào nơi oán thù, thứ tha vào nơi lăng nhục, hòa hợp vào nơi chia rẽ; cho thì được nhận, tha thứ thì được tha thứ |
| Kinh Cáo Mình · Confiteor (Đoạn 7 - 8) | Confiteor Deo omnipotenti... Mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa... | Thú nhận lỗi lầm trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu sót; xin Đức Maria và các Thánh cầu bầu |
| Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy · Sub Tuum (Đoạn 9 - 12) | Deus meus, ex toto corde paenitet me... Sub tuum praesidium confugimus... | Ăn năn tội cách trọn vì Chúa là Đấng phép tắc vô cùng và cực tốt cực lành; ẩn náu dưới sự che chở của Đức Mẹ |
Tờ giấy cói Rylands Papyrus 470 (hiện lưu giữ tại Thư viện John Rylands, Đại học Manchester, Vương quốc Anh) có niên đại khoảng năm 250 SCN chứa nguyên văn lời kinh 'Sub tuum praesidium' (Dưới lòng thương xót che chở của Mẹ, chúng con tìm đến ẩn náu, lạy Mẹ Thiên Chúa - Theotokos), chứng minh các tín hữu Kitô đầu tiên đã cầu khẩn Đức Maria với danh hiệu Mẹ Thiên Chúa gần hai thế kỷ trước Công đồng Êphêsô (431 SCN).
IINguyên văn kinh điển, phiên âm và dịch nghĩa song ngữ bốn cột
Bảng bốn cột dưới đây trình bày trọn vẹn 12 đoạn kinh điển của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy: cột nguyên bản cổ ngữ, cột phiên âm đọc chuẩn, cột dịch nghĩa tiếng Việt và cột bản dịch tiếng Anh đối chiếu.
| Câu | Nguyên văn Tiếng La-tinh (Liturgia Romana) | Phiên âm La-tinh & Mạch kinh | Dịch nghĩa Tiếng Việt | Bản dịch Tiếng Anh |
|---|---|---|---|---|
| 1 | [Oratio Sancti Francisci · I] Domine, fac me instrumentum pacis tuae: / Ubi odium, ibi amorem; / Ubi offensio, ibi veniam; / Ubi discordia, ibi concordiam. | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 1] Đô-mi-nê, phác mê in-stru-men-tum pa-xít tu-ê: U-bi ô-đi-um, i-bi a-mô-rem; u-bi óp-phen-si-ô, i-bi vê-ni-am; u-bi đít-coóc-đi-a, i-bi côn-coóc-đi-am. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 1: Khí cụ bình an, yêu thương, thứ tha và hòa hợp] Lạy Chúa từ nhân, xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa: Để nơi nào có oán thù, con đem yêu thương vào đó; nơi nào có lăng nhục xúc phạm, con đem sự thứ tha; nơi nào có chia rẽ bất hòa, con đem sự đoàn kết hòa hợp! | [Peace Prayer of St. Francis · Part I: Sowing Love, Pardon, and Harmony] Lord, make me an instrument of Your peace: Where there is hatred, let me sow love; where there is injury, pardon; where there is discord, harmony! |
| 2 | [Oratio Sancti Francisci · II] Ubi error, ibi veritatem; / Ubi dubium, ibi fidem; / Ubi desperatio, ibi spem. | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 2] U-bi é-ro, i-bi vê-ri-ta-tem; u-bi đu-bi-um, i-bi phi-đem; u-bi đét-spê-ra-ti-ô, i-bi spem. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 2: Đem chân lý, đức tin và niềm cậy trông] Nơi nào có lầm lạc sai đường, xin cho con đem chân lý ngay thật đến đó; nơi nào có nghi nan hoang mang, con đem niềm tin vững vàng; nơi nào có thất vọng chán chường, con đem niềm cậy trông hy vọng! | [Peace Prayer of St. Francis · Part II: Sowing Truth, Faith, and Hope] Where there is error, let me bring truth; where there is doubt, faith; where there is despair, hope! |
