IXuất xứ văn bản và lịch sử truyền thừa
Thánh Vịnh 145 được viết theo thể thơ Acrostic (mỗi câu bắt đầu bằng một chữ cái liên tiếp trong bảng chữ cái Híp-ri từ Aleph א đến Tav ת). Điều kỳ thú được Talmud (Berakhot 4b) giải thích là trong 22 chữ cái Híp-ri, duy nhất chữ Nun (נ, có nghĩa là 'ngã xuống / sụp đổ') không xuất hiện ở đầu câu, nhưng ngay ở câu tiếp theo (chữ Samekh ס, câu 14) lại vang lên lời nâng đỡ: 'Somekh Adonai le-khol-ha-nofelim' (Đức Chúa nâng đỡ hết thảy những ai đang ngã xuống!).
Hơn nữa, ở bản thảo Biển Chết tại Qumran (11QPs-a) và Bản Bảy Mươi, các học giả cũng tìm thấy câu chữ Nun cổ kính ca ngợi sự trung tín của Thượng Đế.
| Phương diện khảo cứu | Nguồn văn bản và ấn bản chuẩn | Ý nghĩa giáo lý và phụng vụ |
|---|---|---|
| Hai Câu Mở Đầu Ashrei & Các Chữ Aleph - Vav (Câu 1-6) | Đoạn 1 - 4 | Ashrei yoshvei veitekha; Tôn cao Đức Vua từ Aleph đến Vav; thế hệ này truyền tụng kỳ công Chúa cho thế hệ kế tiếp |
| Các Chữ Zayin - Mem (Câu 7-13) · Lòng Nhân Từ Với Muôn Loài | Đoạn 5 - 8 | Đức Chúa chậm giận và giàu lòng nhân từ; Đức Chúa thiện lành với hết thảy và lòng thương xót Ngài bao trùm muôn tạo vật (Chữ Chet - Mem) |
| Các Chữ Samekh - Tav (Câu 14-21) & Câu Kết Va-anachnu | Đoạn 9 - 12 | Nâng đỡ người vấp ngã (Samekh); Mở rộng bàn tay nuôi sống muôn loài (Pe); Ở gần ai kêu cầu bằng tấm lòng chân thật (Qof - Tav) |
Theo Luật Do Thái giáo (Halakha: Shulchan Arukh, Orach Chayim 51:7), khi đọc Kinh Ashrei đến câu 16 (chữ Pe פ: 'Poteach et-yadekha u-masbia le-khol-chai ratzon', Ngài mở bàn tay Ngài ra và làm thỏa mãn ước nguyện của mọi sinh vật), người đọc phải tập trung tâm ý (Kavanah) hoàn toàn đặc biệt; nếu lúc đọc câu 16 này mà lơ đễnh mất tập trung thì phải quay lại đọc lại từ câu 16!
IINguyên văn kinh điển, phiên âm và dịch nghĩa song ngữ bốn cột
Bảng bốn cột dưới đây trình bày trọn vẹn 12 đoạn kinh điển của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri): cột nguyên bản cổ ngữ, cột phiên âm đọc chuẩn, cột dịch nghĩa tiếng Việt và cột bản dịch tiếng Anh đối chiếu.
