VẠN ĐẠO ĐƯỜNGHALL OF MYRIAD PATHSEnglishENVề trang Thầy Ưng Khiêm
VẠN ĐẠO ĐƯỜNG

Shinzen Haishi Và Kamidana Haishi: Toàn Văn Lời Khấn Trước Điện Thờ Thần Xã, Khám Thờ Gia Đình, Lễ Dâng Gạo Muối Nước Và Lễ Tạ Ơn Lúa Mới

Shinzen Haishi · Kamidana Haishi · Shinzen Haishi, Kamidana Haishi, Jinja Haishi, Thần Tiền Bái Từ, Thần Bằng Bái Từ, Kenshinsen Norito, Niinamesai Kannamesai Norito, Lời khấn Kami hằng ngày

Bộ lời khấn nhật tụng cốt lõi gắn liền với đời sống tâm linh của mỗi gia đình và thần xã Nhật Bản: từ lời kính bái Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami và Thổ Địa Thần Ubusuna no Ōkami trước khám thờ Kamidana mỗi sáng, lời khấn trước điện thờ thần xã, nghi thức dâng cơm rượu nước muối (Shinsen) cho tới lời tạ ơn lúa mới mùa thu

Thuộc đạo
Thần Đạo Nhật Bản
Niên đại
Cội nguồn từ văn khấn Norito thời Engishiki (927), định hình quy chuẩn gia đình từ thời Edo, Meiji và chuẩn hóa bởi Jinja Honchō sau năm 1946
Ngôn từ của Shinzen Haishi và Kamidana Haishi kế thừa trực tiếp kho từ vựng Yamato cổ của Quyển 8 bộ Engishiki năm 927 (như kakemaku mo kashikoki, tairakeku yasurakeku, kashikomi kashikomi mo mōsu). Tục lập khám thờ Kamidana trong từng gia đình lan rộng khắp Nhật Bản từ thế kỷ 17 tới thế kỷ 18 nhờ các thầy tư tế Oshi của Thần Cung Ise đi phát thần phù Jingū Taima. Sau năm 1946, Hiệp hội Thần xã Bản sảnh (Jinja Honchō) và các Thần xã Sảnh cấp tỉnh đã biên tập và ban hành các bản Kamidana Haishi và Jinja Haishi ngắn gọn, chuẩn mực để tín đồ tụng đọc hằng ngày tại gia và tại đền.
Độ dài
15 câu đoạn chuẩn mực chia làm 4 nghi thức liên hoàn (Kamidana Haishi, Shinzen Haishi, Kenshinsen Norito và Lễ Tạ Ơn Lúa Mới)
Bảng kinh trình bày trọn vẹn 15 câu đoạn bằng hệ phiên tự Hepburn quốc tế: từ câu 1 tới câu 5 là bài Kamidana Haishi (Thần Bằng Bái Từ) đọc trước khám thờ gia đình; từ câu 6 tới câu 9 là bài Shinzen Haishi / Jinja Haishi (Thần Tiền Bái Từ) đọc khi hành lễ trước chính điện thần xã; từ câu 10 tới câu 12 là bài Kenshinsen Norito đọc khi dâng lễ vật gạo, muối, nước và rượu miki mỗi sáng; từ câu 13 tới câu 15 là bài chúc từ tạ ơn lúa mới trong dịp lễ Kannamesai và Niinamesai.
Thường tụng khi
Đọc mỗi buổi sáng và buổi chiều trước khám thờ Kamidana tại gia, đọc vào ngày mồng 1 và ngày 15 hằng tháng (Tsukinamisai), khi đi lễ thần xã bản thổ và trong lễ tạ ơn mùa thu

ITrước Khi Đọc

Mỗi buổi sáng tinh mơ trong hàng triệu ngôi nhà truyền thống ở Nhật Bản, trước khi cả gia đình bắt đầu bữa điểm tâm hay bước ra khỏi cửa đi làm, người chủ gia đình rửa sạch đôi bàn tay, thay chén nước trong, đĩa muối trắng và nắm gạo mới trên chiếc khám thờ gỗ bách đặt cao ngang tầm mắt, cúi đầu hai lần, vỗ tay hai tiếng vang giòn rồi chắp tay cất lời: Kore no kamidoko ni shizumarimasu, kakemaku mo kashikoki Amaterasu Ōmikami, Ubusuna no Ōkami... Lời khấn ngắn gọn, đầm ấm mà trang nghiêm ấy chính là Kamidana Haishi (Thần Bằng Bái Từ), đi đôi cùng Shinzen Haishi (Thần Tiền Bái Từ) tạo thành bộ lời khấn nhật tụng gần gũi nhất của Thần Đạo Nhật Bản.

Nếu như bài Ōharae no Kotoba (Đại Phất Từ) là bản giao hưởng thần thoại đồ sộ giải trừ mọi tội lỗi và uế trược cho cả quốc gia vào dịp cuối tháng Sáu và cuối tháng Mười Hai, và bài Haraekotoba tám dòng là lời tẩy uế mở đường trước mọi khóa lễ, thì Shinzen Haishi và Kamidana Haishi chính là phần thân lễ cầu nguyện chính thức khi con người đứng đối diện trước thánh nhan của chư thần kami. Trong thuật ngữ nghi lễ Nhật Bản, Shinzen (Thần Tiền) nghĩa là trước mặt thần linh tại điện thờ hoặc thần xã; Kamidana (Thần Bằng, trong cổ ngữ đọc là Kamidoko tức Thần Sàng) là chiếc kệ thờ thần linh đặt trên cao trong ngôi nhà; còn Haishi (Bái Từ, tương đương với ogami-kotoba trong tiếng Nhật thuần túy) là lời kính bái, lời thưa trình khi cúi lạy.

Cấu trúc tâm linh của một ngôi nhà theo truyền thống Thần Đạo luôn gắn kết chặt chẽ với hai trục không gian lớn: trục quốc gia vũ trụ hướng về Thần Cung Ise nơi thờ Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami, và trục quê hương bản thổ hướng về ngôi thần xã địa phương nơi thờ vị thần giữ đất sinh dưỡng Ubusuna no Ōkami (Sản Thổ Đại Thần, cũng gọi là Ujigami). Chính vì thế, bên trong khám thờ Kamidana của mỗi gia đình luôn an vị ba tấm thần phù (ofuda): chính giữa là thần phù Jingū Taima của Thần Cung Ise, bên phải là thần phù của vị thần Ubusuna no Ōkami nơi gia đình đang cư ngụ, và bên trái là thần phù của ngôi thần xã mà gia đình đặc biệt sùng kính (như Fushimi Inari cầu việc làm ăn hay Izumo Taisha cầu nhân duyên hòa hợp). Bài khấn Kamidana Haishi gọi tên đúng thứ tự ba ngôi thần ấy, nối thêm lời kính vọng Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi (chư vị Tổ Thần xa xưa của dòng họ) để hợp nhất lòng biết ơn nguồn cội với sự che chở cho con cháu trong nhà.

Để người đọc và người thực hành nắm được trọn vẹn chu trình lễ bái từ trong nhà ra tới thần xã và xuyên suốt bốn mùa trong năm, chuyên khảo này trình bày mười lăm câu đoạn chuẩn mực chia thành bốn phần liên hoàn: Phần I là bài Kamidana Haishi đọc trước bàn thờ gia đình; Phần II là bài Shinzen Haishi (Jinja Haishi) đọc khi đi lễ tại thần xã; Phần III là bài Kenshinsen Norito đọc khi dâng lễ vật gạo, muối, nước và rượu miki mỗi sáng; và Phần IV là lời chúc từ tạ ơn mùa gặt trong hai đại lễ lúa mới Kannamesai và Niinamesai. Toàn bộ văn bản được phiên tự Hepburn chuẩn quốc tế, kèm cột hướng dẫn nhịp tụng, từ vựng âm Hán Nhật và bản dịch tiếng Việt, tiếng Anh độc lập của thư viện.