| 3 | [Oratio Sancti Francisci · III] Ubi tenebrae, ibi lucem; / Ubi tristitia, ibi laetitiam. | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 3] U-bi tê-nê-brê, i-bi lu-xem; u-bi trít-ti-ti-a, i-bi lê-ti-ti-am. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 3: Đem ánh sáng và niềm vui] Nơi nào có bóng tối u sầu bao phủ, xin cho con đem ánh sáng ấm áp đến đó; nơi nào có nỗi buồn phiền cô đơn, xin cho con đem niềm vui an bình đến đó! | [Peace Prayer of St. Francis · Part III: Sowing Light and Joy] Where there is darkness, let me bring light; where there is sadness, joy! |
| 4 | [Oratio Sancti Francisci · IV] O Magister, fac ut non tam quaeram consolari, quam consolare; / non tam intelligi, quam intelligere; / non tam amari, quam amare. | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 4] Ô Ma-gít-téc, phác út nôn tam quê-ram côn-sô-la-ri, quam côn-sô-la-rê; nôn tam in-ten-li-gi, quam in-ten-li-giê-rê; nôn tam a-ma-ri, quam a-ma-rê. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 4: Không tìm được an ủi bằng tìm an ủi người] Ôi lạy Thầy Chí Thánh, xin cho con đừng tìm được người khác an ủi mình cho bằng đi an ủi người; đừng tìm được người khác hiểu mình cho bằng biết cảm thông thấu hiểu người; đừng tìm được người khác yêu mến mình cho bằng biết chủ động yêu thương người! | [Peace Prayer of St. Francis · Part IV: Grant That I May Not So Much Seek to Be Consoled as to Console] O Divine Master, grant that I may not so much seek to be consoled as to console; to be understood as to understand; to be loved as to love! |
| 5 | [Oratio Sancti Francisci · V] Quoniam dando accipimus; / Ignoscendo condonamur; | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 5] Quô-ni-am đan-đô ác-xi-pi-mút; i-nhốt-xen-đô côn-đô-na-mua. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 5: Chính khi hiến thân cho đi là khi được nhận lãnh] Vì chính khi chúng con mở tay trao ban cho người khác là lúc chúng con được nhận lãnh dồi dào; chính khi chúng con quên mình và tha thứ cho anh chị em là lúc chúng con được Thiên Chúa thứ tha! | [Peace Prayer of St. Francis · Part V: In Giving We Receive, in Pardoning We Are Pardoned] For it is in giving that we receive; it is in pardoning that we are pardoned; |
| 6 | [Oratio Sancti Francisci · VI] Et moriendo nascimur ad vitam aeternam. Amen. | [Kinh Hòa Bình · Đoạn 6] Ét mô-ri-en-đô nát-xi-mua át vi-tam ê-téc-nam. A-men. | [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 6: Chính khi chết đi là khi vui sống muôn đời] Và chính khi chúng con biết chết đi cho cái tôi ích kỷ và hiến dâng đời mình, là lúc chúng con được tái sinh vào Sự Sống Vĩnh Cửu muôn đời. Amen! | [Peace Prayer of St. Francis · Part VI: Dying to Self and Rising to Eternal Life] And it is in dying that we are born to eternal life. Amen! |
| 7 | [Confiteor · I] Confiteor Deo omnipotenti et vobis, fratres, / quia peccavi nimis / cogitatione, verbo, opere et omissione: / mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. | [Kinh Cáo Mình · Đoạn 1] Côn-phi-tê-o Đê-ô ôm-ni-pô-ten-ti ét vô-bít, phra-trết, qui-a péc-ca-vi ni-mít cô-gi-ta-ti-ô-nê, véc-bô, ô-pê-rê ét ô-mít-si-ô-nê: mê-a cun-pa, mê-a cun-pa, mê-a mác-xi-ma cun-pa. | [Kinh Cáo Mình · Đoạn 1: Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em] Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em: tôi đã phạm tội nhiều trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu sót: Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng! | [The Confiteor · Part I: Confession of Sins in Thought, Word, Deed, and Omission] I confess to almighty God and to you, my brothers and sisters, that I have greatly sinned, in my thoughts and in my words, in what I have done and in what I have failed to do: through my fault, through my fault, through my most grievous fault; |