| Câu | Nguyên văn Tiếng Híp-ri (סדור תפילה) | Phiên âm Híp-ri & Chữ cái Acrostic | Dịch nghĩa Tiếng Việt | Bản dịch Tiếng Anh |
|---|---|---|---|---|
| 1 | [פְּתִיחַת אַשְׁרֵי] אַשְׁרֵי יוֹשְׁבֵי בֵיתֶךָ עוֹד יְהַלְלוּךָ סֶּלָה׃ אַשְׁרֵי הָעָם שֶׁכָּכָה לּוֹ אַשְׁרֵי הָעָם שֶׁיְהוָה אֱלֹהָיו׃ | [Mở Đầu Ashrei · Tv 84:5 & 144:15] Ashrei yoshvei veitekha, od yehallelukha selah. Ashrei ha-am she-kakhah lo, ashrei ha-am she-Adonai Elohav. | [Hai câu mở đầu Ashrei (Tv 84:5 & 144:15): Phước thay ai ở trong nhà Chúa!] Phước hạnh thay những ai hằng ở trong nhà Ngài; họ sẽ còn ca tụng Ngài mãi mãi (Selah)! Phước hạnh thay dân tộc nào được hưởng điều ấy; phước hạnh thay dân tộc nào có Đức Chúa là Thiên Chúa của mình! | [Opening Ashrei Verses (Psalms 84:5 & 144:15): Happy Are Those Who Dwell in Your House!] Happy are those who dwell in Your house; they shall ever praise You (Selah)! Happy is the people for whom it is so; happy is the people whose God is the Lord! |
| 2 | [תְּהִלִּים קמ״ה:א-ב · א-ב] תְּהִלָּה לְדָוִד אֲרוֹמִמְךָ אֱלוֹהַי הַמֶּלֶךְ וַאֲבָרְכָה שִׁמְךָ לְעוֹלָם וָעֶד׃ בְּכָל־יוֹם אֲבָרְכֶךָּ וַאֲהַלְלָה שִׁמְךָ לְעוֹלָם וָעֶד׃ | [Câu 1-2 · Chữ Aleph (א) & Bet (ב)] Tehillah le-David: Aromimkha Elohai ha-Melekh, va-avarekhah shimkha le-olam va-ed. Be-khol-yom avarekhekka, va-ahallelah shimkha le-olam va-ed. | [Tehillim 145:1-2 · Chữ Aleph & Bet: Mỗi ngày con chúc tụng Danh Ngài] Bài ca ngợi của Đa-vít: Con xin suy tôn Ngài, lạy Thiên Chúa của con là Đức Vua tối cao, và chúc tụng Danh Thánh Ngài đến đời đời vô cùng! Trong mỗi một ngày sống, con xin chúc tụng Ngài và ca ngợi Danh Ngài đến muôn thuở muôn đời! | [Psalm 145:1-2 · Letters Aleph & Bet: Every Day I Will Bless You] A Song of Praise of David: I will extol You, my God the King, and bless Your Name forever and ever! Every day I will bless You, and praise Your Name forever and ever! |
| 3 | [תְּהִלִּים קמ״ה:ג-ד · ג-ד] גָּדוֹל יְהוָה וּמְהֻלָּל מְאֹד וְלִגְדֻלָּתוֹ אֵין חֵקֶר׃ דּוֹר לְדוֹר יְשַׁבַּח מַעֲשֶׂיךָ וּגְבוּרֹתֶיךָ יַגִּידוּ׃ | [Câu 3-4 · Chữ Gimel (ג) & Dalet (ד)] Gadol Adonai u-mehullal me'od, ve-li-gedullato ein cheker. Dor le-dor yeshabach ma'asekha, u-gevurotekha yaggidu. | [Tehillim 145:3-4 · Chữ Gimel & Dalet: Thế hệ này truyền tụng cho thế hệ kia] Đức Chúa thật vĩ đại và đáng ca tụng vô cùng; sự cao cả của Ngài khôn bề dò thấu! Thế hệ này sang thế hệ khác (Dor le-dor) sẽ ca ngợi công trình của Ngài, và truyền thuật những kỳ công quyền năng của Ngài! | [Psalm 145:3-4 · Letters Gimel & Dalet: From Generation to Generation] Great is the Lord and greatly to be praised, and His greatness is unsearchable! One generation shall laud Your works to another (dor le-dor), and shall declare Your mighty acts! |
| 4 | [תְּהִלִּים קמ״ה:ה-ו · ה-ו] הֲדַר כְּבוֹד הוֹדֶךָ וְדִבְרֵי נִפְלְאֹתֶיךָ אָשִׂיחָה׃ וֶעֱזוּז נוֹרְאֹתֶיךָ יֹאמֵרוּ וּגְדֻלָּתְךָ אֲסַפְּרֶנָּה׃ | [Câu 5-6 · Chữ He (ה) & Vav (ו)] Hadar kevod hodekha, ve-divrei nifle'otekha asichah. Ve-ezuz nore'otekha yomeru, u-gedullatekha asapperennah. | [Tehillim 145:5-6 · Chữ He & Vav: Suy ngẫm những kỳ công diệu vợi] Con sẽ suy ngẫm về vẻ huy hoàng rực rỡ của uy nghi Ngài và về những công việc kỳ diệu của Ngài! Người ta sẽ nói về sức mạnh những việc đáng kính sợ của Ngài, và con sẽ kể lại sự vĩ đại của Ngài! | [Psalm 145:5-6 · Letters He & Vav: Meditating on Wondrous Works] On the glorious splendor of Your majesty, and on Your wondrous works, I will meditate! They shall speak of the might of Your awesome deeds, and I will declare Your greatness! |