Theo giáo nghĩa

Theo giáo nghĩa Thần Đạo do Hiệp hội Thần xã Bản sảnh (Jinja Honchō) truyền dạy, nguyên tắc cốt tử nhất khi cất lời Shinzen Haishi hay Kamidana Haishi là Kansha (cảm tạ, biết ơn) luôn phải đi trước Kigan (cầu nguyện, ước xin). Con người nhận được hơi thở sự sống, ánh nắng mặt trời, nước ngọt, hạt lúa và mái nhà bình yên đều nhờ ân đức che chở gọi là Mi-megumi (Ân Huệ) và Mi-itsu (Uy Linh) của chư thần cùng tổ tiên. Bởi vậy, khi đứng trước điện thờ hay khám thờ Kamidana, người hành lễ không bắt đầu bằng việc đòi hỏi lợi lộc cá nhân, mà trước hết dâng tấm lòng kiyoki akaki makoto no kokoro (tấm lòng trong sạch, sáng sủa, chân thành không chút giả dối, tức đức tính Akaki Kiyoki Naoki Makoto no Kokoro hay Seimei Seichoku), tạ ơn vì một ngày qua cả nhà được bình an, rồi mới cầu xin thần linh tiếp tục ban sức khỏe để mỗi người tự mình hăng say làm tròn bổn phận và nghề nghiệp chân chính (nariwai wo susume-tamai).

Theo sử liệu

Xét về mặt lịch sử văn bản và xã hội học tôn giáo Nhật Bản, sự hình thành của bộ đôi Shinzen Haishi và Kamidana Haishi gắn liền với quá trình phổ cập nghi lễ cung đình xuống tầng lớp bình dân qua bốn giai đoạn lớn. Ở giai đoạn thứ nhất (thế kỷ 8 tới thế kỷ 10), các bài chúc từ Norito trong Quyển 8 bộ Engishiki năm 927 vốn chỉ do các quan tư tế dòng họ Nakatomi và Inbe đọc trong các đại lễ triều đình; dân thường khi tới thần xã chỉ vỗ tay bái vọng chứ chưa có văn bản khấn riêng. Sang giai đoạn thứ hai (thời trung đại Kamakura và Muromachi, thế kỷ 12 tới thế kỷ 16), các ngự sư (Onshi hoặc Oshi) từ Thần Cung Ise và vùng Kumano bắt đầu đi khắp các tỉnh thành để phát thần phù và dạy các gia đình võ sĩ, thương nhân lập kệ thờ thần (Kamidana) trong nhà cùng những câu khấn ngắn bằng cổ ngữ.

Bước sang giai đoạn thứ ba (thời kỳ Edo và Meiji, thế kỷ 17 tới đầu thế kỷ 20), các học giả phái Quốc Học (Kokugaku) như Motoori Norinaga (1730 tới 1801) và Hirata Atsutane (1776 tới 1843) đã biên soạn các tập sách hướng dẫn lễ bái hằng ngày (như Maiasa Shinhai Shiki, Nghi thức bái thần mỗi sáng), chắt lọc những câu văn đẹp nhất của Engishiki để tạo ra các bài khấn ngắn gọn cho gia chủ đọc trước Kamidana và trước bàn thờ tổ tiên (Mitamaya). Đến giai đoạn thứ tư (từ sau năm 1946 tới nay), Hiệp hội Thần xã Bản sảnh (Jinja Honchō) cùng các Thần xã Sảnh địa phương đã chuẩn hóa bài Kamidana Haishi và Shinzen Haishi thành bản văn mười lăm câu đoạn trang nhã, loại bỏ các yếu tố chính trị thời chiến, giữ trọn vẹn tinh thần cầu quốc thái dân an, gia đạo hưng long và tạ ơn hạt lúa của nền văn minh nông nghiệp Nhật Bản.

IIToàn Văn Shinzen Haishi, Kamidana Haishi, Kenshinsen Và Chúc Từ Lúa Mới (15 Câu Đoạn)

Bảng bốn cột dưới đây trình bày trọn vẹn 15 câu đoạn của bộ lời khấn nhật tụng Thần Đạo theo hệ phiên tự Hepburn chuẩn quốc tế, hoàn toàn không dùng ký tự chữ Hán. Cột thứ hai cung cấp hướng dẫn ngắt nhịp lấy hơi khi đọc Haishi và Norito kèm giải nghĩa từ vựng Nhật cổ và âm Hán Nhật. Cột thứ ba và thứ tư là bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh của thư viện.