| 8 | [Confiteor · II] Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, / omnes Angelos et Sanctos, et vos, fratres, / orare pro me ad Dominum Deum nostrum. // Misereatur nostri omnipotens Deus et, dimissis peccatis nostris, perducat nos ad vitam aeternam. Amen. | [Kinh Cáo Mình · Đoạn 2] I-đê-ô prê-co bê-a-tam Ma-ri-am sem-péc Viếc-gi-nem, ôm-nết An-giê-lốt ét Săng-tốt, ét vốt, phra-trết, ô-ra-rê prô mê át Đô-mi-num Đê-um nót-trum. | [Kinh Cáo Mình · Đoạn 2: Xin Đức Bà Maria, các Thánh và anh chị em cầu bầu] Vì vậy tôi xin Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh, các Thiên Thần, các Thánh và anh chị em, khẩn cầu cho tôi trước tòa Thiên Chúa, Chúa chúng ta. // (Lời xá giải): Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội và dẫn đưa chúng ta đến sự sống muôn đời. Amen! | [The Confiteor · Part II: Intercession of the Communion of Saints and Absolution Prayer] Therefore I ask blessed Mary ever-Virgin, all the Angels and Saints, and you, my brothers and sisters, to pray for me to the Lord our God. // May almighty God have mercy on us, forgive us our sins, and bring us to everlasting life. Amen! |
| 9 | [Actus Contritionis · I] Deus meus, ex toto corde paenitet me omnium meorum peccatorum, / eaque detestor, quia peccando, / non solum poenas a te iuste statutas promeritus sum, / sed praesertim quia offendi te, / summum bonum, ac dignum qui super omnia diligaris. | [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 1] Đê-út mê-út, éc tô-tô coóc-đê pê-ni-tết mê ôm-ni-um mê-ô-rum péc-ca-tô-rum... sét prê-séc-tim qui-a óp-phen-đi tê, sum-mum bô-num, ác đinh-nhum qui su-péc ôm-ni-a đi-li-ga-rít. | [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 1: Thống hối vì kính mến Chúa trên hết mọi sự] Lạy Chúa tôi, tôi thống hối ăn năn hết lòng vì mọi tội lỗi tôi đã phạm, và tôi ghét bỏ các tội ấy; chẳng những vì phạm tội thì đáng chịu hình phạt công thẳng Chúa đã định, mà nhất là vì tôi đã trót xúc phạm đến Chúa là Đấng phép tắc vô cùng và cực tốt cực lành, đáng được yêu mến trên hết mọi sự! (Bản đọc truyền thống: Lạy Chúa, Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng. Chúa đã dựng nên con, và cho Con Chúa ra đời chịu nạn chịu chết vì con, mà con đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa, thì con lo buồn đau đớn, cùng chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự.) | [Act of Contrition · Part I: Perfect Contrition Rooted in Love of God] O my God, I am heartily sorry for all my sins and I detest them, because by sinning I have not only deserved the just punishments ordained by You, but above all because I have offended You, my God, who are all-good and deserving of all my love above all things! |
| 10 | [Actus Contritionis · II] Ideo firmiter propono, / adiuvante gratia tua, / de cetero me non peccaturum / peccandique occasiones proximas fugiturum. Amen. | [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 2] I-đê-ô phiếc-mi-téc prô-pô-nô, át-iu-van-tê gra-ti-a tu-a, đê xê-tê-rô mê nôn péc-ca-tu-rum péc-can-đi-quê óc-ca-si-ô-nết próc-xi-mát phu-gi-tu-rum. A-men. | [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 2: Dốc lòng chừa cải và lánh xa dịp tội] Vì thế, nhờ ơn Chúa giúp, con dốc lòng vững vàng từ nay về sau sẽ chừa cải không phạm tội nữa và quyết tâm lánh xa mọi dịp gần dẫn đến tội lỗi. Amen! (Bản đọc truyền thống: Con dốc lòng chừa cải, và nhờ ơn Chúa thì con sẽ lánh xa dịp tội, cùng làm việc đền tội cho xứng. Amen.) | [Act of Contrition · Part II: Resolution to Amend Life] Therefore I firmly resolve, with the help of Your grace, to sin no more and to avoid the near occasions of sin. Amen! |