| 5 | [תְּהִלִּים קמ״ה:ז-ח · ז-ח] זֵכֶר רַב־טוּבְךָ יַבִּיעוּ וְצִדְקָתְךָ יְרַנֵּנוּ׃ חַנּוּן וְרַחוּם יְהוָה אֶרֶךְ אַפַּיִם וּגְדָל־חָסֶד׃ | [Câu 7-8 · Chữ Zayin (ז) & Chet (ח)] Zekher rav-tuvekha yabbi'u, ve-tzidkatekha yerannenu. Channun ve-rachum Adonai, erekh appayim u-gedal-chased. | [Tehillim 145:7-8 · Chữ Zayin & Chet: Đấng Nhân Từ, Chậm Giận và Giàu Ân Điển] Họ sẽ tuôn trào lời tưởng nhớ lòng thiện hảo dồi dào của Ngài, và reo ca sự công chính của Ngài! Đức Chúa là Đấng ân cần và thương xót, chậm nóng giận và giàu lòng nhân từ thương yêu! | [Psalm 145:7-8 · Letters Zayin & Chet: Gracious, Compassionate, and Slow to Anger] They shall pour forth the fame of Your abundant goodness, and shall sing aloud of Your righteousness! The Lord is gracious and merciful, slow to anger and abounding in steadfast love! |
| 6 | [תְּהִלִּים קמ״ה:ט-י · ט-י] טוֹב־יְהוָה לַכֹּל וְרַחֲמָיו עַל־כָּל־מַעֲשָׂיו׃ יוֹדוּךָ יְהוָה כָּל־מַעֲשֶׂיךָ וַחֲסִידֶיךָ יְבָרְכוּכָה׃ | [Câu 9-10 · Chữ Tet (ט) & Yod (י) · Lòng Thương Xót Muôn Loài] Tov-Adonai la-kol, ve-rachamav al-kol-ma'asav. Yodukha Adonai kol-ma'asekha, va-chasidekha yevarekhukhah. | [Tehillim 145:9-10 · Chữ Tet & Yod: Đức Chúa tốt lành với tất cả và thương xót muôn tạo vật!] Đức Chúa tốt lành đối với tất cả mọi người, và lòng thương xót từ mẫu của Ngài (rachamav) bao trùm trên hết thảy mọi tạo vật Ngài đã dựng nên! Lạy Đức Chúa, mọi công trình sáng tạo của Ngài sẽ cảm tạ Ngài, và những người hiền đức của Ngài sẽ chúc tụng Ngài! | [Psalm 145:9-10 · Letters Tet & Yod: The Lord Is Good to All, and His Mercies Are Over All His Works!] The Lord is good to all, and His tender mercies (rachamav) are over all His works! All Your works shall give thanks to You, O Lord, and Your faithful ones shall bless You! |
| 7 | [תְּהִלִּים קמ״ה:יא-יב · כ-ל] כְּבוֹד מַלְכוּתְךָ יֹאמֵרוּ וּגְבוּרָתְךָ יְדַבֵּרוּ׃ לְהוֹדִיעַ לִבְנֵי הָאָדָם גְּבוּרֹתָיו וּכְבוֹד הֲדַר מַלְכוּתוֹ׃ | [Câu 11-12 · Chữ Kaf (כ) & Lamed (ל)] Kevod malkhutekha yomeru, u-gevuratekha yedabberu. Le-hodia li-vnei ha-adam gevurotav, u-khevod hadar malkhuto. | [Tehillim 145:11-12 · Chữ Kaf & Lamed: Tỏ bày cho con cái loài người] Họ sẽ nói về vinh quang vương quốc của Ngài, và thuật lại quyền năng của Ngài; để tỏ bày cho hết thảy con cái loài người (li-vnei ha-adam) biết những kỳ công và vẻ huy hoàng rực rỡ của vương quốc Ngài! | [Psalm 145:11-12 · Letters Kaf & Lamed: Making Known to All Humankind] They shall speak of the glory of Your kingdom and tell of Your power, to make known to the children of mankind (li-vnei ha-adam) His mighty deeds, and the glorious splendor of His kingdom! |
| 8 | [תְּהִלִּים קמ״ה:יג · מ] מַלְכוּתְךָ מַלְכוּת כָּל־עֹלָמִים וּמֶמְשַׁלְתְּךָ בְּכָל־דּוֹר וָדֹר׃ | [Câu 13 · Chữ Mem (מ) · Vương Quốc Vĩnh Cửu] Malkhutekha malkhut kol-olamim, u-memshaltekha be-khol-dor va-dor. | [Tehillim 145:13 · Chữ Mem: Vương quốc của Ngài là vương quốc muôn đời] Vương quốc của Ngài là vương quốc vĩnh cửu muôn đời, và quyền cai trị của Ngài trường tồn qua hết mọi thế hệ! | [Psalm 145:13 · Letter Mem: Your Kingdom Is an Everlasting Kingdom] Your kingdom is an everlasting kingdom, and Your dominion endures throughout all generations! |