Nghe nguyên văn, bản ghi âm người tụngGhi âm: UK Master Academy
Toàn văn 15 câu đoạn của Kamidana Haishi (Câu 1 tới 5), Shinzen Haishi / Jinja Haishi (Câu 6 tới 9), Kenshinsen Norito dâng gạo muối nước (Câu 10 tới 12) và Chúc từ tạ ơn lúa mới Kannamesai, Niinamesai (Câu 13 tới 15). Phiên tự Hepburn, nhịp đọc và dịch nghĩa Việt, Anh do thư viện biên soạn.
CâuNguyên bản Nhật cổ (Hepburn)Nhịp tụng và từ vựng Hán Nhật / cổ ngữBản dịch tiếng ViệtTiếng Anh
1Kore no kamidoko ni shizumarimasu, kakemaku mo kashikoki Amaterasu Ōmikami, Ubusuna no Ōkami, tachi no mae wo okinaga ni ogami-matsuru.Nhịp tụng: Kore no kamidoko ni / shizumarimasu / kakemaku mo kashikoki / Amaterasu Ōmikami / Ubusuna no Ōkami / tachi no mae wo / okinaga ni ogami-matsuru | Từ cổ: kamidoko (Thần Sàng, tức khám thờ Kamidana), shizumarimasu (trấn tọa an ngự), okinaga ni (hơi thở dài lâu bền bỉ, mãi mãi).[Kamidana Haishi - Câu 1] Trước khám thờ linh thiêng (kamidoko) nơi các Ngài đang êm đềm trấn tọa này, con xin đem hơi thở dài lâu và lòng thành bền bỉ mà cúi đầu kính bái trước thánh nhan Đức Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami và Đức Bản Thổ Đại Thần Ubusuna no Ōkami, những đấng mà chỉ nhắc tới hồng danh thôi lòng con đã xiết bao kính sợ.[Kamidana Haishi - Clause 1] Before the august presence of Amaterasu Ōmikami and Ubusuna no Ōkami, whose very names are spoken in deepest awe and who tranquilly abide upon this sacred household altar (kamidoko), with long-enduring breath and unceasing devotion we humbly bow in worship.
2Haruka ni Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi, moromoro no magagoto tsumi kegare aramu wo ba, harae-tamai kiyome-tamaite,Nhịp tụng: Haruka ni / Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi / moromoro no magagoto / tsumi kegare aramu wo ba / harae-tamai kiyome-tamaite | Từ cổ: Tōtsu-mi-oya no Ōkami (Viễn Ngự Tổ Đại Thần, chư vị Tổ Thần xa xưa của dòng tộc), magagoto (tai ương cong lệch).[Kamidana Haishi - Câu 2] Đồng thời từ nơi đây con xin hướng vọng về chư vị Tổ Thần xa xưa của dòng họ (Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi): phàm trong đời sống có vướng phải điều tai ương cong lệch, lỗi lầm hay ô uế nào, cúi xin các Ngài hãy phất trừ và thanh lọc cho trong sạch,[Kamidana Haishi - Clause 2] And looking afar in reverence to the Distant Ancestral Kami of our lineage (Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi): whatever crooked calamities, transgressions or defilements there may be, we pray you to sweep them away and make all pure,
3Sumeragi no mi-yo wo tokurakakeku kakiwaka ni, iku-yo mo tairakeku yasurakeku mamori-tamae to,Nhịp tụng: Sumeragi no mi-yo wo / tokurakakeku kakiwaka ni / iku-yo mo / tairakeku yasurakeku / mamori-tamae to | Từ cổ: tokurakakeku kakiwaka ni (vững bền như bàn thạch và luôn trẻ trung tươi mới), tairakeku yasurakeku (thái bình và an ổn).[Kamidana Haishi - Câu 3] cúi xin các Ngài hộ trì cho kỷ nguyên đất nước luôn vững bền như đá tảng, mãi mãi tươi trẻ, qua muôn đời vẫn thái bình và an lạc;[Kamidana Haishi - Clause 3] guarding the sovereign's age so that it may stand firm as eternal rock and ever-fresh in vitality, in peace and tranquility through countless generations;
4Ie no uchi no hito-domo wo mo, yorokobi-goto ōku, nariwai wo susume-tamai, umu no ko-ra ni itaru made, yakusai naku sukoyaka ni sachiwae-tamae to,Nhịp tụng: Ie no uchi no hito-domo wo mo / yorokobi-goto ōku / nariwai wo susume-tamai / umu no ko-ra ni itaru made / yakusai naku sukoyaka ni / sachiwae-tamae to | Từ cổ: nariwai (sinh kế, nghề nghiệp làm ăn), umu no ko-ra (con cháu sinh sôi trong nhà), sachiwae-tamae (ban phúc lành).[Kamidana Haishi - Câu 4] và xin che chở cho mọi người trong gia đình chúng con luôn có nhiều niềm vui, công việc làm ăn và nghề nghiệp ngày một tiến tới, cho tới cả đàn con cháu sinh ra đều không gặp tai ách bệnh tật, được khỏe mạnh tráng kiện và hưởng trọn phúc lành;[Kamidana Haishi - Clause 4] and blessing all who dwell within this household with abundant joy, advancing our daily livelihood and work, and granting that even down to our children and descendants all may be free of misfortune and illness, flourishing in sound health and happiness;
5Osoremi osoremi mo mōsu.Nhịp tụng: Osoremi / osoremi mo / mōsu | Hán Nhật: Khủng (osoremi) Thân (mōsu). Hạ thấp giọng và cúi đầu sâu khi dứt âm su, tương đương với công thức kashikomi kashikomi mo mōsu.[Kamidana Haishi - Câu 5] con xin với tấm lòng kính sợ, muôn phần kính sợ mà dâng lời khấn bạch.[Kamidana Haishi - Clause 5] in deepest awe, in deepest awe, we humbly speak.
6Kono kami no mi-mae ni tsutsushimite mōsaku, kakemaku mo kashikoki Ubusuna no Ōkami no mi-mae wo, asana yūna ni aogi-matsurite,Nhịp tụng: Kono kami no mi-mae ni / tsutsushimite mōsaku / kakemaku mo kashikoki / Ubusuna no Ōkami no mi-mae wo / asana yūna ni / aogi-matsurite | Từ cổ: tsutsushimite mōsaku (cung kính thưa rằng), asana yūna ni (mỗi buổi sớm mai và mỗi buổi chiều tà), aogi-matsuru (ngước trông tôn kính).[Shinzen Haishi - Câu 6] Trước thánh tiền của vị Thần nơi điện thờ này, con xin cung kính thưa rằng: hằng ngày mỗi buổi sớm mai và mỗi buổi chiều hôm, chúng con đều ngước trông tôn kính trước uy đức cao cả của Đức Bản Thổ Đại Thần (Ubusuna no Ōkami),[Shinzen Haishi - Clause 6] Before the august presence of this shrine's deity we reverently speak: looking up every morning and every evening in veneration toward the august presence of our tutelary deity, Ubusuna no Ōkami, whose name is spoken in deepest awe,
7Kiyoki akaki makoto no kokoro mochite, kono mi-mae ni mōde-kitarite ogami-matsuru koto no yoshi wo, tairakeku yasurakeku kikoshimeshite,Nhịp tụng: Kiyoki akaki / makoto no kokoro mochite / kono mi-mae ni / mōde-kitarite / ogami-matsuru koto no yoshi wo / tairakeku yasurakeku kikoshimeshite | Từ cổ: kiyoki akaki makoto no kokoro (Minh Tịnh Chính Trực chi tâm, tấm lòng trong trẻo sáng ngời chân thật), mōde-kitaru (hành hương tìm tới bái yết).[Shinzen Haishi - Câu 7] hôm nay mang theo tấm lòng trong sạch, sáng ngời và chân thật (makoto no kokoro), con tìm tới trước điện thờ cúi đầu lễ bái; cúi xin Ngài hoan hỷ, bình tâm lắng nghe duyên cớ lời thỉnh cầu của con,[Shinzen Haishi - Clause 7] today, bearing a pure, bright and sincere heart (kiyoki akaki makoto no kokoro), we have come before your sanctuary to bow in worship; deign to hear our petition in peace and tranquil favor,
8Yo no naka yutaka ni, ame ga shita tairakeku, ujiko sūkeisha no ie-ie wo mo yakusai naku, ono-ono ga tsutome-isoshimu waza wo tasuke-michibiki-tamae to,Nhịp tụng: Yo no naka yutaka ni / ame ga shita tairakeku / ujiko sūkeisha no ie-ie wo mo / yakusai naku / ono-ono ga tsutome-isoshimu waza wo / tasuke-michibiki-tamae to | Hán Nhật: ujiko (Thị tử, người dân thuộc giáo xứ thần xã), sūkeisha (Sùng kính giả, tín đồ thập phương), tsutome-isoshimu waza (công việc chuyên cần rèn luyện).[Shinzen Haishi - Câu 8] xin phù hộ cho thế gian được trù phú, thiên hạ được thái bình, từng mái nhà của người dân bản hạt (ujiko) cùng khách thập phương sùng kính (sūkeisha) đều thoát mọi tai ương, và xin trợ lực dẫn đường cho công việc mà mỗi người đang chuyên cần gánh vác đều được thành tựu tốt đẹp;[Shinzen Haishi - Clause 8] granting that the world may be prosperous and all beneath heaven at peace, that every home of your local parishioners (ujiko) and devoted worshippers (sūkeisha) be kept free of calamity, and that the callings and labors which each person diligently pursues may be aided and guided to fulfillment;
9Kashikomi kashikomi mo mōsu.Nhịp tụng: Kashikomi / kashikomi mo / mōsu | Kết thúc phần khấn trước chính điện thần xã (Shinzen Haishi), sau đó người lễ thực hiện hai lạy, hai tiếng vỗ tay (Kashiwade) và một lạy kết.[Shinzen Haishi - Câu 9] con xin hết lòng kính sợ, kính sợ mà tấu trình.[Shinzen Haishi - Clause 9] in deepest awe, in deepest awe, we humbly speak.
10Kakemaku mo kashikoki Kamidana no Ōkami-tachi no mi-mae ni, kiyoki mi-ke, mi-ki, mizu, shio no kusagusa no mono wo tatematsurite,Nhịp tụng: Kakemaku mo kashikoki / Kamidana no Ōkami-tachi no mi-mae ni / kiyoki mi-ke, mi-ki, mizu, shio no / kusagusa no mono wo / tatematsurite | Từ cổ: mi-ke (Ngự Thực, hạt gạo cơm dâng thần), mi-ki (Ngự Tửu, rượu sake thiêng), mizu (nước trong), shio (muối trắng tinh khiết), tatematsuru (kính dâng).[Kenshinsen Norito - Câu 10] Trước thánh tiền của chư vị Đại Thần ngự trên khám thờ Kamidana tôn nghiêm, con xin thành kính dâng lên những phẩm vật tinh khiết gồm gạo thơm (mi-ke), rượu thiêng (mi-ki), nước trong (mizu) và muối trắng (shio),[Kenshinsen Norito - Clause 10] Before the august presence of the Great Kami enshrined upon this Kamidana altar, we reverently present these pure offerings of sacred rice (mi-ke), sacred sake (mi-ki), fresh water (mizu) and white salt (shio),
11Amaterasu Ōmikami no megumi to, Ubusuna no Ōkami no mi-itsu ni yorite, kyō no kono hi mo tairakeku yasurakeku sugoshimese-tamae to,Nhịp tụng: Amaterasu Ōmikami no megumi to / Ubusuna no Ōkami no mi-itsu ni yorite / kyō no kono hi mo / tairakeku yasurakeku / sugoshimese-tamae to | Từ cổ: megumi (ân huệ nuôi dưỡng như ánh nắng), mi-itsu (Ngự Uy Linh, đức uy nghiêm che chở).[Kenshinsen Norito - Câu 11] nương nhờ ân huệ bao la của Đức Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami và uy linh che chở của Đức Bản Thổ Đại Thần Ubusuna no Ōkami, cúi xin cho chúng con suốt trọn ngày hôm nay lại được sống trong cảnh bình yên, hòa thuận và không chút hiểm nguy,[Kenshinsen Norito - Clause 11] praying that through the nurturing grace of Amaterasu Ōmikami and the august protective virtue of Ubusuna no Ōkami, you may grant us to pass this day too in peace, harmony and safety;
12Tsutsushimite ogami-matsuru to mōsu.Nhịp tụng: Tsutsushimite / ogami-matsuru to / mōsu | Câu kết ngắn gọn dùng mỗi buổi sáng ngay sau khi bày lễ vật Shinsen lên kệ thờ.[Kenshinsen Norito - Câu 12] con xin cung kính cúi đầu lễ bái và thưa trình.[Kenshinsen Norito - Clause 12] with reverent hearts we bow in worship and humbly speak.
13Kakemaku mo kashikoki Amaterasu Ōmikami, Toyouke no Ōkami, narabi ni yaoyorozu no kami-tachi no mi-mae ni, kashikomi kashikomi mo mōsaku,Nhịp tụng: Kakemaku mo kashikoki / Amaterasu Ōmikami / Toyouke no Ōkami / narabi ni yaoyorozu no kami-tachi no mi-mae ni / kashikomi kashikomi mo mōsaku | Danh hiệu: Toyouke no Ōkami (Phong Thụ Đại Thần, vị thần chủ quản lương thực ngũ cốc thờ tại Ngoại Cung Gekū của Thần Cung Ise).[Chúc từ Lúa Mới Kannamesai & Niinamesai - Câu 13] Trước thánh tiền của Đức Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami, Đức Phong Thụ Đại Thần Toyouke no Ōkami chủ quản muôn hạt lương thực, cùng tám trăm vạn chư thần khắp cõi, con xin hết lòng kính sợ mà tấu rằng:[Kannamesai & Niinamesai Harvest Prayer - Clause 13] Before the august presence of Amaterasu Ōmikami, Toyouke no Ōkami, Goddess of Abundant Food, and all the eight million kami together, in deepest awe we humbly speak:
14Kotoshi no aki ni nari-idetaru okitsumono, hatsuho no mi-ke mi-ki wo yutaka ni tatematsurite, kamu-name nii-name no mi-matsuri wo tsukae-matsuru koto no yoshi wo kikoshimeshite,Nhịp tụng: Kotoshi no aki ni nari-idetaru / okitsumono / hatsuho no mi-ke mi-ki wo / yutaka ni tatematsurite / kamu-name nii-name no mi-matsuri wo / tsukae-matsuru koto no yoshi wo kikoshimeshite | Từ cổ: okitsumono (lúa mùa chín rộ trên đồng), hatsuho (Sơ Tuệ, những bông lúa đầu mùa tinh túy nhất), kamu-name (Thần Thường, lễ Kannamesai), nii-name (Tân Thường, lễ Niinamesai).[Chúc từ Lúa Mới Kannamesai & Niinamesai - Câu 14] nay đem những bông lúa đầu mùa (hatsuho) vừa kết hạt chín vàng trong tiết mùa thu năm nay nấu thành cơm mới và rượu mới dồi dào dâng lên, cử hành đại lễ Thần Thường (Kannamesai) và Tân Thường (Niinamesai) để tạ ơn trời đất; cúi xin chư vị chứng giám cho tấm lòng thành ấy,[Kannamesai & Niinamesai Harvest Prayer - Clause 14] presenting in abundance the sacred food and sacred sake prepared from the first-fruits rice ears (hatsuho) of the grain ripened this autumn, we celebrate the solemn harvest rites of Kannamesai and Niinamesai in thanksgiving; deign to hear and accept our offering,
15Mizuho no kuni no go-koku yutaka ni, yomo no tami yasurakeku, tokiwa ni kakiwa ni mamori-sachiwae-tamae to, kashikomi kashikomi mo mōsu.Nhịp tụng: Mizuho no kuni no / go-koku yutaka ni / yomo no tami yasurakeku / tokiwa ni kakiwa ni / mamori-sachiwae-tamae to / kashikomi kashikomi mo mōsu | Từ cổ: go-koku (ngũ cốc), tokiwa ni kakiwa ni (Thường Bàn Kiên Bàn, vĩnh cửu vững bền như tùng bách và đá tảng).[Chúc từ Lúa Mới Kannamesai & Niinamesai - Câu 15] cúi xin các Ngài mãi mãi (tokiwa ni kakiwa ni) hộ trì và ban phúc cho Xứ Sở Những Bông Lúa Tươi Tốt (Mizuho no kuni) này được mùa màng ngũ cốc bội thu, trăm họ bốn phương được ấm no an cư; con xin hết lòng kính sợ, kính sợ mà dâng lời tạ ơn.[Kannamesai & Niinamesai Harvest Prayer - Clause 15] and guard and bless this Land of Fresh Rice Ears (Mizuho no kuni) forever, firm as evergreen rock, so that the five grains may ripen in abundance and the people of all four quarters may live in peace; in deepest awe, in deepest awe, we humbly speak.