| 11 | [Sub Tuum Praesidium] Sub tuum praesidium confugimus, / sancta Dei Genetrix; / nostras deprecationes ne despicias in necessitatibus, / sed a periculis cunctis libera nos semper, / Virgo gloriosa et benedicta. | [Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở · Sub Tuum Praesidium] Súp tu-um prê-si-đi-um côn-phu-gi-mút, săng-ta Đê-i Giê-nê-trích; nót-trát đê-prê-ca-ti-ô-nết nê đét-spi-xi-át in nê-xét-si-ta-ti-bút, sét a pê-ri-cu-lít cung-tít li-bê-ra nốt sem-péc, Viếc-gô glô-ri-ô-sa ét bê-nê-đíc-ta. | [Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở (Sub Tuum Praesidium - thế kỷ III)] Dưới sự che chở từ mẫu của Mẹ, chúng con tìm đến ẩn náu, lạy Thánh Mẫu của Thiên Chúa (Sancta Dei Genetrix); xin Mẹ đừng chê bỏ lời chúng con khẩn nguyện trong cơn gian nan túng ngặt, nhưng xin hằng giải thoát chúng con khỏi mọi hiểm nguy, lạy Đức Trinh Nữ vinh hiển và đầy ơn phúc! | [Sub Tuum Praesidium: The Oldest Extant Marian Prayer, c. 250 CE] Under Your protection we seek refuge, O holy Mother of God; despise not our petitions in our necessities, but deliver us always from all dangers, O glorious and blessed Virgin! |
| 12 | [Kinh Trông Cậy Truyền Thống Việt Nam] Chúng con trông cậy Rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin chớ chê chớ bỏ lời chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn, Đức Nữ Đồng Trinh hiển vinh sáng láng! Hằng chữa chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen. // Lạy Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu, thương xót chúng con! / Lạy Trái Tim Cực Thanh Cực Tịnh Rất Thánh Đức Bà Maria, cầu cho chúng con! / Lạy Ông Thánh Giuse là bạn thanh sạch Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh, cầu cho chúng con! | [Kinh Trông Cậy & Ba Câu Lạy Cuối Ngày] Chúng con trông cậy Rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin chớ chê chớ bỏ lời chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn... | [Kinh Trông Cậy và Ba Câu Lạy kết thúc giờ kinh gia đình Công giáo Việt Nam] Chúng con trông cậy Rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin chớ chê chớ bỏ lời chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn, Đức Nữ Đồng Trinh hiển vinh sáng láng! Hằng chữa chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen. // Lạy Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu, thương xót chúng con! Lạy Trái Tim Cực Thanh Cực Tịnh Rất Thánh Đức Bà Maria, cầu cho chúng con! Lạy Ông Thánh Giuse là bạn thanh sạch Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh, cầu cho chúng con! | [Traditional Vietnamese Nightly Prayer of Trust and Invocations of the Holy Family] We fly to Your patronage, O Most Holy Mother of God; despise not our petitions in our necessities, O glorious and radiant Virgin! Deliver us ever from all evil. Amen. // Most Sacred Heart of Jesus, have mercy on us! Immaculate Heart of Mary, pray for us! Saint Joseph, chaste spouse of the Virgin Mary, pray for us! |
IIILược giải chi tiết từng câu và đối chiếu chú sớ