| 9 | [תְּהִלִּים קמ״ה:יד-טו · ס-ע] סוֹמֵךְ יְהוָה לְכָל־הַנֹּפְלִים וְזוֹקֵף לְכָל־הַכְּפוּפִים׃ עֵינֵי־כֹל אֵלֶיךָ יְשַׂבֵּרוּ וְאַתָּה נוֹתֵן־לָהֶם אֶת־אָכְלָם בְּעִתּוֹ׃ | [Câu 14-15 · Chữ Samekh (ס) & Ayin (ע)] Somekh Adonai le-khol-ha-nofelim, ve-zokef le-khol-ha-kefufim. Einei-khol elekha yesabberu, ve-Attah noten-lahem et-okhlam be-itto. | [Tehillim 145:14-15 · Chữ Samekh & Ayin: Nâng đỡ người vấp ngã và ban lương thực đúng lúc] Đức Chúa nâng đỡ hết thảy những ai đang vấp ngã (ha-nofelim), và vực đứng thẳng dậy tất cả những ai đang bị gánh nặng đè còng lưng! Đôi mắt của muôn loài đều ngước trông cậy nơi Ngài, và chính Ngài ban cho chúng lương thực đúng theo thời tiết! | [Psalm 145:14-15 · Letters Samekh & Ayin: Upholding All Who Fall and Giving Food in Season] The Lord upholds all who are falling (ha-nofelim), and raises up all who are bowed down! The eyes of all look to You in hope, and You give them their food in due season! |
| 10 | [תְּהִלִּים קמ״ה:טז-יז · פ-צ] פּוֹתֵחַ אֶת־יָדֶךָ וּמַשְׂבִּיעַ לְכָל־חַי רָצוֹן׃ צַדִּיק יְהוָה בְּכָל־דְּרָכָיו וְחָסִיד בְּכָל־מַעֲשָׂיו׃ | [Câu 16-17 · Chữ Pe (פ) & Tzadi (צ) · Câu Trọng Tâm Kavanah] Poteach et-yadekha, u-masbia le-khol-chai ratzon! Tzaddik Adonai be-khol-derakhav, ve-chasid be-khol-ma'asav. | [Tehillim 145:16-17 · Chữ Pe & Tzadi: Ngài mở rộng bàn tay làm thỏa mãn mọi sinh linh!] Ngài mở rộng bàn tay Ngài ra, và làm thỏa mãn ước nguyện chính đáng của hết thảy mọi sinh linh (Poteach et-yadekha u-masbia le-khol-chai ratzon)! Đức Chúa là công chính trong mọi đường lối của Ngài, và đầy lòng nhân ái trong mọi công việc của Ngài! | [Psalm 145:16-17 · Letters Pe & Tzadi: You Open Your Hand and Satisfy Every Living Thing!] You open Your hand, and satisfy the desire of every living thing (Poteach et-yadekha u-masbia le-khol-chai ratzon)! The Lord is righteous in all His ways, and kind in all His works! |
| 11 | [תְּהִלִּים קמ״ה:יח-יט · ק-ר] קָרוֹב יְהוָה לְכָל־קֹרְאָיו לְכֹל אֲשֶׁר יִקְרָאֻהוּ בֶאֱמֶת׃ רְצוֹן־יְרֵאָיו יַעֲשֶׂה וְאֶת־שַׁוְעָתָם יִשְׁמַע וְיוֹשִׁיעֵם׃ | [Câu 18-19 · Chữ Qof (ק) & Resh (ר) · Chúa Ở Gần Ai Kêu Cầu Chân Thật] Karov Adonai le-khol-kore'av, le-khol asher yikra'uhu ve-emet. Retzon-yere'av ya'aseh, ve-et-shav'atam yishma ve-yoshi'em. | [Tehillim 145:18-19 · Chữ Qof & Resh: Đức Chúa ở gần mọi ai kêu cầu Ngài bằng sự chân thật] Đức Chúa ở thật gần bên hết thảy những ai kêu cầu Ngài, tất cả những ai kêu cầu Ngài bằng tấm lòng chân thật (be-emet)! Ngài thực hiện ước nguyện của những người kính sợ Ngài, lắng nghe tiếng kêu cứu của họ và giải cứu họ! | [Psalm 145:18-19 · Letters Qof & Resh: The Lord Is Near to All Who Call Upon Him in Truth] The Lord is near to all who call upon Him, to all who call upon Him in truth (be-emet)! He fulfills the desire of those who revere Him; He also hears their cry and saves them! |
| 12 | [תְּהִלִּים קמ״ה:כ-כא · ש-ת & קט״ו:יח] שׁוֹמֵר יְהוָה אֶת־כָּל־אֹהֲבָיו... תְּהִלַּת יְהוָה יְדַבֶּר־פִּי וִיבָרֵךְ כָּל־בָּשָׂר שֵׁם קָדְשׁוֹ לְעוֹלָם וָעֶד׃ // וַאֲנַחְנוּ נְבָרֵךְ יָהּ מֵעַתָּה וְעַד־עוֹלָם הַלְלוּ־יָהּ׃ | [Câu 20-21 · Chữ Shin (ש), Tav (ת) & Câu Kết Tv 115:18] Shomer Adonai et-kol-ohavav... Tehillat Adonai yedabber-pi, vi-varekh kol-basar shem kodsho le-olam va-ed! // Va-anachnu nevarekh Yah me-attah ve-ad-olam, Halleluyah! | [Tehillim 145:20-21 · Chữ Shin, Tav & Câu kết Ashrei] Đức Chúa gìn giữ hết thảy những ai yêu mến Ngài... Miệng con sẽ nói lời ca ngợi Đức Chúa, và nguyện mọi xác phàm đều chúc tụng Danh Thánh của Ngài đến muôn thuở muôn đời! // (Câu kết Tv 115:18): Và phần chúng con, chúng con sẽ chúc tụng Đức Chúa từ giờ phút này cho đến muôn đời. Halleluyah! | [Psalm 145:20-21 · Letters Shin, Tav & Closing Verse (Psalm 115:18)] The Lord preserves all who love Him... My mouth will speak the praise of the Lord, and let all flesh bless His holy Name forever and ever! // (Closing verse): And as for us, we will bless the Lord from this time forth and forevermore. Halleluyah! |