Bảng phân biệt bốn bài khấn trong khóa lễ thường nhật và lễ mùa của Thần Đạo

Trong thực tế hành lễ của người Nhật, bốn phần văn bản trên không đọc chồng chéo một lúc mà được phân vai rất rõ ràng theo không gian, thời điểm và lễ phẩm đi kèm. Bảng dưới đây tóm tắt quy tắc ứng dụng từng phần.

Phân biệt không gian, đối tượng thờ phụng và dịp sử dụng của bốn bài khấn trong chuyên khảo
Tên bài khấnCác câu trong bảng kinhKhông gian và đối tượng kính báiThời điểm đọc và lễ phẩm đi kèm
Kamidana Haishi (Thần Bằng Bái Từ)Câu 1 tới Câu 5Trước khám thờ Kamidana trong gia đình hoặc văn phòng; kính bái Amaterasu Ōmikami, Ubusuna no Ōkami và chư vị Tổ Thần (Tōtsu-mi-oya).Đọc mỗi buổi sáng (sau bài ngắn Haraekotoba) và đặc biệt trang trọng vào sáng ngày mồng 1 và ngày 15 hằng tháng khi thay cành lá sakaki.
Shinzen Haishi / Jinja Haishi (Thần Tiền Bái Từ)Câu 6 tới Câu 9Trước sảnh bái (Haiden) hoặc chính điện (Honden) của thần xã; kính bái vị thần chủ của ngôi đền (Go-saijin / Ubusuna no Ōkami).Đọc khi cá nhân hoặc gia đình đi lễ thần xã, sau khi đã rửa tay ở Temizuya, bỏ tiền lễ saisen, rung chuông suzu và cúi đầu hai lần.
Kenshinsen Norito (Lời khấn dâng lễ vật Shinsen)Câu 10 tới Câu 12Trước khám thờ Kamidana tại gia hoặc bàn lễ nhỏ; kính dâng bốn lễ vật cơ bản của sự sống lên chư thần.Đọc ngay lúc đặt khay lễ vật buổi sáng gồm gạo (kome / mi-ke), rượu (shinsei / mi-ki), nước trong (mizu) và muối trắng (shio).
Kannamesai & Niinamesai Norito (Chúc từ tạ ơn lúa mới)Câu 13 tới Câu 15Kính bái Amaterasu Ōmikami, Toyouke no Ōkami (Nữ thần Lương thực ở Ngoại Cung Ise) cùng tám trăm vạn chư thần.Đọc trong mùa thu hoạch lúa mới: dịp lễ Kannamesai (17 tháng 10) và đại lễ Niinamesai (23 tháng 11), khi dâng những hạt gạo đầu mùa (hatsuho).