Mỗi câu kinh trong Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy đều kết tinh văn tự chuẩn mực và chiều sâu giáo nghĩa của truyền thống Công Giáo. Phần lược giải dưới đây phân tích từ vựng cổ ngữ, điển tích lịch sử và ý nghĩa tu học của trọn vẹn 12 câu kinh điển.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 1: Khí cụ bình an, yêu thương, thứ tha và hòa hợp] Lạy Chúa từ nhân, xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa: Để nơi nào có oán thù, con đem yêu thương vào đó; nơi nào có lăng nhục xúc phạm, con đem sự thứ tha; nơi nào có chia rẽ bất hòa, con đem sự đoàn kết hòa hợp!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Mở đầu Kinh Hòa Bình bằng ba vết thương lớn nhất trong quan hệ giữa người với người (oán thù, xúc phạm, chia rẽ) và ba phương thuốc chữa lành của Tin Mừng. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 1 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 2: Đem chân lý, đức tin và niềm cậy trông] Nơi nào có lầm lạc sai đường, xin cho con đem chân lý ngay thật đến đó; nơi nào có nghi nan hoang mang, con đem niềm tin vững vàng; nơi nào có thất vọng chán chường, con đem niềm cậy trông hy vọng!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Chuyển từ chữa lành quan hệ xã hội sang nâng đỡ khủng hoảng tinh thần và trí năng của con người. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 2 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 3: Đem ánh sáng và niềm vui] Nơi nào có bóng tối u sầu bao phủ, xin cho con đem ánh sáng ấm áp đến đó; nơi nào có nỗi buồn phiền cô đơn, xin cho con đem niềm vui an bình đến đó!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Tinh thần 'Niềm vui trọn hảo' (Perfecta laetitia) đặc trưng của Thánh Phanxicô thành Assisi. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 3 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 4: Không tìm được an ủi bằng tìm an ủi người] Ôi lạy Thầy Chí Thánh, xin cho con đừng tìm được người khác an ủi mình cho bằng đi an ủi người; đừng tìm được người khác hiểu mình cho bằng biết cảm thông thấu hiểu người; đừng tìm được người khác yêu mến mình cho bằng biết chủ động yêu thương người!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Bước ngoặt tâm lý sâu sắc nhất của bài kinh: giải phóng con người khỏi tâm lý đòi hỏi ích kỷ để bước vào tự do của lòng quảng đại. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 4 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 5: Chính khi hiến thân cho đi là khi được nhận lãnh] Vì chính khi chúng con mở tay trao ban cho người khác là lúc chúng con được nhận lãnh dồi dào; chính khi chúng con quên mình và tha thứ cho anh chị em là lúc chúng con được Thiên Chúa thứ tha!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Quy chiếu trực tiếp lời Chúa Giêsu trong Tin Mừng Luca (6:37-38: 'Hãy tha thứ thì sẽ được tha thứ; hãy cho thì sẽ được cho lại'). Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 5 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô · Đoạn 6: Chính khi chết đi là khi vui sống muôn đời] Và chính khi chúng con biết chết đi cho cái tôi ích kỷ và hiến dâng đời mình, là lúc chúng con được tái sinh vào Sự Sống Vĩnh Cửu muôn đời. Amen!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Hình ảnh hạt lúa mì rơi xuống đất thối đi để trổ sinh bông hạt gấp bội (Ga 12:24) khép lại Kinh Hòa Bình. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 6 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Cáo Mình · Đoạn 1: Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em] Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em: tôi đã phạm tội nhiều trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu sót: Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Lời kinh mở đầu Nghi thức Sám hối trong mọi Thánh lễ Công giáo: thú nhận lỗi lầm trước cả Thiên Chúa lẫn cộng đoàn anh chị em. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 7 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Cáo Mình · Đoạn 2: Xin Đức Bà Maria, các Thánh và anh chị em cầu bầu] Vì vậy tôi xin Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh, các Thiên Thần, các Thánh và anh chị em, khẩn cầu cho tôi trước tòa Thiên Chúa, Chúa chúng ta. // (Lời xá giải): Xin Thiên Chúa toàn năng thương xót, tha tội và dẫn đưa chúng ta đến sự sống muôn đời. Amen!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Đặt việc sám hối cá nhân vào trong sự nâng đỡ ấm áp của mầu nhiệm Các Thánh Thông Công. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 8 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 1: Thống hối vì kính mến Chúa trên hết mọi sự] Lạy Chúa tôi, tôi thống hối ăn năn hết lòng vì mọi tội lỗi tôi đã phạm, và tôi ghét bỏ các tội ấy; chẳng những vì phạm tội thì đáng chịu hình phạt công thẳng Chúa đã định, mà nhất là vì tôi đã trót xúc phạm đến Chúa là Đấng phép tắc vô cùng và cực tốt cực lành, đáng được yêu mến trên hết mọi sự! (Bản đọc truyền thống: Lạy Chúa, Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng. Chúa đã dựng nên con, và cho Con Chúa ra đời chịu nạn chịu chết vì con, mà con đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa, thì con lo buồn đau đớn, cùng chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự.)
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Trình bày cả nguyên văn La-tinh chuẩn của Sách Nghi Thức Thống Hối lẫn lời Kinh Ăn Năn Tội cổ truyền đã in sâu trong tâm khảm người Công giáo Việt Nam. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 9 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Ăn Năn Tội · Đoạn 2: Dốc lòng chừa cải và lánh xa dịp tội] Vì thế, nhờ ơn Chúa giúp, con dốc lòng vững vàng từ nay về sau sẽ chừa cải không phạm tội nữa và quyết tâm lánh xa mọi dịp gần dẫn đến tội lỗi. Amen! (Bản đọc truyền thống: Con dốc lòng chừa cải, và nhờ ơn Chúa thì con sẽ lánh xa dịp tội, cùng làm việc đền tội cho xứng. Amen.)
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Lòng ăn năn chân thật luôn đi đôi với quyết tâm đổi mới cuộc sống (Propositum emendationis) nhờ ân sủng Chúa trợ giúp. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 10 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở (Sub Tuum Praesidium - thế kỷ III)] Dưới sự che chở từ mẫu của Mẹ, chúng con tìm đến ẩn náu, lạy Thánh Mẫu của Thiên Chúa (Sancta Dei Genetrix); xin Mẹ đừng chê bỏ lời chúng con khẩn nguyện trong cơn gian nan túng ngặt, nhưng xin hằng giải thoát chúng con khỏi mọi hiểm nguy, lạy Đức Trinh Nữ vinh hiển và đầy ơn phúc!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Nguyên văn lời kinh cổ nhất của Kitô giáo kính Đức Mẹ (thế kỷ III SCN), được hát ở cuối Giờ Kinh Tối (Completorium) và là gốc của Kinh Trông Cậy. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 11 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Kinh Trông Cậy và Ba Câu Lạy kết thúc giờ kinh gia đình Công giáo Việt Nam] Chúng con trông cậy Rất Thánh Đức Mẹ Chúa Trời, xin chớ chê chớ bỏ lời chúng con nguyện trong cơn gian nan thiếu thốn, Đức Nữ Đồng Trinh hiển vinh sáng láng! Hằng chữa chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen. // Lạy Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu, thương xót chúng con! Lạy Trái Tim Cực Thanh Cực Tịnh Rất Thánh Đức Bà Maria, cầu cho chúng con! Lạy Ông Thánh Giuse là bạn thanh sạch Đức Bà Maria trọn đời đồng trinh, cầu cho chúng con!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Lời kinh khép lại mọi giờ kinh tối trong các gia đình và giáo xứ Việt Nam suốt bốn thế kỷ qua, phó thác trọn vẹn gia đình cho Thánh Gia Thất. Đặt trong mạch chỉnh thể của Kinh Hòa Bình Thánh Phanxicô, Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy thuộc truyền thống Công Giáo, câu thứ 12 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
IVBố cục văn bản và tư tưởng triết học cốt lõi
Mười hai đoạn kinh văn dẫn dắt tâm hồn người đọc qua một hành trình biến đổi trọn vẹn. Phần I (Đoạn 1 đến 6) là Kinh Hòa Bình của Thánh Phanxicô: mở đầu bằng lời nguyện xin làm khí cụ bình an của Chúa, đi qua 6 cặp đối lập (oán thù -> yêu thương, lăng nhục -> thứ tha, chia rẽ -> hòa hợp, lầm lạc -> chân lý, nghi nan -> đức tin, thất vọng -> cậy trông, tối tăm -> ánh sáng, buồn sầu -> niềm vui), rồi tiến lên nghịch lý Tin Mừng: không tìm được an ủi bằng tìm an ủi người, không tìm được yêu thương bằng tìm yêu thương người, bởi chính khi cho đi là khi được nhận lãnh, khi tha thứ là khi được thứ tha, và khi chết đi cho ích kỷ là khi sinh ra trong sự sống đời đời.
| Phần / Mạch văn | Phạm vi câu | Chủ đề giáo lý trọng tâm và vai trò nghi lễ |
|---|---|---|
| I. Kinh Hòa Bình · Sáu Cặp Chuyển Hóa Tâm Hồn | Đoạn 1 đến 3 | Khí cụ bình an: đem yêu thương, thứ tha, hòa hợp, chân lý, đức tin, cậy trông, ánh sáng và niềm vui |
| II. Kinh Hòa Bình · Nghịch Lý Cho Đi Và Tha Thứ | Đoạn 4 đến 6 | Tìm an ủi người, tìm hiểu biết người, tìm yêu thương người; chính khi cho đi là khi nhận lãnh |
| III. Kinh Cáo Mình (Confiteor) Mở Đầu Thánh Lễ | Đoạn 7 đến 8 | Thú nhận lỗi lầm trong tư tưởng, lời nói, việc làm và thiếu sót; Mea culpa, mea maxima culpa |
| IV. Kinh Ăn Năn Tội & Kinh Trông Cậy (Sub Tuum) | Đoạn 9 đến 12 | Ăn năn tội cách trọn vì yêu mến Chúa trên hết mọi sự; ẩn náu dưới sự che chở của Mẹ Thiên Chúa |
Phần II (Đoạn 7 đến 12) là ba lời kinh Hòa giải và Phó thác: Kinh Cáo Mình (Đoạn 7 và 8) nhìn nhận sự thật về yếu đuối của mình trước mặt Thiên Chúa và anh chị em; Kinh Ăn Năn Tội (Đoạn 9 và 10) khơi dậy lòng thống hối vì yêu mến Thiên Chúa là Đấng cực tốt cực lành cùng quyết tâm chừa cải; và Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở / Kinh Trông Cậy (Đoạn 11 và 12) khép lại ngày sống trong vòng tay bình an của Chúa và Mẹ Maria.
Trong Kinh Cáo Mình (Đoạn 7), cụm từ 'trong tư tưởng, lời nói, việc làm và những điều thiếu sót' (cogitatione, verbo, opere et omissione) nhắc nhở một chân lý đạo đức rất sâu sắc: con người không chỉ có lỗi khi làm điều xấu (opere), mà còn có lỗi khi thấy người khác cần giúp đỡ, thấy điều thiện trong tầm tay của mình mà thờ ơ không chịu làm (omissione - lỗi thiếu sót).
VThực hành tụng niệm, nghi quỹ hành trì và sức sống văn hóa
Trong mọi gia đình Công giáo Việt Nam, vào giờ Kinh Tối trước khi đi ngủ, sau khi xét mình nhìn lại một ngày sống, cả nhà luôn đọc chung Kinh Cáo Mình, Kinh Ăn Năn Tội và kết thúc bằng Kinh Trông Cậy cùng ba câu lạy ('Trái Tim Cực Thánh Đức Chúa Giêsu...').