IIILược giải chi tiết từng câu và đối chiếu chú sớ
Mỗi câu kinh trong Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) đều kết tinh văn tự chuẩn mực và chiều sâu giáo nghĩa của truyền thống Do Thái Giáo. Phần lược giải dưới đây phân tích từ vựng cổ ngữ, điển tích lịch sử và ý nghĩa tu học của trọn vẹn 12 câu kinh điển.
Dịch nghĩa chuẩn: [Hai câu mở đầu Ashrei (Tv 84:5 & 144:15): Phước thay ai ở trong nhà Chúa!] Phước hạnh thay những ai hằng ở trong nhà Ngài; họ sẽ còn ca tụng Ngài mãi mãi (Selah)! Phước hạnh thay dân tộc nào được hưởng điều ấy; phước hạnh thay dân tộc nào có Đức Chúa là Thiên Chúa của mình!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Ba chữ 'Ashrei' mở đầu tạo nên tên gọi của toàn bài kinh trong sách cầu nguyện Siddur. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 1 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:1-2 · Chữ Aleph & Bet: Mỗi ngày con chúc tụng Danh Ngài] Bài ca ngợi của Đa-vít: Con xin suy tôn Ngài, lạy Thiên Chúa của con là Đức Vua tối cao, và chúc tụng Danh Thánh Ngài đến đời đời vô cùng! Trong mỗi một ngày sống, con xin chúc tụng Ngài và ca ngợi Danh Ngài đến muôn thuở muôn đời!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Khởi đầu bảng chữ cái bằng chữ Aleph ('Aromimkha': Con suy tôn Ngài) và chữ Bet ('Be-khol-yom': Trong mỗi ngày). Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 2 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:3-4 · Chữ Gimel & Dalet: Thế hệ này truyền tụng cho thế hệ kia] Đức Chúa thật vĩ đại và đáng ca tụng vô cùng; sự cao cả của Ngài khôn bề dò thấu! Thế hệ này sang thế hệ khác (Dor le-dor) sẽ ca ngợi công trình của Ngài, và truyền thuật những kỳ công quyền năng của Ngài!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Chữ Dalet ('Dor le-dor': Đời này truyền cho đời kia) là nền tảng của giáo dục gia đình Do Thái. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 3 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:5-6 · Chữ He & Vav: Suy ngẫm những kỳ công diệu vợi] Con sẽ suy ngẫm về vẻ huy hoàng rực rỡ của uy nghi Ngài và về những công việc kỳ diệu của Ngài! Người ta sẽ nói về sức mạnh những việc đáng kính sợ của Ngài, và con sẽ kể lại sự vĩ đại của Ngài!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Kết hợp sự suy ngẫm nội tâm ('asichah') với lời tuyên xưng cộng đồng. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 4 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:7-8 · Chữ Zayin & Chet: Đấng Nhân Từ, Chậm Giận và Giàu Ân Điển] Họ sẽ tuôn trào lời tưởng nhớ lòng thiện hảo dồi dào của Ngài, và reo ca sự công chính của Ngài! Đức Chúa là Đấng ân cần và thương xót, chậm nóng giận và giàu lòng nhân từ thương yêu!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Câu 8 (chữ Chet) trích dẫn trực tiếp Mười Ba Thuộc Tính Từ Bi mà Thượng Đế mặc khải cho Mô-sê trên núi Sinai (Xuất Hành 34:6). Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 5 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:9-10 · Chữ Tet & Yod: Đức Chúa tốt lành với tất cả và thương xót muôn tạo vật!] Đức Chúa tốt lành đối với tất cả mọi người, và lòng thương xót từ mẫu của Ngài (rachamav) bao trùm trên hết thảy mọi tạo vật Ngài đã dựng nên! Lạy Đức Chúa, mọi công trình sáng tạo của Ngài sẽ cảm tạ Ngài, và những người hiền đức của Ngài sẽ chúc tụng Ngài!