IIIGiải Nghĩa Chuyên Sâu Từng Đoạn: Từ Khám Thờ Gia Đình Tới Lễ Tạ Ơn Hạt Lúa

Tám mục giải nghĩa dưới đây phân tích từng cụm từ cổ, cấu trúc thần học về ba ngôi thần trong gia đình và mối liên hệ mật thiết giữa bữa ăn hằng ngày với nghi lễ cung đình Nhật Bản.

Kore no kamidoko ni shizumarimasu, kakemaku mo kashikoki Amaterasu Ōmikami, Ubusuna no Ōkami, tachi no mae wo okinaga ni ogami-matsuru. (Câu 1)
Khám thờ Kamidoko và sự hội tụ của Thái Dương Thần Nữ với Thần Bản Thổ trong mái nhà

Câu mở đầu của Kamidana Haishi dùng danh từ cổ kamidoko (Thần Sàng, chỗ ngự trị của thần linh) để đọc cho chữ Kamidana (Thần Bằng, kệ thờ thần). Động từ tôn kính shizumarimasu (từ gốc shizumaru, nghĩa là lắng dịu, định tĩnh, an ngự vững vàng) cho thấy khi gia đình thỉnh thần phù (ofuda) từ thần xã về đặt vào khám gỗ bách trên cao, phân linh (bunrei) của thần linh đã thực sự an tọa êm đềm ngay dưới mái nhà để che chở cho gia chủ.

Hai danh hiệu được xướng lên đầu tiên phản ánh cấu trúc song hành của tín ngưỡng Nhật Bản: Amaterasu Ōmikami là vị tổng thị thần của toàn cõi Nhật Bản, nguồn sáng mặt trời nuôi sống muôn loài thờ tại Thần Cung Ise; còn Ubusuna no Ōkami (Sản Thổ Đại Thần, chữ ubusuna nghĩa gốc là mảnh đất nơi một người cất tiếng khóc chào đời) là vị thần bảo hộ trực tiếp cho làng xóm, khu phố nơi gia đình đang sinh sống. Cụm trạng ngữ cổ okinaga ni ghép oki (hơi thở, tức iki) với naga (dài lâu), diễn tả việc người khấn giữ hơi thở trầm tĩnh, dài lâu và nguyện trọn đời kính ngưỡng không ngơi nghỉ.

Haruka ni Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi, moromoro no magagoto tsumi kegare aramu wo ba, harae-tamai kiyome-tamaite, (Câu 2)
Hướng vọng Tổ Thần xa xưa (Tōtsu-mi-oya) và sự thanh lọc lỗi lầm mỗi ngày

Sau khi kính lễ hai đấng thần linh đang ngự trực tiếp trên Kamidana, câu 2 mở rộng tầm mắt bằng trạng từ haruka ni (vọng hướng về nơi xa xăm, xuyên qua không gian và thời gian) để kính bái Tōtsu-mi-oya no Ōkami-tachi (Viễn Ngự Tổ Đại Thần). Trong quan niệm của Thần Đạo cổ truyền, linh hồn của các bậc tổ tiên nhiều đời sau khi được con cháu cúng giỗ qua các mốc 33 năm hoặc 50 năm sẽ hòa nhập vào tập thể Tổ Thần thanh tịnh trên núi cao, hóa thành những vị kami hộ mệnh cho dòng họ. Ở nhiều gia đình Nhật Bản, bên dưới hoặc chếch bên cạnh kệ Kamidana còn có một khám thờ riêng gọi là Mitamaya (Ngự Linh Xá) hoặc Soreisha (Tổ Linh Xá) để thờ tổ tiên của gia tộc.

Nửa sau của câu 2 lặp lại công thức thanh tẩy kinh điển của Haraekotoba: moromoro no magagoto tsumi kegare aramu wo ba, harae-tamai kiyome-tamaite. Đặt câu này ngay giữa bài khấn sáng nhắc nhở gia chủ rằng trước khi cầu xin phúc lộc cho công việc trong ngày, tâm hồn và nếp nhà phải được gột sạch khỏi mọi điều cong lệch (magagoto), lỗi lầm (tsumi) và uế khí (kegare).

Sumeragi no mi-yo wo tokurakakeku kakiwaka ni ... yakusai naku sukoyaka ni sachiwae-tamae to, Osoremi osoremi mo mōsu. (Câu 3, 4 và 5)
Từ lời cầu quốc thái dân an tới sự hưng thịnh của nghề nghiệp gia đình (Nariwai) và con cháu

Câu 3 và câu 4 thể hiện trật tự cầu nguyện từ lớn tới nhỏ của văn hóa Đông Á: cầu cho đất nước thái bình trước (Câu 3), rồi mới cầu cho gia đình mình bên trong đất nước ấy (Câu 4). Cụm từ cổ tokurakakeku kakiwaka ni ở câu 3 kết hợp hai phẩm chất tưởng như đối lập mà bổ sung cho nhau: tokurakakeku (hoặc tokiwa ni kakiwa ni, bền vững bất biến như tảng đá lớn ngàn năm) và kakiwaka ni (luôn trẻ trung, tràn đầy nhựa sống mới mẻ như chồi non mùa xuân). Đó chính là lý tưởng Tokowaka (Thường Nhược, sự trẻ mãi không già thông qua việc đổi mới định kỳ) vốn là linh hồn của lễ làm mới đền thờ hai mươi năm một lần (Shikinen Sengū) tại Ise.

Sang câu 4, lời cầu cho gia đình dùng ba từ khóa hết sức thiết thực và nhân bản: yorokobi-goto ōku (trong nhà có nhiều chuyện vui mừng hòa thuận), nariwai wo susume-tamai (giúp cho nghề nghiệp, sinh kế ngày một phát đạt), và umu no ko-ra ni itaru made, yakusai naku sukoyaka ni sachiwae-tamae (cho tới cả đàn con cháu sinh ra cũng đều không vướng tai ương tật bệnh, được khỏe mạnh và hạnh phúc). Từ nariwai vốn có nghĩa gốc là việc trồng trọt cây trái sinh sôi trên đồng ruộng, về sau mở rộng thành mọi ngành nghề lao động lương thiện của con người. Câu 5 khép bài bằng Osoremi osoremi mo mōsu, cách đọc hiện đại hóa nhẹ nhàng của kashikomi kashikomi mo mōsu dùng phổ biến trong các bản in phát cho gia đình.

Kono kami no mi-mae ni tsutsushimite mōsaku ... tairakeku yasurakeku kikoshimeshite, (Câu 6 và 7)
Shinzen Haishi: Bước tới trước thần điện với tấm lòng Makoto trong sáng như gương

Từ câu 6 tới câu 9 chuyển không gian từ ngôi nhà riêng ra trước sân đền thần xã trong bài Shinzen Haishi (cũng gọi là Jinja Haishi). Cụm từ mở đầu Kono kami no mi-mae ni tsutsushimite mōsaku (Trước thánh tiền của vị Thần nơi đây, con xin cung kính thưa rằng) cho phép người hành lễ sử dụng bài khấn này tại bất kỳ thần xã nào trên đất Nhật Bản mà không sợ gọi sai tên thần. Cụm asana yūna ni aogi-matsurite (mỗi buổi sớm mai và mỗi buổi chiều tà đều ngước trông tôn kính) khẳng định mối giao cảm giữa người dân với ngôi đền bản thổ không chỉ diễn ra lúc có việc cần cầu xin, mà là sự gắn bó thường trực từng sớm từng chiều.

Điểm sáng giá nhất về mặt đạo đức học Thần Đạo nằm ở câu 7: kiyoki akaki makoto no kokoro mochite (mang theo tấm lòng trong sạch, sáng sủa và chân thành). Trong các chiếu chỉ cổ Senmyō thời Nara, cụm từ này viết là akaki kiyoki naoki makoto no kokoro (Minh Tịnh Chính Trực chi tâm). Thần Đạo không có một bộ giáo luật mười điều răn khắc trên đá, nhưng coi tấm lòng Makoto (chân thật, trong suốt như chiếc gương đồng Kagami đặt giữa chính điện thần xã) là phẩm hạnh tối thượng để con người có thể đứng trước thần linh và cảm thông với thần linh.