Kinh Hòa Bình của Thánh Phanxicô thường được hát trong phần Hiệp Lễ hoặc Kết Lễ, trong các buổi gặp gỡ liên tôn và các hoạt động bác ái xã hội.
Giáo lý Công giáo dạy rằng lời Kinh Ăn Năn Tội đọc với lòng 'Ăn năn tội cách trọn' (Contritio perfecta, đau đớn vì đã xúc phạm đến Thiên Chúa là Cha nhân lành vô cùng) có sức giao hòa ngay lập tức linh hồn với Thiên Chúa kèm với ước muốn lãnh nhận Bí tích Hòa Giải.
Cùng với 9 bộ kinh trước, chuyên khảo Bộ X này hoàn thành trọn vẹn 10 bộ kinh điển Công Giáo trên Vạn Đạo Đường: bao quát đầy đủ Kinh Chúa Nhật, Kinh Tin Kính, Bát Phúc, Thánh Vịnh 22, Magnificat, Gloria - Sanctus, Mân Côi - Salve Regina, Veni Creator - Veni Sancte Spiritus, Te Deum - Tantum Ergo và Kinh Hòa Bình - Kinh Ăn Năn Tội.
Toàn bộ 10 bộ kinh phản ánh trọn vẹn vẻ đẹp phụng vụ, chiều sâu thần học và sức sống bác ái của Giáo hội Công giáo.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tại sao bài Kinh Hòa Bình của Thánh Phanxicô lại được mọi tôn giáo và nền văn hóa trên thế giới yêu mến?
Bởi bài kinh không dùng một lời lẽ tranh biện nào mà đi thẳng vào sự chuyển hóa nội tâm của chính người cầu nguyện: thay vì đòi hỏi thế giới phải thay đổi trước, người cầu nguyện xin Chúa biến chính bản thân mình thành người gieo yêu thương, tha thứ và hòa giải.
Cử chỉ đấm ngực ba lần khi đọc câu 'Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng' trong Kinh Cáo Mình có ý nghĩa gì?
Bắt nguồn từ hình ảnh người thu thuế khiêm nhường đứng đằng xa đấm ngực thưa 'Lạy Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi' trong Tin Mừng Luca (18:13); Thánh Augustinô giải thích rằng đấm ngực là gõ vào cánh cửa lương tâm mình để nhận lỗi thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cho người khác.
Thế nào là 'Ăn năn tội cách trọn' trong Kinh Ăn Năn Tội?
Giáo lý phân biệt hai mức độ: 'Ăn năn tội chưa trọn' (Attritio) là hối hận vì sợ hình phạt hỏa ngục; còn 'Ăn năn tội cách trọn' (Contritio) là đau đớn thật lòng vì nhận ra tội lỗi của mình đã làm buồn lòng Thiên Chúa là Đấng 'phép tắc vô cùng và cực tốt cực lành' đã yêu thương mình trước, như câu kinh Việt Nam: 'Tôi kính mến Chúa hết lòng hết sức trên hết mọi sự'.
Nguồn gốc cổ xưa của Kinh Dưới Áo Choàng Che Chở (Sub Tuum Praesidium) và Kinh Trông Cậy là gì?
Kinh Sub Tuum Praesidium ra đời từ cộng đoàn Kitô hữu Alexandria (Ai Cập) vào thế kỷ III giữa thời kỳ bách hại, tìm thấy trên mảnh giấy cói năm 250 SCN. Khi truyền vào Việt Nam từ thế kỷ XVII, lời kinh này kết hợp với ba nhân đức đối thần (Tin - Cậy - Mến) tạo nên bài 'Kinh Trông Cậy' đọc cuối mỗi giờ kinh gia đình.