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Trong Talmud (Bava Metzia 85a), câu 9 ('Lòng thương xót của Ngài bao phủ trên hết thảy mọi tạo vật của Ngài') được trích dẫn làm nền tảng cho luật cấm gây đau đớn cho bất kỳ loài vật nào. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 6 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:11-12 · Chữ Kaf & Lamed: Tỏ bày cho con cái loài người] Họ sẽ nói về vinh quang vương quốc của Ngài, và thuật lại quyền năng của Ngài; để tỏ bày cho hết thảy con cái loài người (li-vnei ha-adam) biết những kỳ công và vẻ huy hoàng rực rỡ của vương quốc Ngài!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Tầm nhìn phổ quát hướng tới 'con cái loài người' (bnei ha-adam - toàn thể nhân loại). Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 7 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:13 · Chữ Mem: Vương quốc của Ngài là vương quốc muôn đời] Vương quốc của Ngài là vương quốc vĩnh cửu muôn đời, và quyền cai trị của Ngài trường tồn qua hết mọi thế hệ!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Chữ Mem ('Malkhutekha': Vương quốc của Ngài) đứng ở chính giữa bảng chữ cái, tôn vinh vương quyền công chính bất diệt. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 8 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:14-15 · Chữ Samekh & Ayin: Nâng đỡ người vấp ngã và ban lương thực đúng lúc] Đức Chúa nâng đỡ hết thảy những ai đang vấp ngã (ha-nofelim), và vực đứng thẳng dậy tất cả những ai đang bị gánh nặng đè còng lưng! Đôi mắt của muôn loài đều ngước trông cậy nơi Ngài, và chính Ngài ban cho chúng lương thực đúng theo thời tiết!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Câu chữ Samekh ('Somekh Adonai') đỡ lấy chữ Nun bị ngã, đem lại niềm an ủi vô biên cho những ai đang gục ngã trong cuộc đời. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 9 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:16-17 · Chữ Pe & Tzadi: Ngài mở rộng bàn tay làm thỏa mãn mọi sinh linh!] Ngài mở rộng bàn tay Ngài ra, và làm thỏa mãn ước nguyện chính đáng của hết thảy mọi sinh linh (Poteach et-yadekha u-masbia le-khol-chai ratzon)! Đức Chúa là công chính trong mọi đường lối của Ngài, và đầy lòng nhân ái trong mọi công việc của Ngài!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Câu 16 là trái tim của Kinh Ashrei: người đọc mở hai bàn tay và tập trung trọn vẹn tâm trí (Kavanah) khi đọc câu này. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 10 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:18-19 · Chữ Qof & Resh: Đức Chúa ở gần mọi ai kêu cầu Ngài bằng sự chân thật] Đức Chúa ở thật gần bên hết thảy những ai kêu cầu Ngài, tất cả những ai kêu cầu Ngài bằng tấm lòng chân thật (be-emet)! Ngài thực hiện ước nguyện của những người kính sợ Ngài, lắng nghe tiếng kêu cứu của họ và giải cứu họ!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Khẳng định sự gần gũi trực tiếp của Thượng Đế (Karov Adonai) không cần qua trung gian, miễn là lời cầu nguyện có chữ 'Emet' (Chân thật). Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 11 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
Dịch nghĩa chuẩn: [Tehillim 145:20-21 · Chữ Shin, Tav & Câu kết Ashrei] Đức Chúa gìn giữ hết thảy những ai yêu mến Ngài... Miệng con sẽ nói lời ca ngợi Đức Chúa, và nguyện mọi xác phàm đều chúc tụng Danh Thánh của Ngài đến muôn thuở muôn đời! // (Câu kết Tv 115:18): Và phần chúng con, chúng con sẽ chúc tụng Đức Chúa từ giờ phút này cho đến muôn đời. Halleluyah!