Yo no naka yutaka ni, ame ga shita tairakeku, ujiko sūkeisha no ie-ie wo mo ... Kashikomi kashikomi mo mōsu. (Câu 8 và 9)
Mối quan hệ cộng đồng giữa Ujiko (dân bản hạt) và Sūkeisha (tín đồ thập phương)

Câu 8 của bài Shinzen Haishi giúp người đọc hiểu rõ hai khái niệm xã hội học quan trọng bậc nhất trong tổ chức thần xã Nhật Bản: Ujiko (Thị tử) và Sūkeisha (Sùng kính giả). Thuở cổ đại, mỗi thị tộc (uji) thờ một vị thần tổ hoặc thần bảo hộ riêng gọi là Ujigami (Thị thần), và các thành viên trong thị tộc ấy gọi là ujiko. Từ thời trung đại sang hiện đại, ujiko chỉ toàn thể các hộ gia đình cư trú trong phạm vi địa giới hành chính quanh một ngôi thần xã (vùng đất của vị thần Ubusuna), những người cùng nhau đóng góp tu bổ đền và khiêng kiệu mikoshi trong lễ hội mùa. Ngược lại, sūkeisha là những người tuy sống ở tỉnh thành khác hoặc nước khác nhưng vì lòng kính ngưỡng đặc biệt đối với đức độ của vị thần nơi đền ấy (chẳng hạn người khắp nơi về lễ thần học vấn Tenjin hay thần lúa gạo Inari) mà tìm tới cầu nguyện.

Khi đọc câu 8, người đi lễ không chỉ xin cho riêng bản thân mình, mà cầu cho cả yo no naka yutaka ni, ame ga shita tairakeku (đời sống xã hội sung túc, cả gầm trời thái bình) và cho mọi mái nhà của cả ujiko lẫn sūkeisha đều bình an, ai nấy đều được thần linh tiếp sức trong công việc mình đang chuyên cần gánh vác (ono-ono ga tsutome-isoshimu waza).

Kakemaku mo kashikoki Kamidana no Ōkami-tachi no mi-mae ni, kiyoki mi-ke, mi-ki, mizu, shio no kusagusa no mono wo tatematsurite ... (Câu 10, 11 và 12)
Kenshinsen Norito: Ý nghĩa vũ trụ học của bốn lễ vật Gạo (Kome), Rượu (Miki), Nước (Mizu) và Muối (Shio)

Các câu 10, 11 và 12 là bài Kenshinsen Norito (Hiến Thần Soạn Chúc Từ), đọc vào mỗi buổi sáng khi gia chủ bày biện lễ vật lên khám thờ Kamidana. Trong Thần Đạo, đồ cúng dâng lên thần linh gọi chung là Shinsen (Thần Soạn, thức ăn của thần), và tại bàn thờ gia đình, toàn bộ tinh hoa của thiên nhiên Nhật Bản được cô đọng vào đúng bốn lễ vật căn bản nêu trong câu 10:

Thứ nhất là Mi-ke (Ngự Thực, tức gạo trắng kome đã vo sạch hoặc nấu thành cơm trắng): hạt lúa là kết tinh của ánh nắng mặt trời (Amaterasu), đất đai và mồ hôi người nông dân. Thứ hai là Mi-ki (Ngự Tửu, tức rượu sake ủ từ gạo và nước suối): tượng trưng cho niềm hoan hỷ và sự thăng hoa của hạt gạo qua quá trình lên men kỳ diệu. Thứ ba là Mizu (Thủy, nước lã trong vắt lấy vào sáng sớm đầu ngày, gọi là wakamizu): nguồn mạch duy trì sự sống và rửa sạch bụi trần. Thứ tư là Shio (Diêm, muối biển trắng kết tinh từ sóng đại dương): chất thanh tẩy mạnh mẽ nhất có nguồn gốc từ cuộc tắm gội misogi của thần Izanagi nơi cửa biển. Sau khi dâng lễ và đọc câu 11, 12 để tạ ơn megumi (ân huệ) và mi-itsu (uy linh) của thần linh, tới chiều hoặc sau buổi lễ, gia đình hạ các lễ vật ấy xuống nấu chung vào bữa cơm gia đình; nghi thức thụ lộc ấy gọi là Naorai (Trực Hội, cùng ăn một mâm với thần linh để đón nhận sinh lực).

Kakemaku mo kashikoki Amaterasu Ōmikami, Toyouke no Ōkami ... Mizuho no kuni no go-koku yutaka ni ... kashikomi kashikomi mo mōsu. (Câu 13, 14 và 15)
Chúc từ tạ ơn lúa mới Kannamesai và Niinamesai: Giao ước thiêng liêng của nền văn minh lúa nước

Ba câu cuối cùng (Câu 13, 14 và 15) đưa người đọc chạm tới nghi lễ trọng đại nhất trong lịch năm của Thần Đạo: lễ tạ ơn mùa lúa mới vào mùa thu, gồm Kannamesai (Thần Thường Tế, cử hành ngày 17 tháng 10 tại Thần Cung Ise để dâng những bông lúa đầu mùa lên Thái Dương Thần Nữ) và Niinamesai (Tân Thường Tế, cử hành ngày 23 tháng 11 tại Hoàng cung và khắp các thần xã trên toàn quốc, nơi Thiên hoàng đích thân dâng cơm mới, rượu mới lên chư thần rồi cùng thọ thực với thần linh).

Ở câu 13, đứng cạnh danh hiệu Amaterasu Ōmikami (thờ tại Nội Cung Naikū của Ise) là danh hiệu Toyouke no Ōkami (Phong Thụ Đại Thần, thờ tại Ngoại Cung Gekū của Ise), vị nữ thần chủ quản toàn bộ lúa gạo, ngũ cốc, y thực và nhà cửa của muôn dân. Câu 14 dùng hai từ cổ tuyệt đẹp của Engishiki: okitsumono (từ dùng riêng cho cây lúa nước chín vàng ngoài đồng ruộng) và hatsuho (Sơ Tuệ, những bông lúa chín đầu tiên được cắt dâng lên thần trước khi con người dám ăn hạt cơm mới). Đến câu 15, cụm Mizuho no kuni no go-koku yutaka ni (cầu cho ngũ cốc trên Xứ Sở Những Bông Lúa Tươi Tốt được dồi dào) khép lại vòng tròn từ mùa xuân cầu mùa (Toshigoi no Matsuri) tới mùa thu tạ ơn (Niinamesai).

IVCấu Trúc Khám Thờ Kamidana, Quy Tắc Bày Lễ Vật Shinsen Và Nghi Thức Nirei Nihakushu Ichirei

Trong nghi thức hành lễ Thần Đạo và chuẩn mực hướng dẫn của các thần chức Thần Đạo, việc đọc Kamidana Haishi và Shinzen Haishi luôn gắn liền với cách bài trí khám thờ và thứ tự đặt lễ vật cực kỳ chuẩn xác. Hiểu rõ sơ đồ trên kệ thờ Kamidana sẽ giúp người đọc hình dung ngay từng chữ trong bài khấn.

Cấu trúc bài trí khám thờ Kamidana và vị trí đặt bốn lễ vật Shinsen theo quy chuẩn của Hiệp hội Thần xã Bản sảnh (Jinja Honchō)
Hạng mục trên KamidanaTên gọi tiếng Nhật (Hepburn)Vị trí chuẩn xác (nhìn từ phía người đứng lễ vào khám thờ)Ý nghĩa biểu trưng và quy tắc thay mới
Phương hướng đặt kệKamidana no MukiĐặt ở nơi cao ráo, sạch sẽ, sáng sủa trong phòng khách, mặt khám thờ quay về hướng Nam (đón nắng mặt trời) hoặc hướng Đông (hướng mặt trời mọc).Tránh đặt dưới gầm cầu thang hoặc nơi có người đi lại ngay phía trên đầu ở tầng lầu (nếu nhà chung cư nhiều tầng thì dán chữ Kumo tức Mây lên trần nhà phía trên kệ).
Ba vị trí đặt Thần Phù (Ofuda)Sanja-zukuri / Ichisha-zukuriKhám ba cửa: Chính giữa đặt Jingū Taima (Thần Cung Ise); Bên phải đặt thần phù Ubusuna no Ōkami (đền bản thổ); Bên trái đặt thần phù đền sùng kính riêng (Sūkei Jinja).Nếu khám thờ nhỏ chỉ có một cửa (Ichisha-zukuri), xếp chồng ba tấm thần phù theo thứ tự: Jingū Taima ở mặt trước nhất, Ubusuna ở giữa, và đền sùng kính ở phía sau cùng. Thay thần phù mới vào dịp cuối năm.
Bốn lễ vật Shinsen (Gạo, Muối, Nước, Rượu)Kome, Shio, Mizu, MikiĐặt trên khay gỗ bách Sanbō: Chính giữa là đĩa Gạo (Kome); Bên phải là đĩa Muối (Shio) vun hình chóp; Bên trái là chén Nước (Mizu); Hai bên đĩa gạo là cặp bình Rượu (Miki / Heishi).Gạo, muối và nước thay mới mỗi buổi sáng sớm; rượu miki và các thức quả mùa vụ thường dâng thêm vào ngày mồng 1 và ngày 15 hằng tháng (Tsukinamisai).
Gương đồng và cành SakakiShinkyō & SakakiChiếc gương tròn nhỏ (Shinkyō) đặt chính giữa phía trước cửa khám; hai bình cắm cành cây lá xanh Sakaki đặt đối xứng hai bên ngoài cùng.Gương đồng tượng trưng cho ánh sáng mặt trời và tấm lòng Makoto không vướng bụi; cành cây Sakaki xanh quanh năm là vật đón linh khí thần linh (thay cành mới ngày 1 và 15 hằng tháng).
Dây thừng thiêng và dải giấy trắngShimenawa & ShideTreo ngang phía trên mặt trước của khung khám thờ, đầu gốc dây bện to hướng về bên phải (phía thượng tọa), cài bốn dải giấy gấp chữ Z (Shide).Phân định ranh giới thanh tịnh của thần giới (Kekai), ngăn không cho uế khí (kegare) xâm nhập vào không gian khám thờ.
Theo giáo nghĩa

Khi hành lễ trước Kamidana tại gia hoặc trước sảnh bái tại thần xã, bài khấn không đọc tách rời mà nằm gọn trong nghi thức Nirei Nihakushu Ichirei (Nhị Lễ Nhị Phách Thủ Nhất Lễ) theo năm bước tuần tự sau đây:

Bước 1 (Tiểu lễ Sarei): Tiến ra đứng ngay ngắn trước khám thờ hoặc sảnh bái, cúi nhẹ đầu một góc khoảng 15 độ để chào trước khi vào lễ chính. Bước 2 (Hai lạy sâu Nirei): Gập lưng cúi sâu một góc 90 độ hai lần chậm rãi, trang nghiêm. Bước 3 (Đọc lời khấn Haishi): Có hai truyền thống đều được Jinja Honchō chấp nhận: cách thứ nhất (phổ biến tại gia đình) là sau khi lạy hai lạy hoặc sau khi vỗ tay, giữ đầu hơi cúi rồi đọc bài Haraekotoba và bài Kamidana Haishi (hoặc Shinzen Haishi); cách thứ hai là thực hiện hai lạy, đọc lời khấn, rồi mới thực hiện lại hai lạy, hai vỗ tay và một lạy kết. Bước 4 (Hai tiếng vỗ tay Nihakushu / Kashiwade): Đưa hai bàn tay lên ngang ngực, kéo nhẹ bàn tay phải lùi xuống thấp hơn bàn tay trái khoảng một đốt ngón tay (tượng trưng cho việc thần linh ở ngôi trên, con người ở ngôi dưới), vỗ hai tiếng vang dứt khoát để bày tỏ niềm hoan hỷ giao cảm với thần linh, sau đó trượt hai bàn tay khít lại bằng nhau và chắp tay cầu nguyện. Bước 5 (Một lạy sâu Ichirei): Hạ tay xuống, cúi gập lưng 90 độ một lần cuối cùng, rồi cúi nhẹ 15 độ trước khi lui bước.

VĐối Chiếu Giao Thoa Văn Hóa: Bàn Thờ Kamidana Nhật Bản Và Bàn Thờ Thần Linh, Gia Tiên Của Người Việt

Khi một người Việt Nam tìm hiểu Kamidana Haishi, Shinzen Haishi và nghi thức dâng lễ buổi sáng của Thần Đạo Nhật Bản, điều gây xúc động mạnh mẽ nhất là sự tương đồng sâu sắc giữa hai nền văn minh lúa nước Đông Á trong cách tổ chức không gian thờ tự dưới mái nhà và tâm thức ứng xử với thần linh, tổ tiên.

1. Thế chân kiềng Quốc Tổ, Thổ Thần và Tổ Tiên dưới một mái nhà

Nếu trên khám thờ Kamidana và Mitamaya của người Nhật luôn có ba tầng kết nối là Thái Dương Thần Nữ Amaterasu (nguồn cội quốc gia), thần Ubusuna no Ōkami (thần giữ đất bản thổ) và Tōtsu-mi-oya (tổ tiên dòng họ), thì trong ngôi nhà truyền thống thuộc tín ngưỡng Thờ Cúng Tổ Tiên của người Việt cũng có cấu trúc tương ứng: bát hương chính giữa thờ Thần Linh Bản Cảnh Thành Hoàng và Thổ Công Táo Quân (Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá), bên cạnh là bát hương thờ Cửu Huyền Thất Tổ và Bà Cô Ông Mãnh của gia tộc.

2. Nghi lễ ngày Mồng Một, Ngày Rằm và quy tắc Muối, Gạo, Nước

Trong Thần Đạo, ngoài việc thay nước mỗi sáng, hai ngày lễ trọng định kỳ hằng tháng trước Kamidana và tại thần xã gọi là Tsukinamisai diễn ra vào ngày mồng 1 (Tsuitachi) và ngày 15 (tương ứng ngày Rằm), khi các gia đình thay cành lá sakaki tươi và dâng rượu miki. Ở Việt Nam, ngày Mồng Một (Sóc) và ngày Rằm (Vọng) cũng chính là hai kỳ hương khói trọng thể nhất mỗi tháng tại mọi gia đình và đền phủ, nơi trên bàn thờ luôn có ba hũ Chóe Gạo, Muối, Nước tương ứng hệt như Kome, Shio, Mizu trên kệ Kamidana.

3. Lễ Cơm Mới (Tết Hạ Nguyên, Thường Tân) và Đại lễ Lúa Mới Niinamesai

Lời chúc từ tạ ơn những bông lúa đầu mùa (hatsuho) trong lễ Kannamesai và Niinamesai ở Câu 13 tới 15 có mạch nguồn tâm linh hoàn toàn tương thông với Lễ Cơm Mới (Lễ Thường Tân / Tiến Tân) dịp tháng Mười âm lịch của người Việt Nam: khi lúa ngoài đồng vừa gặt về, con cháu chưa ai dám ăn trước mà phải giã mẻ gạo đầu tiên nấu nồi cơm mới dâng cúng Trời Đất, Thần Nông, Thành Hoàng và Gia Tiên để tạ ơn mùa màng.

4. Những điểm khác biệt cần lưu ý để tránh hiểu lầm khi hành lễ

Dù rất gần gũi về tâm thức, nghi thức Thần Đạo có hai điểm khác rõ rệt với phong tục Việt Nam: thứ nhất, Thần Đạo không đốt nhang (hương) và không đốt vàng mã trước Kamidana hay tại thần xã (dâng hương ở Nhật thuộc về bàn thờ Phật và người khuất Butsudan); thứ hai, Thần Đạo dùng tiếng vỗ tay vang (Kashiwade) để gọi thần và bày tỏ niềm vui trước Kamidana, trong khi trước bàn thờ Phật Butsudan ở Nhật thì chắp tay lặng lẽ không vỗ tay.