Khảo cứu văn bản và giải nghĩa giáo lý: Hoàn tất chữ cái thứ 22 là chữ Tav ('Tehillat Adonai') và khép lại Kinh Ashrei bằng tiếng tung hô Halleluyah. Đặt trong mạch chỉnh thể của Thánh Vịnh Ashrei (Tehillim 145: Bài Ca Tụng Theo Bảng Chữ Cái Híp-ri) thuộc truyền thống Do Thái Giáo, câu thứ 12 kết nối chặt chẽ giữa hình thức tụng niệm cổ điển với chiều sâu chuyển hóa nội tâm của người hành trì. Khi đối chiếu nguyên bản cổ ngữ cùng truyền thống chú giải kinh điển, từng thuật ngữ trong câu đều phản ánh quy chuẩn đạo đức, lòng thành kính trước bậc thiêng liêng và trách nhiệm tu dưỡng thân tâm giữa đời sống thường nhật. Trong thực hành phụng vụ và chiêm nghiệm cá nhân, việc đọc chậm rãi và suy ngẫm ý nghĩa của câu kinh này giúp người học vượt qua lối đọc âm thanh hình thức, đưa lời dạy cổ điển thấm sâu vào cách suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và hành động ứng xử nhân ái đối với gia đình cũng như cộng đồng xã hội.
IVBố cục văn bản và tư tưởng triết học cốt lõi
Mười hai đoạn kinh văn trình bày đầy đủ toàn bộ bài Kinh Ashrei theo đúng nghi thức Siddur. Đoạn 1 là hai câu mở đầu 'Ashrei yoshvei veitekha' (Phước cho những ai ở trong nhà Chúa). Đoạn 2 đến 4 đi từ chữ Aleph đến chữ Vav (Câu 1 - 6), ca ngợi sự vĩ đại khôn dò của Thượng Đế được cha ông truyền dạy cho con cháu ('Dor le-dor yeshabach ma'asekha').
| Phần / Mạch văn | Phạm vi câu | Chủ đề giáo lý trọng tâm và vai trò nghi lễ |
|---|---|---|
| I. Khai Từ Ashrei & Các Chữ Aleph - Vav (Đời Này Truyền Đời Kia) | Đoạn 1 đến 4 | Phước thay ai ở trong nhà Chúa; thế hệ này ca tụng công việc Chúa cho thế hệ sau |
| II. Các Chữ Zayin - Mem (Lòng Thương Xót Bao Trùm Muôn Loài) | Đoạn 5 đến 8 | Chậm giận và giàu ân điển; Tov Adonai la-kol: Chúa tốt lành với tất cả mọi tạo vật |
| III. Các Chữ Samekh - Tzadi (Nâng Người Ngã & Mở Rộng Bàn Tay) | Đoạn 9 đến 10 | Somekh Adonai le-khol-ha-nofelim; Poteach et-yadekha nuôi sống mọi sinh linh |
| IV. Các Chữ Qof - Tav & Câu Kết Halleluyah | Đoạn 11 đến 12 | Chúa ở gần mọi ai kêu cầu Ngài bằng sự chân thật; chúc tụng Chúa từ nay đến muôn đời |
Đoạn 5 đến 8 đi từ chữ Zayin đến chữ Mem (Câu 7 - 13), tôn vinh Mười Ba Thuộc Tính Từ Bi ('Channun ve-rachum Adonai') và tuyên bố câu kinh bác ái vũ trụ ở câu 9: 'Đức Chúa tốt lành đối với tất cả mọi người, và lòng thương xót của Ngài bao phủ trên hết thảy mọi tạo vật Ngài đã dựng nên'. Đoạn 9 đến 12 đi từ chữ Samekh đến chữ Tav (Câu 14 - 21) với hình ảnh Chúa nâng người vấp ngã, mở bàn tay nuôi dưỡng muôn loài, ở gần mọi ai kêu cầu bằng lòng chân thật, và khép lại bằng câu kết Thánh Vịnh 115:18.