?Hỏi Đáp Nhanh

Kamidana Haishi và Shinzen Haishi khác nhau như thế nào

Kamidana Haishi (Thần Bằng Bái Từ) là lời khấn đọc trước chiếc khám thờ thần linh đặt trên cao trong ngôi nhà hoặc văn phòng (Kamidana), mở đầu bằng câu Kore no kamidoko ni shizumarimasu và gọi tên Đức Amaterasu Ōmikami, thần bản thổ Ubusuna no Ōkami cùng chư vị Tổ Thần để cầu bình an cho gia đình và nghề nghiệp. Còn Shinzen Haishi (Thần Tiền Bái Từ, cũng gọi là Jinja Haishi) là lời khấn đọc khi tín đồ đi lễ trực tiếp trước sảnh bái của một thần xã, mở đầu bằng Kono kami no mi-mae ni tsutsushimite mōsaku và nhấn mạnh việc mang tấm lòng trong sáng chân thật (kiyoki akaki makoto no kokoro) tới lễ thần.

Ba tấm thần phù (Ofuda) đặt bên trong khám thờ Kamidana của người Nhật gồm những vị thần nào

Theo quy chuẩn của Hiệp hội Thần xã Bản sảnh (Jinja Honchō), bên trong khám thờ Kamidana luôn thờ ba tấm thần phù (Ofuda): vị trí tôn quý nhất ở chính giữa (hoặc lớp trên cùng nếu khám một cửa) là Jingū Taima của Thần Cung Ise thờ Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami; vị trí bên phải (hoặc lớp giữa) là thần phù của Ubusuna no Ōkami, tức vị thần bảo hộ mảnh đất địa phương nơi gia đình cư ngụ; và vị trí bên trái (hoặc lớp dưới cùng) là thần phù của ngôi thần xã mà gia đình đặc biệt sùng kính (Sūkei Jinja).

Bốn lễ vật Shinsen dâng lên bàn thờ Kamidana mỗi sáng gồm những gì và đặt ở vị trí nào

Bốn lễ vật cơ bản dâng lên chư thần (Shinsen) nhắc tới trong câu 10 của bài kinh gồm: Gạo trắng hoặc cơm (Kome / Mi-ke) đặt ở chính giữa; Muối trắng tinh khiết (Shio) vun thành hình chóp nhỏ đặt ở phía bên phải; Nước lã trong sạch lấy vào đầu ngày (Mizu) đặt ở phía bên trái; và cặp bình Rượu sake trắng (Miki) đặt đối xứng hai bên đĩa gạo. Ngoài ra hai bên ngoài cùng của kệ thờ luôn cắm hai cành cây lá xanh Sakaki.

Khi đọc Kamidana Haishi hoặc đi lễ thần xã thì thực hiện nghi thức vỗ tay và cúi lạy theo thứ tự nào

Nghi thức chuẩn mực gọi là Nirei Nihakushu Ichirei (Hai lạy, Hai vỗ tay, Một lạy): đầu tiên cúi nhẹ đầu 15 độ chào (Sarei), tiếp theo cúi gập lưng sâu 90 độ hai lần (Nirei), đọc lời khấn tẩy uế Haraekotoba và bài Kamidana Haishi hoặc Shinzen Haishi, sau đó đưa hai tay lên ngang ngực kéo bàn tay phải lùi thấp hơn bàn tay trái một đốt ngón tay rồi vỗ hai tiếng vang giòn (Nihakushu / Kashiwade), khép hai bàn tay bằng nhau chắp lại, rồi hạ tay xuống cúi sâu 90 độ một lần cuối (Ichirei).

Cụm từ Kiyoki akaki makoto no kokoro trong câu 7 của bài khấn có ý nghĩa gì

Kiyoki akaki makoto no kokoro nghĩa là tấm lòng trong sạch (kiyoki), sáng sủa rạng rỡ (akaki) và chân thật không chút giả dối (makoto no kokoro). Đây là khái niệm đạo đức cốt lõi nhất của Thần Đạo Nhật Bản bắt nguồn từ các chiếu chỉ cổ thời Nara (Minh Tịnh Chính Trực chi tâm), dạy rằng lễ vật quý giá nhất mà con người dâng lên trước chiếc gương đồng trong chính điện thần xã chính là một nội tâm ngay thẳng, trong sáng như mặt gương.

Hai đại lễ Kannamesai và Niinamesai nhắc tới ở các câu 13 tới 15 diễn ra vào thời gian nào

Kannamesai (Thần Thường Tế) diễn ra vào ngày 17 tháng 10 hằng năm tại Thần Cung Ise, là lễ dâng những bông lúa đầu mùa (hatsuho) vừa gặt trong năm lên Thái Dương Thần Nữ Amaterasu Ōmikami và nữ thần lương thực Toyouke no Ōkami. Niinamesai (Tân Thường Tế) diễn ra vào ngày 23 tháng 11 hằng năm tại Hoàng cung và toàn bộ các thần xã Nhật Bản (nay cũng là Ngày Lễ Lao Động Cảm Tạ Kinrō Kansha no Hi của Nhật Bản), là đại lễ tạ ơn mùa màng trọng đại nhất trong năm khi cơm mới và rượu mới được dâng lên chư thần.

›Đọc Tiếp

Thần Đạo Nhật BảnThần Đạo Nhật BảnTrang trụ: thế giới quan kami, trục trong sạch và ô uế, cấu trúc thần xã và lịch sử Thần ĐạoHaraekotoba (Phất Từ)Tám dòng lời tẩy uế ngắn đọc mở đầu trước khi tụng Kamidana Haishi và Shinzen HaishiŌharae no Kotoba (Đại Phất Từ)Bài văn tế thanh tẩy lớn nhất của Thần Đạo từ Quyển 8 bộ Engishiki năm 927Amatsu Norito Và Rokkon ShōjōLời khấn Thiên Cung Chúc Từ và bài kệ Lục Căn Thanh Tịnh tụng khi leo núi thiêngNghi Thức Hành Lễ Thần ĐạoQuy chuẩn rửa tay Temizuya, lễ bái Nirei Nihakushu Ichirei, dâng cành Tamagushi và khám thờ KamidanaThần Cung IseThánh địa tối cao thờ Amaterasu Ōmikami và Toyouke no Ōkami, nơi phát thần phù Jingū TaimaThần Xã Fushimi Inari TaishaTổng bản cung thờ thần lúa gạo và thịnh vượng Inari Ōkami tại KyotoHarae-kotoba (Phất Từ, Lời Khấn Thanh Tẩy Trước Khi Lễ Kami)Ōharae no Kotoba (Đại Phất Từ, Lời Thanh Tẩy Lớn Thời Engishiki)Amatsu Norito (Thiên Chúc Từ) Và Rokkon Shōjō (Lục Căn Thanh Tịnh)Misogi no Ōharae Và Tokusa no Kandakara (Chúc Từ Mười Pháp Bửu Thiên Thượng)Toshigoi no Matsuri Norito (Chúc Từ Lễ Cầu Mùa Đầu Xuân, Engishiki Quyển 8)Cổ Sự Ký (Kojiki: Chương Khai Thiên Lập Địa Và Hang Đá Thiên Nham Hộ Của Nữ Thần Amaterasu)Inari Ōkami Norito (Chúc Từ Cầu Mùa Màng Và Phúc Lộc Tại Hệ Thống Đền Inari)Tenjin Norito (Chúc Từ Thần Học Vấn) Và Gion Norito (Chúc Từ Cầu Bình An Sức Khỏe)Ōtonohogai Và Mikadohogai (Chúc Từ Chúc Phúc Ngôi Nhà Và Cổng Cửa, Engishiki Quyển 8)