Câu 9 ('Tov Adonai la-kol, ve-rachamav al-kol-ma'asav': Đức Chúa tốt lành đối với tất cả, và lòng thương xót của Ngài bao phủ trên hết thảy mọi công trình sáng tạo của Ngài) và Câu 18 ('Đức Chúa ở gần hết thảy những ai kêu cầu Ngài, tất cả những ai kêu cầu Ngài bằng tấm lòng chân thật') là hai trụ cột của chủ nghĩa nhân văn và lòng từ bi đối với cả con người lẫn muông thú trong Do Thái giáo.
VThực hành tụng niệm, nghi quỹ hành trì và sức sống văn hóa
Khi đọc đến câu 16 ('Poteach et-yadekha...'), theo phong tục Do Thái giáo cổ truyền, người cầu nguyện mở ngửa hai lòng bàn tay ra như đang đón nhận phúc lộc và lương thực từ bàn tay rộng mở của Đấng Tạo Hóa.
Việc đọc bài thơ xếp từ chữ cái đầu tiên (Aleph) đến chữ cái cuối cùng (Tav) tượng trưng cho việc dùng toàn bộ khả năng ngôn ngữ của con người để cảm tạ Thượng Đế.
Trong cuốn Siddur, chữ 'Ashrei' xuất hiện đúng 3 lần ở phần mở đầu (hai lần ở Đoạn 1 và gắn với việc đọc 3 lần mỗi ngày), nhắc nhở rằng niềm hạnh phúc đích thực (Ashrei) đến từ đời sống biết ơn và sẻ chia.
Cụm từ 'Dor le-dor' (Từ thế hệ này sang thế hệ khác, trong Câu 4) đã trở thành khẩu hiệu giáo dục nổi tiếng nhất của văn hóa Do Thái suốt ba thiên niên kỷ.
Câu 13 của Thánh Vịnh 145 ('Vương quốc của Ngài là vương quốc vĩnh cửu muôn đời, và quyền cai trị của Ngài lưu qua mọi thế hệ') chính là câu kinh kết nối trực tiếp Cựu Ước và Tân Ước.
?Hỏi Đáp Nhanh
Tại sao bài Thánh Vịnh 145 lại được gọi tên là 'Ashrei' dù câu 1 của Thánh Vịnh 145 bắt đầu bằng chữ 'Tehillah'?
Bởi trong Phụng vụ Hội đường (Siddur), trước khi đọc câu 1 của Thánh Vịnh 145, các bậc Hiền triết đã đặt hai câu mở đầu đều bắt đầu bằng từ 'Ashrei' (Phước hạnh thay!): đó là Thánh Vịnh 84:5 ('Ashrei yoshvei veitekha': Phước thay những ai ở trong nhà Chúa) và Thánh Vịnh 144:15 ('Ashrei ha-am she-kakhah lo': Phước thay dân tộc nào được như vậy).
Vì sao trong 22 chữ cái của bảng chữ cái Híp-ri, Thánh Vịnh 145 lại khuyết mất câu bắt đầu bằng chữ 'Nun' (נ)?
Sách Talmud (Berakhot 4b) giải thích rằng chữ Nun (נ) gợi nhắc câu tiên tri về sự vấp ngã (Nafelah); Vua Đa-vít đã tinh tế không viết câu chữ Nun về sự ngã gục mà chuyển thẳng sang chữ cái kế tiếp là Samekh (ס) ở câu 14 để mang lại niềm hy vọng: 'Somekh Adonai le-khol-ha-nofelim' (Đức Chúa nâng đỡ hết thảy những ai đang vấp ngã!).
Tại sao câu 16 ('Poteach et-yadekha...') lại được xem là câu quan trọng nhất của toàn bài?
Bởi câu 16 khẳng định rằng Đấng Tạo Hóa vĩ đại không phải là một vị thần xa cách thờ ơ, mà Ngài đích thân mở rộng bàn tay chăm sóc bữa ăn và nhu cầu sống của từng sinh vật nhỏ bé nhất trong vũ trụ.
Điều kiện duy nhất mà Câu 18 đặt ra để 'Đức Chúa ở gần những ai kêu cầu Ngài' là gì?
Đó là cụm từ 'Be-emet' (Bằng sự chân thật): 'Le-khol אשר yikra'uhu be-emet' (Tất cả những ai kêu cầu Ngài bằng tấm lòng chân thật), nghĩa là lời cầu nguyện xuất phát từ đáy tim thành thật chứ không phải chỉ ở đầu môi chóp lưỡi.